Canlıların Ortak Özellikleri Nelerdir?

Canlıların ortak özellikleri nelerdir? Canlıların ortak özellikleri konu anlatımı.

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

Bazı özellikleri ile canlılar, cansız varlıklardan ayrılırlar. Bu özelliklerden bütün canlılarda görülenler canlıların ortak özellikleri olarak adlandırılır. Bu özellikler şunlardır:

1-) Yapısal Benzerlik

Bütün canlılar hücre veya gruplarından gelmiştir. Hücreler DNA, RNA, protein, karbonhidrat, yağ, mineraller (Ca, Mg, Fe ve P) ve su gibi benzer kimyasal maddeler

2-) Organizasyon

Tek hücreli canlılarda hücre organeli arasında, çok hücreli canlılarda ise hücreler arasında iş bölümü ve düzen vardır. Bu iş bölümü hücre –> organ –> sistem –> organizma şeklinde yapılanma gösterir.

3-) Beslenme

Canlılar hayatsal faaliyetlerini sürdürebilmek için besin maddelerine ihtiyaç duyarlar. Besin ihtiyacının karşılanmasına beslenme denir. Canlılarda beslenme genel olarak iki şekilde gerçekleşir. Bunlar;

a) Ototrof beslenme:

Canlıların ihtiyaç duydukları organik besinleri, inorganik maddelerden kendilerinin üretmesidir. Fotosentez veya kemosentez ile gerçekleştirilir. Örneğin; bitkiler ve mavi-yeşil algler ototrof olarak beslenirler.

b) Heterotrof beslenme:

Canlıların ihtiyaç duyduğu organik besinleri dışarıdan hazır almalarıdır. Örneğin; hayvanlar ve mantarlar heterotrof olarak beslenirler.

4-) Solunum

Bütün canlılar hayatsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Enerji üretimi ise solunum olayı ile gerçekleştirilir. Besin monomerlerinin (yapıtaşları) parçalanmasıyla gerçekleşen solunum iki çeşittir:

a) Oksijensiz (anaerob) solunum:

Besinlerin oksijen kullanılmadan parçalanmasıyla enerji üretilmesidir. Oksijensiz solunumla son ürün olarak laktik asit veya etil alkol üretilmektedir.

b) Oksijenli (aerob) solunum:

Besinlerin oksijen kullanılarak parçalanmasıyla enerji üretilmesidir.

5-) Boşaltım

Hücrelerde metabolik olaylar sonucunda oluşan artık maddelerin canlıdan uzaklaştırılmasına boşaltım denir.

Canlılarda boşaltım gerçekleştirilmediğinde canlıların iç dengesi bozulur. Boşaltımda etkili olan yapılar canlı grupları arasında farklılıklar gösterir.

6-) Duyarlılık ve hareket

Canlılar iç ve dış çevreden gelen çeşitli uyarlıları algılayabilme yeteneğine sahiptir. Alınan uyarılara karşı farklı şekillerde tepki gösterilebilir. Bu tepkiler genel olarak bitkilerde durum değiştirme, hayvanlarda aktif hareket şeklinde gözlenir.

Bitkilerin ışığa yönelmesi, öglenanın yer değiştirmesi, hayvanların avlanma davranışları.

7-) Üreme

Canlıların kendilerine benzer yeni bireyler oluşturmasına üreme denir.

Üreme olayı neslin devamı için gerekli olup, bireyin canlılık faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli değildir.

Üreme eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilir.

a) Eşeysiz üreme: Tek canlıdan döllenme olmaksızın yeni bireylerin oluşturulmasıdır.

b) Eşeyli üreme: Farklı canlılara ait üreme hücrelerinin döllenmesine bağlı olarak yeni bireylerin oluşturulmasıdır.

8- ) Büyüme – Gelişme ve Ölüm

Üreme sonucu yeni oluşan her canlı zamanla büyür ve gelişir. Büyüme ve gelişme hücre hacminin veya sayısının artmasıyla sağlanır. Canlılık faaliyetlerinin durması olayına ise ölüm denir.

9-) Metabolizma

Canlılardaki yapım ve yıkım reaksiyonlarının tamamına metabolizma denir. Bütün canlılarda metabolik reaksiyonlar gerçekleştirilir.

Canlılarda anabolizma ve katabolizma olmak üzere iki çeşit genel metabolik olay vardır.

Bütün canlılar metabolizmalarını gerçekleştirmek için hücre zarı, DNA, RNA, enzim, ATP ribozom ve sitoplazmaya sahiptirler.

2 comments

  • Aysel

    Guzel bir paylasim olmus. Simdiden okul hazırlıklarına basladım. Guzel bilgiler var. Yeni egitim ve öğretim yılı herkes icin guzel gecmesi dileğiyle. Iyi calismalar.

  • Gül

    Bence de çok güzel bir paylaşım olmuş. Yazanın ellerine sağlık. Ödevimi yapmama yardımcı oldu. Herkese iyi günler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir