Dünyanın Günlük ve Yıllık Hareketinin Sonuçları Nelerdir?

Dünyanın günlük hareketinin sonuçları nelerdir? Dünyanın yıllık hareketinin sonuçları nelerdir?

Dünyanın Günlük ve Yıllık Hareketinin Sonuçları

DÜNYANIN GÜNLÜK (EKSEN) HAREKETİNİN SONUÇLARI

Dünya kendi ekseni çevresindeki hareketinin batıdan doğuya doğru 24 saatte tamamlar. Bu hareketi sonucunda “gün” kavramı veya “gece – gündüz” kavramı oluşur.

Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru 24 saatte bir döner. Bu hareket sonucunda;

  • Gece – gündüz birbirini takip eder.
  • Gün kavramı oluşur.
  • Güneş ışınlarının geliş açısı gün içerisinde değişir.
  • Coğrafi yönler belirlenir (doğu – batı).
  • Güneş ışınlarının atmosferde tutulma miktarı gün içerisinde değişir (öğle vakti en az).
  • Cisimlerin gölge boyu ve yönü değişir.
  • Yerel saat kavramı ortaya çıkar.
  • Gece – gündüz sıcaklık farkları oluşur.
  • Gece – gündüz, kara ve denizlerin ısınma özelliklerine bağlı olarak meltem rüzgârları oluşur.
  • Dünyanın batıdan doğuya doğru döndüğünden, doğuda güneş erken doğar, erken batar. Bu yüzden doğuda bulunan noktalarda yerel saat daha ileri olur.
  • Gece – gündüz basınç farkları oluşur.
  • Fiziksel ufalanma görülür.
  • Dinamik basınç alanları oluşur. 300 enlemleri çevresinde dinamik yüksek basınç merkezleri, 600 enlemleri çevresinde ise dinamik alçak basınç ve merkezleri oluşmuştur.
  • Sürekli rüzgârlar ve okyanus akıntıları sapmaya uğrarlar. Kuzey Yarımküre’de hareket yönünden sağa. Güney Yarımküre’de ise hareket yönünden sola saparlar.
  • Çizgisel hız kutuplara gidildikçe azalır. Bu madde aynı zamanda dünyanın şekliyle de ilgilidir.
  • Güneşin doğuş batış süresi kutuplara gidildikçe uzar.

DÜNYANIN YILLIK HAREKETİNİN SONUÇLARI

Dünya hem kendi etrafında hem de güneşin etrafında döner ve güneş etrafındaki dönüşünü “365 gün 6 saatte” tamamlar. Dünyanın güneşin etrafındaki turunu tamamladığı süreye “1 takvim yılı” adı verilir ve bu harekete dünyanın yıllık hareketi denir.

Eksen eğikliğinin sonuçları, dünya’nın güneş çevresindeki dönüşünün sonuçlarıyla birlikte ortaya çıkar. Bu sonuçlar:

  • Güneş ışınlarının yere düşme açısı yıl boyunca değişir.
  • Mevsimler oluşur.
  • Gün dönümleri (21 Haziran ve 21 Aralık) ve ekinoks (21 Mart ve 23 Eylül) adı verilen özel durumlar oluşur.
  • Mevsimlik sıcaklık ve basınç farklarına bağlı olarak Muson rüzgârları oluşur.
  • Aynı anda, farklı yarımkürelerde farklı mevsimler yaşanır.
  • Gece – gündüz uzunlukları yıl boyunca değişir.
  • Cisimlerin öğle vaktinde oluşan gölge uzunluğu yıl boyunca değişir.
  • Güneşin doğduğu ve battığı yerin konumu değişir.
  • Aydınlanma çemberinin konumu değişir.
  • Güneşin ufuk düzlemi üzerindeki doğuş ve batış yerleri yıl boyunca değişir.

GÜN DÖNÜMLERİ

21 Haziran Durumu

  • Güneş ışınları, öğle vakti Yengeç Dönencesi’ne dik düşer. Bu nedenle Yengeç Dönencesi üzerindeki cisimlerin öğle vakti gölgesi oluşmaz.
  • Aydınlanma çemberi kutup dairelerine teğet geçer.
  • Kuzey Yarımküre’de en uzun gündüz, Güney Yarımküre’de en uzun gece yaşanır.
  • Kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi uzar.
  • Kuzey Kutup Dairesi’nde 24 saat boyunca gündüz yaşanırken, Güney Kutup Dairesi’nde 24 saat boyunca gece yaşanır.

21 Aralık Durumu

  • Güneş ışınları, öğle vakti Oğlak Dönencesi’ne dik düşer. Bu nedenle Oğlak Dönencesi üzerindeki cisimlerin öğle vakti gölgesi oluşmaz.
  • Aydınlanma çemberi kutup dairelerine teğet geçer.
  • Kuzey Yarımküre’de en uzun gece, Güney Yarımküre’de en uzun gündüz yaşanır.
  • Kuzey Yarımküre’de kış, Güney Yarımküre’de yaz başlar.
  • Güneye doğru gidildikçe gündüz süresi uzar.

21 Mart ve 23 Eylül Durumu (Ekinokslar)

  • Güneş ışınları, öğle vakti ekvatora dik düşer. Bu nedenle ekvator üzerindeki cisimlerin öğle vakti gölgesi oluşmaz.
  • Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer. Bu nedenle her yerde gece – gündüz süreleri eşit olur.
  • Aynı boylam üzerinde bulunan yerlerde, Güneş aynı anda doğar ve aynı anda batar.
  • Kutup noktalarının birinde 6 aylık gündüz süresi başlarken, diğerinde 6 aylık gece süresi başlar.
  • Kuzey ve Güney Yarımküre’de aynı dereceli enlemler, güneş ışınlarını aynı açıyla alılrar.

2 comments

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir