Haçlı Seferleri Nedenleri ve Sonuçları

Haçlı Seferlerinin nedenleri nelerdir? Haçlı Seferlerinin sonuçları nelerdir?

Haçlı Seferleri Nedenleri ve Sonuçları

HAÇLI SEFERLERİ

Papa’nın teşvikiyle Hristiyan Avrupalıların Kudüs başta olmak üzere kaybedilen yerleri geri almak için yaptıkları büyük askeri seferlere denir. XI. yy’ın sonu ile XII. yy. sonları arasında meydana gelen bu seferler Türk ve dünya tarihine önemli etkiler yapmıştır.

HAÇLI SEFERLERİNİN NEDELERİ

Dini Nedenleri

  • Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs’ün Müslümanların elinden alınmak istenmesi,
  • Papa’nın ve din adamlarının nüfuzlarını Ortadoğu’ya yaymak istemesi,
  • Kluni tarikatının yoğun propagandaları,
  • Papa’nın Katolik ve Ortodoks dünyasını tek çatı altında birleştirme arzusu,
  • Kilisenin, halkı Müslümanlara karşı kışkırtması.

Ekonomik Nedenler

  • Yoksulluk içindeki Avrupa’nın doğunun zenginliklerini ve Baharat Yolu’nu ele geçirme arzusu,
  • Feodal düzende toprak sahibi olmayan soyluların toprak elde etme arzusu.

Siyasi Nedenler

  • Büyük bir canlılık içindeki Türk-İslam devletlerinin Anadolu’yu fethetmesi ve Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi,
  • Kralların, derebeylerin ve din adamlarının kendi siyasi güçlerini arttırmak istemesi,
  • Türkler karşısında gerileyen Bizans’ın Avrupa’dan yardım istemesi.

Sosyal Nedenler

  • Senyörlerin macera arzusu,
  • Halkın, feodal sistemdeki eşitsizlikten kurtulmak istemesi,
  • Avrupa halkının, İslam dünyasındaki yaşam seviyesine ulaşma arzusu.

SEFERLER

I. Haçlı Seferi (1096 – 1099)

Senyörlerin liderliğinde gerçekleşti. İlk öncüleri Anadolu Selçuklu hükümdarı I. Kılıç Arslan tarafından mağlup edilmişti. Ancak ikinci kez oluşturulan zırhlı ve düzenli Haçlı orduları İznik’i ele geçirmişlerdir.

Haçlı birlikleri buradan hareketle Urfa, Antakya, Musul’u zapt etmişlerdir. Haçlılar ilerleyişini devam ettirerek Kudüs’ü Fatımilerden alıp burada bir Latin Krallığı kurmuşlardır.

NOT: Haçlı Seferleri içindeki en başarılı sefer I. Haçlı Seferi’dir.

II. Haçlı Seferi (1147 – 1149)

Musul Atabeyi İmameddin Zengi’nin Urfa’yı Haçlılardan geri alması üzerine düzenlendi. Bu sefere krallar da katılmıştır.

Haçlılar, Anadolu Selçuklu Sultan I. Mesut ve oğlu II. Kılıç Arslan tarafından yenilgiye uğratılmışlardır.

Haçlılar bu seferde de başarısız olmuşlardır.

III. Haçlı Seferi

Eyyubi hükümdarı Selahaddin Eyyubi, Kudüs’ü 1187’de Hıttin Savaşı’nı kazanarak zapt etmişti. Bunun üzerine Hristiyan Avrupa üçüncü Haçlı Seferi’ni düzenledi. Ancak başarıya ulaşamamışlardır.

IV. Haçlı Seferi

Başlangıçta Eyyubiler’in Yafa’yı alması üzerine düzenlemiş fakat daha sonra amacından sapmıştır. Haçılar İstanbul’a girmişler, şehri yağmalamışlardır. Burada bir Latin Krallığı kurulmuştu (1204). Bu krallık 1261 yılına kadar devam etmiştir. Böylece bu sefer Katolik Hristiyanların Ortodoks Hristiyanlar üzerine yaptıkları bir sefer şeklinde dönüşmüştür.

NOT: Haçlı Seferleri 1270 yılına kadar devam etmiştir. Haçlılara karşı İslam dünyasını Anadolu Selçukluları, Danişmentliler, Zengiler Atabeyliği ve Eyyubiler gibi Türk devleri korumuştur. Şii Fatımiler ise Haçlılar ile işbirliği içine girmişlerdir.

HAÇLI SEFERLERİNİN SONUÇLARI

Siyasi Sonuçlar

  • Türklerin İslam dünyasındaki önemi arttı.
  • Türkleri batı yönündeki fetihleri durakladı.
  • Anadolu’nun Ege, Marmara ve Akdeniz kıyıları Türklerin elinden çıktı.
  • Senyörlerin birçoğu bu savaşlarda öldü. Bu olay Avrupa’da feodalite yönetiminin zayıflamasına, merkezi krallıkların güçlenmesine neden oldu.

Dini Sonuçlar

  • Başta Papa olmak üzere ruhban sınıfının toplum üzerindeki otoritesi zayıfladı.
  • Skolastik düşünce sarsıldı.

Ekonomik Sonuçlar

  • Doğu ile Batı arasında ticaret gelişti.
  • Akdeniz ticareti canlandı. İtalyan şehir devletleri ticaret sonucunda zenginleşti.

Teknik Sonuçlar

  • Kâğıt, pusula, barut ve matbaa gibi teknik ürünler Avrupalılar tarafından tanındı.

Kâğıt ve Matbaa – Rönesans ve Reform’a

Pusula – Coğrafi Keşifler’e

Barut – Feodalite’nin yıkılmasına neden oldu.

Sosyal Sonuçlar

  • Avrupa’da sınıflar arası dengesizlik azaldı. Serflerin ekonomik durumlar düzeldi.
  • Avrupa’nın açlık ve işsizlik sorunu büyük ölçüde azaldı. Doğu – Batı arasında insani ilişkiler gelişti. Hoşgörü ortamı meydan geldi.

Kültürel Sonuçlar

  • Avrupa’da doğulu bilginlerin eserlerinden etkilenilerek skolastik düşünceden pozitif düşünceye doğru bir adım atıldı.
  • Avrupalılar, İslam medeniyetiyle tanışmışlar, Farabi, İbni Sina gibi İslam bilginlerinin eserlerini Latinceye çevirmişlerdir.
  • Avrupalılar, Eski Yunan ve Halenizm uygarlıklarının önemini tekrar kavradılar ve bu durum Rönesans’ın doğmasına neden oldu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir