Tarih Öncesi Devirler ve Tarihi Çağlar Nelerdir?

Tarih öncesi devirler ve özellikleri nelerdir? Tarihi çağlar (devirler) ve özellikleri nelerdir?

Tarihi Öncesi ve Tarihi Çağlar

TARİH ÖNCESİ DEVİRLER ve ÖZELLİKLERİ 

1-) Taş Devri

A) Kaba Taş (Paleolitik) Devri

İnsanlık tarihinin en uzun ve bilinmeyen dönemidir. İnsanoğlu taşların uzun ve sivri olanlarıyla kendilerini korumaya çalışmış ve avlanmıştır.

B) Yontma Taş (Mezolitik) Devri

  • İnsanlar havaların soğumasıyla birlikte mağaralarda yaşamlarını sürdürmüşlerdir.
  • Taşların basit yontulmaları sonucu çeşitli araç ve gereçler yapmışlardır.
  • Üretici değil, tüketici bir yaşam sürmüşlerdir.
  • Temel geçim kaynakları avcılık ve toplayıcılık olmuştur. Doğal bir iş bölümü vardır. Erkekler avcılık, kadınlar ise toplayıcılıkla uğraşmıştır.
  • İnşalar, avladıkları hayvanların derilerini elbise olarak giymişler, etini çiğ olarak yemişlerdir. Dönemin sonlarına doğru ateşin bulunmasıyla beslenme biçimi değişmiştir.
  • İnsanlar, yaşadıkları mağara duvarlarına haberleşmek amacıyla resimler yapmışlardır. Bu durum ilk sanat etkinliklerini başlatmıştır.
  • Ateşin bulunup denetlenmesi o dönemin insanına korunma, beslenme, barınma; sonraki dönemlerde toprağı ve madeni işleme açısından önemli yararlar sağlamıştır. Bu döneme ait Antalya’da Karain, Öküzini, Beldibi, Belbaşı; Adıyaman’da Şehremuz; Gaziantep’te Dülük, Samsun’da Tepeköy buluntu yerlerdir.

C) Cilalı Taş (Neolitik) Devri

  • İnşalar ilk kez toprakla tanışmışlar, tarım yapmaya başlamışlardır.
  • Havaların ısınmasıyla insanlar nehir ve göl kenarlarında yerleşik yaşama geçmişlerdir.
  • Zaman içinde özel mülkiyet ortaya çıkmış, ilk toplumsal sınıflar görülmüş, kölelik başlamıştır.
  • Tarımda kullanmak amacıyla hayvanlar evcilleştirilmiştir. Tarımsal üretimde saban ve orak gibi aletler kullanmıştır.
  • Yerleşik yaşama geçilip toprak kullandığı için, topraktan kap-kacak gibi çeşitli eşyalar yapılmıştır. Böylece seramik üretimi başlamıştır.
  • Toplu yerleşim başlamış, ilk köyler kurulmuştur.
  • İlk ilkel toplum tipi olan Klanlar (boy) ortaya çıkmıştır.
  • Tekerlek icat edilmiştir.
  • İnsanlar, bitki liflerinden basit dokumalarla giysiler yapmışlardır.
  • Anadolu’da Diyarbakır Çayönü en eski yerleşim, Konya Çatalhöyük ise en eski kent yerleşimidir.
  • Bu döneme ait özgün taş yapılara (bir tür mezar taşı) Menhir ve Dolmen denir.

2) Maden Devri

Maden devri bölümlere ayrılırken, aletlerin yapımında kullanılan madenler dikkate alınmıştır. Ateşin bulunması maden devrine geçişi kolaylaştırılmıştır. Bu dönem, Bakır, Tunç ve Demir Devirleri olmak üzere üçe ayrılır.

Köylerin genişlemesiyle ilk kentler ve kent devletleri (site) kurulmuştur. Anadolu’da Yozgat’ta Alişar, Çorum’da Alacahöyük, Çanakkale’de Truva bu dönemin önemli kültür merkezleri arasındadır.

A) Bakır Devri

Bakır tabiatta çok bulunduğundan ve kolay işlendiğinden ilk ve en çok kullanılan madendir. Bu dönemde ayrıca gümüş ve altın madeni de kullanılmıştır.

B) Tunç Devri

Bakır ve kalayın karışımından tunç elde edilmiştir. Bu maden bakıra göre daha serttir. Bu sebeple daha çok silah yapımında kullanılmıştır. Bu dönemde ilk şehir devletleri ve ardından da ilk büyük devletler kurulmuştur. Ticaret faaliyetleri yoğun olarak görülmüştür.

C) Demir Devri

Demirin bulunup işlenmesi insanlık tarihinde çok önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Ticaret hızlanmış ve devrin sonlarına doğru yazı bulunmuştur.

Tarih Öncesi Dönemlerin Genel Özellikleri

  • Tarih öncesinde her toplum aynı zamanda aynı devri yaşamamıştır. Örneğin, Mezopotamya’da Maden Devri yaşanırken Avrupalılar Cilalı Taş Devri’ni yaşamıştır.
  • Toplumlararası etkileşim zayıftır.
  • Dönemler kesin çizgilerle birbirinden ayrılamazlar.
  • Tarih öncesi dönemler yazının bulunmasıyla sona ermiştir.

TARİHİ ÇAĞLAR

Tarihi çağlara yazının bulunmasıyla geçilmiştir. Ancak her toplum tarih devirlerine aynı anda geçmemiştir. Tarih çağlarının belirlenmesinde insanlığı etkileyen önemli sosyal, siyasal ve ekonomik olaylar etkili olmuştur. Tarihin çağlara ayrılmasının sebebi araştırmada ve öğretimde kolaylık sağlamaktır.

1) İlkçağ (M.Ö 3500 – 375) (746)

M.Ö (3500)’de yazının icadı ile başlar. Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılması ile sona erer. (Bazı tarihçiler İlkçağı Kavimler Göçü (375) ile de sonlandırır.) Bu dönemde çok tanrılı inanç sistemi ile kara ve deniz ticareti yaygındır.

2) Ortaçağ (476 – 1453)

Batı Roma’nın yıkılmasından İstanbul’un fethine kadar geçen dönemdir. Bu çağın özellikleri Avrupa için geçerlidir. Bu dönemde İslam dünyası en parlak dönemini yaşarken Avrupa feodal yönetimi biçimi ve Skolastik düşünce ile en karanlık dönemini yaşamıştır. İslam dini doğmuş ve tek tanrılı dinler güç kazanmıştır. Haçlı Seferleri bu dönemde gerçekleşmiştir.

3) Yeniçağ (1453 – 1789)

İstanbul’un fethinden Fransız Devrimi’ne (1789) kadar geçen dönemdir. Bu dönemde feodalite yıkılmış, merkezi yönetimler güç kazanmıştır. Coğrafi Keşifler, Rönesans ve Reform hareketleri bu çağda yaşanmıştır.

4) Yakınçağ (1789 – …..)

Fransız Devrimi’nden günümüze kadar gelen dönemdir. Bu çağda demokrasi kavramı güçlenmiş, Sanayi İnkılabı gerçekleşmiştir. Ucuz hammadde ve Pazar ihtiyacı sömürgecilik anlayışını ortaya çıkarmıştır. I. Dünya Savaşı bu sürecin bir sonucudur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir