Mezopotamya Uygarlıkları Nelerdir?

Mezopotamya uygarlıkları nelerdir? Mezopotamya uygarlıkları hakkında bilgiler.

mezopotamya uygarlıkları

MEZOPOTAMYA UYGARLIĞI

Mezopotamya, Dicle ve Fırat nehirleri arasında kalan bölgedir. Mezopotamya Yunancada “nehirler arası” anlamına gelir. Bu bölgenin kuzeyine Yukarı Mezopotamya, güneyine Aşağı Mezopotamya denir. Bu adlandırma nehirlerin akış yönüne göre yapılmıştır.

Mezopotamya uygarlıklarında yönetim anlayışı genellikle mutlakıyete ve teokrasiye dayanır.

Bu bölge son derece verimli olduğu için tarihin ilk devirlerinden itibaren insanların yerleştiği bir yer olmuştur.

Birçok medeniyete beşiklik yapan Mezopotamya’da kurulan en önemli uygarlıklar; Sümerler, Babiller, Akadlar, Asurlar ve Elamlar’dır.

1) Sümerler (M.Ö. 4000 – M.Ö. 2350)

  • Mezopotamya uygarlığının doğmasına öncülük etmişlerdir.
  • Hangi bölgeden geldikleri kesin bilinmemekle beraber Sümerlerin dillerinin Türkçe gibi sondan eklemeli bir dil olması sebebiyle Orta Asya’dan geldikleri kabul edilmektedir.
  • Şehir devletlerinin ilk örneği Sümerlerde görülür.
  • Devlet yönetimi teokratiktir. Sitelerin başında “patesi” veya “ensi” adı verilen Rahip Krallar bulunmaktaydı.
  • Çok tanrılı bir inanç anlayışları vardı. Her şehrin ayrı tanrısı bulunmaktaydı.
  • Ziggurat adı verilen tapınaklarda ibadetlerini yapmışlardır. Ayrıca bu tapınakları rasathane olarak da kullanmışlardır.
  • Tarihte ilk kez yazıyı kullanışlardır. Çivi yazısını icat etmişlerdir. Yazının icadıyla tarih çağları başlamıştır.
  • İlk yazılı kanunları oluşturmuşlardır.
  • Matematik ve Astronomide ilerlemişlerdir.
  • İlk sözlü edebi metinleri meydan getirmişlerdir. (Yaradılış Efsanesi, Gılgamış Destanı, Tufan Efsanesi)

2) Akadlar (M.Ö. 2350 – M.Ö. 2100)

  • Akadlar Sami kökenli bir kavimdir.
  • Çok tanrılı inanç sistemleri vardır.
  • Tarihte ilk büyük imparatorluğu, ilk düzenli ve sürekli orduyu kurmuşlardır. Bütün Mezopotamya’ya hakim olmuşlardır.
  • Akadlar, Sümer kültürünü Ön Asya’ya yaymışlardır.

3) Babiller (M.Ö. 2100 – M.Ö. 539)

  • Mutlak krallık şeklinde yönetilmişlerdir.
  • İlk defa laik devlet anlayışı ortaya çıkmıştır.
  • En parlak dönemleri Hammurabi dönemidir. Tarihte bilinen ilk anayasa özelliği gösteren Hammurabi Kanunları’nı oluşturmuşlardır.
  • Halk sosyal sınıflara ayrılmıştır.
  • Çok tanrılı din anlayışı hakim olup, ahiret inancı vardır.
  • Bu dönemde Babil Kulesi ve Asma Bahçeleri yapılmıştır.
  • Yahudileri tarihte ilk kez sürgüne göndermişlerdir.

4) Asurlular (M.Ö. 2000 – M.Ö. 609)

  • Asur Krallığı, Mezopotamya’nın kuzeyinde kurulmuştur.
  • Anadolu’da da ticaret kolonisi kuran Asurlular bu ticari faaliyetlerle yazıyı Anadolu’ya taşımışlar ve Anadolu’da tarih çağlarının başlamasını sağlamışlardır.
  • Kayseri yöresinde Kültepe’de Asurlulara ait birçok tablet bulunmuştur. Asurlar ticari pazarlar oluşturmuşlar ve bu pazarlara da “Karum” adı vermişlerdir.
  • Çok tanrılı dini inanışa sahiptirler. Tarihte ilk kütüphaneyi kurmuşlardır.
  • Daimi orduları ücretli askerlerden meydana gelmiştir.
  • Kaya oymacılığında ileri gitmişlerdir.
  • Nemrut Dağı’ndaki heykeller bu uygarlığa aittir.

5) Elamlılar (M.Ö. 3000 – M.Ö. 640)

  • Elam, Güneydoğu Mezopotamya’ya verilen isimdir.
  • Güzel sanatlar ve süsleme alanında büyük gelişmeler göstermişlerdir.
  • Çok tanrılı bir dini inanışa sahiplerdir.
  • Yönetim merkezi “Sus” şehridir.
  • Mezopotamya’daki en sönük medeniyettir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir