Doğum Kontrol Hapı Nedir? | Nasıl Kullanılır? | Yan Etkileri

Doğum kontrol hapı nedir? Doğum kontrol hapı nasıl kullanılır? Doğum kontrol hapının yan etkileri nelerdir? Doğum kontrol hapını kimler kullanabilir?

Doğum kontrol hapı

Doğum Kontrol Hapı Nedir?

Doğum kontrol hapları gebelikten korunmak için kullanılan küçük pilül tabletlerdir. Doğum kontrol hapları yumurtaları baskılayarak gebeliği engellemektedir. İçlerinde östrojen, progesteron kombinasyonu vardır. Özellikle yeni evlenen veya bekâr olan kişiler için önerilen koruyucu yöntemler arasında yer almaktadır.

Halk arasında doğum kontrol hapı hakkında bilinen bazı yanlışlar vardır. Mesela, doğum kontrol hapı kist, tüylenme yapar, kilo aldırır şeklinde bir takım bilgiler dolaşmaktadır. Öncelikle doğum kontrol hapları hormonal dengesizlik yapmaz, aksi halde olan hormonal dengesizliği düzenler. Doğum kontrol hapları tüylenme tedavisinde kullanılır. Kist yapmaz, tam tersi bazı kistlerin tedavisinde kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra adetin sancılı olması, adet öncesi gerginlik, sinirlilik hallerinde doğum kontrol hapları oldukça fayda sağlayabilmektedir.

Doğum kontrol hapları özellikle genç yaştaki kişilerde, sigara içmeyen kişilerde, tansiyon veya şeker hastalığı gibi sistemik bir rahatsızlığı olamayan kişilerde ideal koruma yöntemleri arasındadır.

Adet olduğu gün başlar. 21 ile 28 gün arasında değişen kombinasyonları vardır. Bazı haplar 21 gün bazıları 28 gün kesintisiz kullanılır.

Doğum Kontrol Hapları Nasıl Korur?

Doğum kontrol hapları, servikal mukus’u (rahim ağzı salgısı) kalınlaştırarak, endometrium’u incelterek, overler üzerine baskı yaparak, ovülasyonu önleyerek bebeğin oluşumunu önler.

Doğum Kontrol Haplarını Kimler Kullanabilir?

Doğum kontrol haplarını normal adet gördükten sonra;

  • Hiçbir rahatsızlığı olmayan,
  • Sarılık geçirmeyen,
  • Karaciğer şikâyeti olmayan,
  • Karaciğer rahatsızlığı geçirmeyen,
  • Diyabeti olmayan herkes kullanabilir.

Doğum Kontrol Hapı Kimler Kullanamaz?

  • 35 yaşın üstünde sigara içen kadınlar,
  • Gebe veya gebelik şüphesi olanlar,
  • Normal vajinal kanaması olanlar,
  • Aktif karaciğer hastalığı olanlar,
  • Östrojene bağlı meme veya rahim içi kanseri olanlar,
  • Öyküsünde damar içi pıhtı hastalığı bulunanlar doğum kontrol hapı kullanamaz.

Kimler Doğum kontrol İğnesi Kullanabilir?

Uzun ve etkili bir yöntem olduğu için doğum kontrol iğnesi yöntemi, bıraktıktan hemen sonra gebe kalmak istemeyen hastalarda uygundur. Çoğu hastada ilk 10 ay içerisinde gebelik elde edilir ama bazen 18 aya kadar uzayabilir.

Doğum kontrol hapını kullanmayı unutan hastalarda, östrojen kullanamayanlarda ve epilepsi hastalarında doğum kontrol iğnelerinin kullanımı gayet uygundur.

Doğum Kontrol Hapı Kullanırken Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Doğum kontrol hapı kullanırken hapın her gün aynı saatte düzenli olarak kullanılmasına dikkat etmek gerekir. Doğum kontrol hapı kullanırken ciddi baş, karın ağrısı veya bacakta ağrı olduğunda bu bulgular kalp krizi, inme veya karaciğer hastalıklarının bulgusu olabileceği için süratle sağlık merkezine başvurmak gerekir.

Doğum Kontrol Hapının Yan Etkileri Nelerdir?        

Doğum kontrol haplarının çok büyük bir yan etkisi yoktur. Yalnız bazı kişilerde hap kullandığı sürece ovülasyon engellediği için adet azalması görülebilir. Androjen olduğu için biraz kilo alımına neden olabilir. Fakat son çıkan haplarda bu minimuma indirilmiştir.

Doğum kontrol hapı rahatsızlığı olan kişilere dokunabilir. Bu nedenle doğum kontrol hapını kullanacak kişilerin önceden laboratuvar testlerinin yapılması ve bir muayeneden geçmesi gerekir.

Doğum kontrol hapının diğer başlıca belirtileri şu şekildedir:

  • Bulantı,
  • Kusma,
  • Kilo artışı,
  • Baş ağrısıdır.

Bunların yanı sıra doğum kontrol hapları östrojen ve progesteron yüklenmesine bağlı olarak;

  • Karında,
  • Bacaklarda (varise neden olabilir.),
  • Göğüslerde,
  • Beyinde ödem nedeniyle rahatsızlıklara neden olabilir.

Doğum Kontrol Hapı Unutulursa Ne Yapılmalıdır?

Doğum kontrol hapları 1 gün unutulduğunda hatırlandığı anda alınmalıdır. Olumlu dozda ve yine aynı saatte alınmalıdır. Doğum kontrol hapı eğer 2 gün unutulursa 7 gün boyunca ekstra bir bariyer tipi özellikli doğum kontrol yöntemini kullanmakta fayda vardır.

2 gün unutulduğu dönem hapın bitmesine yakın bir dönemse o zaman hap bırakılır, 7 gün sonra yeni bir kutudan başlanabilir.

Doğum Kontrol İğnesinin Yan Etkileri Var mıdır?  

Doğum kontrol iğnelerinin en önemli yan etkisi lekelenme tarzı kanama, uzamış ve düzensiz adet kanamalarıdır. Doğum kontrol iğnesi kullanan kadınların %50’sinde adetlerin hiç görünmemesi gerçekleşebilir. Bu yöntem bırakıldıktan sonra adetler geri döner.

Emzirme Döneminde Doğum Kontrol Hapı Kullanılabilir mi?

Emzirme döneminde östrojen ve progesteron beraberinde kombine olan ilaçlar kullanılmaz. Ancak emzirmeyen annelerde 3 haftadan sonra başlanabilir.

Progesteron içeren doğum kontrol hapları emziren kadınlarda kullanılabilir. Eğer diğer hap ön görüldüyse ancak 6 aydan sonra kullanılabilir.

Doğum Kontrol Hapları Nasıl Kullanılır?

Doğum kontrol hapları sıklıkla uygulanan doğum kontrol yöntemidir. Kadınların adet döngülerinin suni bir şekilde gerçekleştirerek yumurtlamayı engellemek ya da rahim alıcılığını imkânsız hale getirmek üzerine kurulmuştur.

Adet döngüsünün, aktif kanamanın başladığı ikinci günde haplara başlanılır. Normalde Türkiye’de ki preparatlar 21 günlük veya 28 günlük şeklindedir. 21 günlük preparatlarda âdetin ikinci gününden itibaren her gün düzenli ve belirli bir şekilde, düzenli saat diliminde alınarak her gün 1 tablet içilir ve 21 gün tamamlanır. Ardından 1 hafta ara verilir ve o hafta içerisinde adet görülür ve birinci haftanın son günü tekrar yeni kutuya başlanır.

28 günlük drajeler ilacı hiç bırakmaksızın, kişinin ilaçsız döneminde unutkanlığını engellemek adına ayarlanmış preparatlardır. Yine 21 tane aktif 7 tane inaktif hap içerir. Normalde yine adetin ikinci günü başlanır ve 28 günlük periyotlarla yeni kutuya geçilir.

Doğum kontrol hapları sırasında eğer 1 tablet unutulursa, ikinci tabletle beraber aynı gün içerisinde içilmelidir. Tablet unutulması veya saatlerin çok değişken olması ara kanamalara ya da doğurganlıktaki kontrolü azaltması nedeniyle istenemeyen gebeliklere yol açabilecektir. Bu nedenle düzenli kullanım çok önemlidir.

Doğum Kontrol Haplarının Doğum Kontrolü Dışında Faydası Var mıdır?

Doğum kontrol hapları doğum kontrolü dışında;

  • Adet kanamaları ve sancıları azaltır,
  • Rahim içi kanserini azaltır,
  • Yumurtalık kanserini azaltır,
  • Demir eksikliği anemisi ve akneyi de azaltır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir