Masal Nedir? | Özellikleri | Türleri

Masal nedir? Masal’ın özellikleri nelerdir? Masal türleri nelerdir?

Masal Nedir ve Özellikleri

MASAL NEDİR?

Toplumların düş gücünden kaynaklanan, genellikle olağanüstü öge, kahraman ve olaylara yer veren öykülerdir.

Genellikle yaşlıların küçüklere anlattıkları; bazen kendi hayalleri ve anlatım güçleriyle de süsledikleri bu konular, sonradan edebi bir anlatımda, yazılı edebiyata geçmeye başlamıştır.

Masal Hindistan’da (Kelile ve Dimne) doğmuş ve oradan bütün dünyaya yayılmıştır. Batı edebiyatı dünyasında bilinen birçok masal yazarları vardır. Bunların arasında, bizim edebiyatımızda da iyice tanınmış olanı La Fontaine’dir. Bizde Keloğlan en tanınmış masaldır. Pertev Naili Boratav ve Eflatun Cem Güney masal çalışmalarıyla ünlüdür.

Genellikle manzum olarak yazılan masallara fabl denir. Fablların kahramanları çoğunlukla hayvanlar, bitkiler ya da cansız varlıklardır. Onu masaldan ayıran yönü kısa olması ve mutlaka bir ahlak dersi vermesidir. Dünyanın en ünlü fabl yazarları Ezop, La Fontaine ve Beydeba’dır. Fransız ozanı La Fontaine’in masalları bu türün en güzel örnekleridir.

MASAL ÖZELLİKLERİ

  • Masalları anlatmaya, “Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde…” gibi birtakım tekerlemelerle başlanır.
  • Halkın ortak yaratısı olan ürünlerdir.
  • Öğretici özellikleri vardır, bir öğüt söz konusudur.
  • Üç, yedi, kırk sayıları sıkça kullanılır.
  • Anlatım kısa ve yoğundur.
  • Tekerlemeler masal önemli ögelerdir.
  • Olaylar belli bir yer ve zaman bağlı değildir.
  • Ulusal ve dini ayrıntılar içermez.
  • Olağanüstü masallar, olağan varlıkları yanı sora cin, peri, dev, ejderha gibi olağanüstü varlıklara da yer verilir.
  • Masallarda yer ve zaman kavramları belirsizdir.
  • Gerçekçi masalların başlıca kahramanları ise padişahlar, vezirler, prensler ve prensesler, zenginler, hırsızlar ya da haydutlar gibi gerçek hayattaki kişilerdir.
  • Masalların insan ve hayvanların davranışlarından eşyaların durumlarından harekete geçerek, toplumda görülen aksaklıkları yermek ve gerçek inşalara bir ahlâk dersi vermek gibi amaç güdenleri de vardır.
  • Anlatımda kullanılan eylemler genellikle miş’li geçmiş zamana bağlıdır.
  • Masallarda doğruluk, yardımseverlik gibi özellikler övülür ve masallar iyilerin kötüleri yenmesi ile sonuçlanır.

MASAL TÜRLERİ

1) Hayvan Masalları

Hayvan masalları kısa masallardır. Kıssadan hisse vermek esastır. Kelile ve Dimne, Aisopos ve La Fontaine masalları bu türün en bilinen örneklerdir.

2) Olağanüstü Masallar

Konu ve kahramanlar bakımından hayal ürünü ve akıl dışı özellik taşıyan bu tür masallar cin, peri, dev gibi doğaüstü varlıklar çevresinde biçimlenir.

3) Gerçekçi Masallar

Kişi ve olaylar gerçeğe daha yakındır. Padişahlar, vezirler, kadılar gibi.

4) Güldürücü Masallar

Genellikle fıkra ya da nükteli küçük hikâyeden oluşan bu masal türünün eski kültürdeki adı “latife”dir. Mizahi bir anlatıma dayanan bu masal türünde masalı sürükleyen fıkra kahramanları İncili Çavuş, Bektaşi gibi tanınmış fıkra kahramanlarıdır.

5) Zincirlemeli Masallar

Küçük ya da önemsiz olayların art arda dizilerek halkalar biçiminde oluşturduğu art arda dizilerek halkalar biçiminde oluşturduğu masallardan oluşur. Bu masallarda halkalar sıkı bir mantık bağıyla kenetlenmiştir. Anlatı bu halkaların (olaylar ve masal kişileri) sayısı ölçüsünde uzar, sürükleyici bir tempo ile yürütülür.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir