FOSFOR NEDİR?

ÖZELLİKLERİ

GÖRÜNÜŞ: Fosfor kehribar sarısı renkli yarı saydam yarı normal ısıda bal mumu gibi yumuşak bir maddedir. Sarımsağa benzeyen özel bir kokusu vardır.

SİMGESİ: P

ATOM AĞIRLIĞI: 19

ATOM SAYISI: 15

ÖZGÜL  AĞIRLIĞI: 1,84(1 cm3 fosfor 1,84 gr)

ERİME NOKTASI: 44 C

KAYNAMA NOKTASI 280 C

ÇÖZÜNÜRLÜK: Fosfor suda çözünmez ama karbon sülfürde çözünür. Çok yeğin bir zehirdir.

Fosfor azot ve karbondan başka birçok elemanla kolayca birleşir. Oksijene büyük bir ilgisi vardır. Onunla normal sıcaklıkta yeşilimsi bir ışık vererek birleşir. Buna fosforesans denir. Fosforun oksitlenmesiyle meydana gelir. Oksijenle çok kolay birleştiği için havada birden bire ateş olarak yanmaya başlar. Bu yüzden fosforla çalışmak çok tehlikelidir. Genellikle suyun içinde saklanır. Fosfor yeğin bir zehirdir. Fosfor zehirlenmesi denilen zehirlenmeye sebep olur. Bunuda kemiklerin gangrenleşmesi izler.Fosfor buharıda zehirlidir. Çok az miktarda fosfor buharı (0,15 gramdan daha az) insanı öldürmeye yeterlidir.

FOSFOR NERELERDE BULUNUR?

Fosfor tabiatta serbest olarak bulunmaz. Buna sebep serbest olan fosforun derhal oksitlenerek fosfat durumuna geçmesidir. Fosfor Fosforitlerden yani fosfor tuzlarından çıkartılır. Yeryüzünde en zengin fosforit damarları Rusya, Fas, Cezayir, Tunus ve Floridadadır. Fosfor çok az miktarda bütün kayalarda bulunur. Bitkilerin albümin yapmaları için mutlaka fosfora ihtiyaçları vardır. İlk gelişme devrelerinde bütün dokularında özellikle tanelerinde fosfora raslanır. Kemiklerin ilk maddelerinden olduğu için fosfor omurgalalıların hayatlarında da çok büyük önem taşır. Kemiklerde %25 veya %27 dişlerde ise %70 oranında fosfor vardır. Fosfor aynı zmanda kaslarda, kıkırdaklarda, keratinde, beyin ve sinirlerin yapılarında bulunur. Fosforun en çok raslanan çeşitleri beyaz ve sarı fosfordur. Havasız bir yerde 260 c de ısıtılan beyaz ve sarı fosfordan mor ve kırmızı renkte kırmızı forsfor adı verilen bir toz elde edilir. Kırmızı fosfor zehirsizdir. Havada hemen hemen hiç oksitlenmez. Bu yüzdende gazışısı yoktur. Karbon sülfürde çözelmez. Fosfor çeşitli kimyasal metodlarla elde deilir. En çok uygulanan metod fosforiti elektirk fırınında kum ve kömürle sıtmaktır. Elde edilen fosfor 60 c de birbirini takiben iki ayrı filtreden geçirilerek artırılır. Birinci filtre hayvani kömür ikincisi ise keçinin derisidir. Uygulanan başka bir metod da hayvan kemiklerini yakarak fosfat elde etmektir. Bu fosfatın kimyasal reaksiyonu sırasında çıkan fosfor buharları emiciler aracılığıyla içi su dolu yoğunlaşma bölmesine gönderilir. Burada başka maddelerle fosfor toplanır. Daha sonra fosfor yoğunlaşma odalarından alınarak 20 gr. lık parçalar halinde suda saklanır.

FOSFORUN KULLANILDIĞI YERLER

Fosfor, fosforlu bronz yapımında kullanılır. Fosforlu branz makina yataklarında, kaynaksız borularda, telefon tellerinde vardır. Fosfor ayrı olarak kibritlerde, tıbbi ilaçlarda, böcek ve fare zehirlerinde, suni gübre yapımında kullanılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>