Doğal Afet Kısaca Nedir? | Hakkında Bilgiler

Doğal afet kısaca nedir? Doğal afetler kısaca nedir? Doğal afetler hakkında kısa bilgiler.    

Doğal Afet Kısaca Nedir

DOĞAL AFETLER

Can ve mal kaybına neden olan doğal olaylara “doğal afet” denir. Doğal olayların afete dönüşmesinde; iklim özellikleri, yer şekilleri, jeolojik yapı ve insan faktörü önemli rol oynar.

Doğal afetlerin özellikleri:

  • Doğal olması,
  • Kısa zamanda (aniden) meydana gelmesi,
  • Başladıktan sonra insanlar tarafından engellenememesidir.

Doğal Afetler ve Kısaca Özellikleri

1. Deprem

Doğal afetler içerisinde en fazla can ve mal kaybına neden olan doğa olayıdır. Şiddetli depremler; bina ve köprülerin yıkılmasına, altyapı sistemlerinin zarar görmesine, ekonomik kayıplara, salgın hastalıklara, bazı doğa olaylarına ve göçlere neden olabilmektedir. Dünya’daki en aktif deprem kuşakları levha sınırları ile genç kıvrım dağ kuşaklarıyla paralellik gösterir. Örneğin; Büyük Okyanus çevresi, Doğu Afrika, Güney Avrupa gibi.

2. Volkanik Püskürmeler

Magmanın, yerkabuğunun kırıklı ve zayıf yerlerini izleyerek yeryüzüne çıkmasına “volkanizma” denir. Volkanlardan çıkan katı, sıvı ve gaz halindeki maddeler, doğa ve canlılar üzerinde olumsuz etkiler yapar. Volkanik püskürmeler; yangınlara, çamur akıntılarına, asit-kül yağışlarına ve iklim değişikliklerine neden olabilir. Volkanizmanın neden olduğu afetler en çok Ateş Çemberi kuşağında görülür.

3. Tsunami

Okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem, volkanik patlama ve heyelanlar sonucunda meydana gelen dev dalgalara “tsunami” denir. Tsunami dalgaları özellikle okyanus kıyısındaki alçak düzlüklerde daha çok can ve mal kaybına neden olur. Tsunamilere bağlı doğal afetler en çok Büyük Okyanus kıyılarında görülür.

4. Kütle Hareketleri

Yamacın doğal dengesinin bozulmasına bağlı olarak toprak veya kaya gibi kütlelerin eğim doğrultusunda yer değiştirmesine “kütle hareketleri” denir. Bunlar; heyelan, kaya düşmesi ve çamur akıntıları şeklinde gerçekleşebilir.

5. Sel ve Taşkın

Bir akarsu yatağındaki mevcut su miktarının, sağanak yağışlar veya ani kar erimelerinin etkisiyle hızla artması sonucunda oluşan ve düzensiz akış gösteren çamurlu sulara “sel” denir.

Sel sularının akarsu yatağının dışına çıkarak çevredeki alçak arazilere yayılmasına ise “su taşkın” adı verilir.

6. Çığ

Bitki örtüsünden yoksun dağlık ve engebeli arazilerdeki yamaçlarda, tabakalaşmış kar örtüsünün eğim doğrultusunda kayması olayına “çığ” denir. Çığ riskini arttıran olayların başlıcaları; deprem, dağ sporları, avcılık, madencilik, yol yapım çalışmaları gibi etkenlere bağlı olarak oluşan ses ve titreşimlerdir.

7. Olağanüstü Hava Olayları

Can ve mal kaybına yol açan olağanüstü hava olaylarının başlıcaları fırtına, kasırga ve hortumdur. Fırtına; hızı 63 – 120 km / saat aralığında olan kuvvetli rüzgârla birlikte şiddetli yağış, şimşek ve yıldırım gibi hava olaylarının görüldüğü meteorolojik olaydır.

Kasırga; hızı 120 km / saat’ten fazla olan güçlü rüzgârlardır. Genellikle tropikal kuşakta okyanus kıyılarında görülür. Çok ciddi hasarlar oluşturabilmektedir.

Hortum; yeryüzünde görülen en güçlü ve yıkıcı fırtınadır. Dönerek yükselen hava girdabı şeklinde oluşan hortumlar, hareket doğrultusundaki her şeyi içine alır ve büyük zararlar verir.

8. Orman Yangını

Ormanların doğal yollarla ya da insan etkisiyle kısmen veya tamamen yanmasına “orman yangını” denir. Orman yangınlarına neden olan faktörler; yıldırım düşmesi, yanardağ patlaması, aşırı sıcaklıklar, orman kenarlarındaki tarlalardaki anızın bilinçsizce yakılması, orman içindeki piknik – mangal ateşinin söndürülmeden bırakılması vb. olarak sıralanabilir.

9. Erozyon

Toprağın akarsu ve rüzgâr gibi dış kuvvetler tarafından aşındırılıp taşınmasına jeolojik (doğal) erozyon adı verilirken, insanların çeşitli biçimlerde doğal dengeyi bozup, bunun sonucunda dış etkenlerin yüzeyi aşındırma gücünü artmasıyla oluşan toprak kaybına ise hızlandırılmış toprak erozyonu adı verilir.

Doğal erozyona neden olan başlıca etkenler; eğimin fazla olması, bitki örtüsünün seyrek olması, yağışların düzensiz ve sağanak şeklinde olması vb. dir.

10. Kuraklık            

Meteorolojik olarak, yağışların normal değerlerinin altına düşmesiyle ortaya çıkan su eksikliğine “kuraklık” denir. Kuraklığın nedenleri içerisinde; sürekli alçalıcı hava hareketleri, atmosferde sera etkisi yapan gazların artmasına bağlı olarak ortaya çıkan küresel ısınma ve iklim değişiklikleri sayılabilir.

One comment

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir