Namık Kemal Kısa Hayatı | Kimdir? | Edebi Kişiliği | Eserleri

Namık Kemal kısaca hayatı, Namık Kemal kimdir? Namık Kemal hakkında kısa bilgiler. Namık Kemal edebi kişiliği, Namık Kemal eserleri nelerdir?

Namık Kemal

NAMIK KEMAL (1840-1888)

Namık Kemal 1840 yılında Tekirdağ’da doğdu. Annesi vefat edince vali yardımcısı dedesi Abdüllatif Paşa’yla Afyonkarahisar, İstanbul ve Bulgaristan’a gitti. İstanbul’a döndüğünde çeşitli devlet kademelerinde görev aldı. Encümen-i Şuara toplantılarına katıldı. Kısa sürede de şairliği sanat çevrelerinde duyulmaya başlandı.

Namık Kemal, Şinasi’yle tanışarak sanata bakışı değişti ve yeni edebiyatın savunucularından oldu. Tasvir-i Efkâr gazetesinde yazan sanatçı, Şinasi yurt dışına gidince gazeteyi kendisi çıkarmaya başladı. Yeni Osmanlılar Cemiyetine girmesi sonucu Erzurum’a sürgüne gönderilmek istendi. Ama o, Ziya Paşa’yla Paris’e kaçtı. Oradan Londra’ya geçerek Hürriyet gazetesini çıkardılar. Şinasi konularda yazmaması şartıyla İstanbul’a geri döndü. İbret gazetesinde yazdıklarından dolayı Gelibolu, Magosa, Midilli, Rodos ve Sakız adalarına sürgüne gönderildi.

Namık Kemal 1888 yılında Sakız Adası’nda hayata gözlerini kapadı.

EDEBİ KİŞİLİĞİ | SANAT ANLAYIŞI

  • Namık Kemal, Türk edebiyatında “Vatan Şairi” olarak tanındı.
  • İlk dönemlerinde İslamcılık fikrine bağlı olan sanatçı, daha sonra Osmanlıcılık fikrinde karar kıldı.
  • Vatan, millet, hak, adalet, özgürlük temalarında şiirler yazan sanatçı, hiddet-i ifade ve şiddet-i ifade olarak adlandırılan coşkulu bir romantiktir.
  • “Sanat toplum içindir.” düşüncesiyle sahip olan sanatçı yazdıklarıyla topluma bir şeyler öğretmek istemiştir. Tiyatroyla ilgili görüşlerini Celâlettin Harzemşah adlı tiyatrosunun ön sözünde belirtmiştir. Namık Kemal’e göre “Tiyatro bir eğlencedir fakat eğlencelerin en yararlısıdır.”
  • Batılı anlamda oynanan ilk Türk tiyatrosu Vatan Yahut Silistre’yi yazmıştır. Bu eserden sonra Magosa’ya sürgüne gönderilmiştir.
  • Batılı anlamda ilk edebi romanımız İntibah’ı ve ilk tarihi romanımız Cezmi’yi yazmıştır.
  • Halk dilini savunmuş, tiyatrolarında bunu başarmıştır.
  • Ziya Paşa’yı eleştirdiği Tahrib-i Harabat edebiyatımızda Batılı anlamda ilk eleştiri olarak kabul edilir.
  • Heceyle yazdığı birkaç şiiri haricinde genel olarak aruz ölçüsünü kullanmıştır.
  • Tasvir-i Efkâr gazetesinde yazdığı “Lisan-ı Osmaninin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazâtı Şâmildir” makalesinde divan edebiyatını kocakarı masallarına benzeterek aşırı bir şekilde eleştirir. Namık Kemal içerik olarak yenilikler getirmesine rağmen şeklen eskiye bağlı kalmış, divan edebiyatı nazım şekillerini (gazel, kaside) kullanmıştır. En meşhur şiiri hürriyetin güzelliklerinden bahsettiği Hürriyet Kasidesi’dir. Gazellerini bir araya getirdiği bir de Divan’ı vardır.
  • Nesir türündeki eserlerinde kullandığı dil şiirlerindekine göre daha başarılıdır. Secileri kullandığı nesirlerinde dili ağır olmasına rağmen okuyanı harekete geçirecek bir hitabet havası sezilir.
  • Kafiyeyi şiir için gerekli görmemesine karşın sağlam bir kafiye düzeni kullanmıştır.
  • Şiir, roman makale, eleştiri, tarih gibi konularda çeşitli eserler veren sanatçı, hiç hikâye yazmamıştır.
  • Namık Kemal’in yaşadığı dönem Osmanlı’nın gerileme dönemidir. Bu yüzden sanatçı tarihimizin zaferlerle dolu dönemlerini tarihle ilgili eserlerinde sıkça işlemiştir.
  • Romantizm akımından etkilenmiştir.

ESERLERİ

Tiyatro: Vatan Yahut Silistre, Zavallı Çocuk, Âkif Bey, Gülnihal, Celâlettin Harzemşah, Karabela

Roman: İntibah (ilk edebi roman) (Sergüzeşt-i Ali Bey / Son Pişmanlık), Cezmi (ilk tarihi roman)

Eleştiri: Tahribi Harabat, Takip, Renan Müdafaanamesi, Celal Mukaddimesi, İrfan Paşa Mektubu

Tarih: Kanije, Silistre Muhasarası, Osmanlı Tarihi, Büyük İslam Tarihi, Devr-i İstifa, Barika-i Zafer, Evrak-ı Perişan

Mektup: Magosa Mektupları

Anı: Magosa Hatıraları

Şiir: Vatan Mersiyesi, Vaveyla, Hürriyet Kasidesi, Vatan Şarkısı

İntibah

Namık Kemal bu ilk romanını “Son Pişmanlık” adıyla Magosa’da sürgündeyken yazmıştır. Sonradan adı değiştirilerek “İntibah” olan bu roman Türk edebiyatındaki ilk edebi roman özelliğini taşır. Romanda bir aileyi ele alan Namık Kemal, kötü kadınların ihtiras ve entrikalarına kapılarak hem kendirlerini hem de başkalarını mahveden gençlerin romanını yazmıştır.

Romanın kahramanı Ali Bey, bir mirasyedidir. Babası öldükten sonra annesi tarafından zamanın Çamlıca gezilerinde avutulmak istenir. Mahpeyker’i burada tanır. Kötü bir kadın olan Mahpeyker Ali Bey’i avucunun içine alır. Annesi, Ali Bey’i Mahpeyker’den kurtarmak için eve Dilaşup adlı cariyeyi alır. Terk edildiğini anlayan Mahpeyker Ali Bey’den öç almak ister. Mahpeyker Dilaşup’a iftira eder, Ali Bey’i de öldürmek ister. Dilaşup Ali Bey’i ölümden kurtarır; ama kendisi ölür. Ali Bey de Mahpeyker’i öldürür ve hapse atılır. Daha sonra kendisi de hapiste ölür.

Cezmi

Namık Kemal’in ikinci ve daha büyük olan bu romanı Türk edebiyatının ilk tarihi romanı kabul edilir. Cezmi, hem şair hem askerdir. Özdemir Oğlu Osman Paşa’nın dikkatini çeker ve takdirini kazanır. Ayrıca Kırım ordusu kumandanı Adil Giray’la tanışır ve onun da sevgisini kazanır. Savaşta Adil Giray ve kardeşi Gazi Giray’la birlikte İran kuvvetlerine esir düşmelerinin ardından Cezmi’yi büyük görevler beklemektedir.

Vatan Yahut Silistre

Türk edebiyatında sahnelenen ilk tiyatrodur. Toplumun bozulan moralini düzeltmek amacıyla yazılır. Dört perdelik bir oyun olan Vatan Yahut Silistre, 153’teki Kırım Savaşı’nı konu alır. Bir Osmanlı kahramanı olan İslam Bey, Silistre savaşına gönüllü giderken “Beni seven arkamdan gelir!” demiştir. İslam Bey’in sevgili Zekiye de bu sözü duyunca erkek kılığına girer ve İslam Bey’in arkasından savaşa gider. Savaşta birçok başarı kazanılır, düşman cephaneliği patlatılır. Daha sonra Zekiye’nin bir kız olduğu anlaşılır, bağlı bulunduğu kumandanın da Zekiye’nin babası olduğu anlaşılır. Zekiye böylelikle hem İslam Bey’e hem de babasına kavuşur.

Celalettin Harzemşah

Namık Kemal’in tarihi bir sahne romanı anlayışı içinde yazdığı büyük tiyatro eseri olan Cemalettin Harzemşah, 15 perdeliktir.

Eser Harzemşahlar devletinin son hükümdarı olan Celalettin Harzemşah’ın hayatını, kahramanlıklarını ve Moğollara karşı Türk – İslam dünyasını korumak için giriştiği mücadeleyi konu alır. Midilli’de sürgündeyken yazdığı eserin diğer önemli tarafı da Namık Kemal’in, eserin başına tiyatro ile ilgili görüşlerini açıkladığı 69 sayfalık bir mukaddime yazmasıdır.

Tahrib-i Harabat

Ziya Paşa’nın Harabat adlı Divan antolojisi için yazmıştır. Ziya Paşa bu eserinde Divan edebiyatını yeniden canlandırmak istemiş, hatta Divan edebiyatıyla ilgili eleştirileri haksız bulmuştu. Bunun üzerine Namık Kemal bir zamanlar dost olduğu Ziya Paşa\’yı Tahrib-i Harabat adlı eseri ile yerden yere vururken Divan edebiyatına da her yönünden hücum etmiştir.

 Takip

 Ziya Paşa’nın Harabat’ın ikinci cildini yayımlaması üzerine yazdığı bir tenkit eseridir.

Renan Müdafaanamesi

Fransız bilgini Ernest Renan’ın “İslam sini, ilerlemeye engeldir. ” tezini çürütmek için yazmıştır.

 Lisan-ı Osmani’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazat-ı Şamildir

Bu makalede edebiyat ve dille ilgili görüşlerini anlatmaktadır. Burada savunulan görüşler, Milli Edebiyatçıların dil anlayışına çok yakındır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir