Halide Edip Adıvar Kimdir? | Hayatı | Edebi Kişiliği

Halide Edip Adıvar kimdir? Halide Edip Adıvar hayatı, Halide Edip Adıvar edebi kişiliği, Halide Edip Adıvar eserleri nelerdir? Halide Edip Adıvar hakkında bilgiler.

Halide Edip Adıvar kimdir

1919’da Sultanahmet Meydanında İzmir’in işgalini protesto mitinginde yaptığı konuşmayla hafızalara kazınan Halide Edip Adıvar yazar, gazeteci, siyasetçi, akademisyen kimliklerinin yanı sıra Kurtuluş Savaşında kendisine verilen onbaşı rütbesiyle de tanınır.

Edebiyat dünyamızın en üretken yazarlarından olan Halide Edip Adıvar 20 roman, 4 öykü kitabı, 2 tiyatro eseri kaleme almıştır.

HALİDE EDİP ADIVAR KİMDİR? | HAYATI | HAKKINDA BİLGİLER

1882’de İstanbul’da doğdu. Üsküdar Amerikan Kolejinden 1901 yılında mezun oldu. Kolejde matematik derslerine gelen Salih Zeki Bey’le evlendi. Tanin gazetesindeki yazılarında kendi adı ve eşinin adının yer aldığı Halide Salih mahlasını kullandı. Eşinin ikinci bir bayanla daha evlenmeyi istemesi üzerine ondan boşandı.

Kurtuluş Savaşı’nın kazanılması için ABD mandasını savunan Wilson Prensipleri Cemiyeti’nin 1919 yılında kurucuları arsında yer aldı. Yunanlıların İzmir’i işgal etmesi üzerine Sultanahmet Meydanı’nda Milli Mücadele ruhunu arttırmak ve halka moral vermek amacıyla konuşmalar yaptı.

İstanbul’un işgal edildiği yıllarda Mustafa Kemal, Halide Edip ve ikinci eşi Adnan Adıvar’ın idam kararı padişah tarafından onaylandı. Bu durum karşısında Türkçülük düşüncesinin savunucusu olan yazarın kendisi de onbaşı rütbesiyle Kurtuluş Savaşı’na katılarak hasta bakıcılık yaptı. Rütbesi başçavuşluğa yükseltilerek İstiklal Madalyası aldı. Kurtuluş Savaşı’nın devam ettiği yıllarda Mustafa Kemal’le fikir ayrılıkları yaşadı. Eşi Adnan Adıvar’la Fransa ve İngiltere’de yaşamını sürdürdü. Amerika ve Hindistan’da çeşitli üniversitelerde derslere girdi. 1936’da İngilizce olarak kaleme aldığı “The Daughter of the Clown” adlı romanı yayımladı. Türkiye’de en çok baskısı yapılan eser 1943’te de CHP Ödülü’nü aldı.

Halide Edip Adıvar 1939’da Türkiye’ye döndü. İstanbul Üniversitesinde İngiliz Filolojisi Kürsüsü başkanlığına getirildi. 1950-1954 yıllarında milletvekilliği yapa sanatçı hayatının sonuna kadar İstanbul Üniversitesi Kürsüsündeki görevini sürdürdü.

Halide Edip Adıvar 1964 yılında böbrek yetmezliği nedeniyle İstanbul’da hayata gözlerini kapadı.

HALİDE EDİP ADIVAR EDEBİ KİŞİLİĞİ | SANAT ANLAYIŞI

  • Roman, hikâye, hatıra, eleştiri, inceleme, makale, mensur şiir, tiyatro, edebiyat tarihi, çeviri türünde eserler vermiştir. Ancak asıl ününü romanlarıyla elde etmiştir.
  • Romanlarında idealize ettiği kadınları ön plana çıkarmış ve olayları kadın kahramanlar etrafında geliştirmiştir. Ancak olayları erkek kahramanların bakış açısıyla dile getirerek kadınların yüce ve üstün yanlarını göstermeyi amaçlamıştır.
  • İyi bir gözlemci olan sanatçı realizm ve İngiliz edebiyatının etkisinde kalmıştır.
  • Zengin bir düşünce yapısı olmasına rağmen üslup konusunda başarısızdır. Eserlerinde olayların akışını bozan kusurlu cümleler yer alır.
  • Bazı eserlerinde geleneksel Türk tiyatrosunun izleri görülür.
  • Romancılığı üç dönemde incelenebilir:
  1. Aşk, kadın psikolojisi, ihtiras gibi konuları işlediği ilk dönem romanları: Seviye Talip, Handan, Kalp Ağrısı, Son Eseri, Raik’in Annesi
  2. Kadın kahramanların yer aldığı ve Kurtuluş Savaşı yıllarında yaşananları, yurt sevgisini işlediği romanları: Yeni Turan, Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Zeyno’nun Oğlu
  3. Birden fazla kahraman etrafında geçen gelenekler, Doğu – Batı çatışması gibi sosyal konuları işlediği töre romanları: Tatarcık, Sinekli Bakkal, Sonsuz Panayır

Romanlarındaki gözlemler sağlam, betimlemeler güçlüdür. Ancak dil savruk ve özensiz kullanılmıştır. Genellikle konuşma diline bağlı kalmıştır.

Sinekli Bakkal’da II. Abdülhamit Dönemi anlatılır. Yazar bu romanında Rabia adlı kadın kahramanın kişiliğinde Doğu kültürünü, İtalyan Peregrini ile de Batı kültürünü yansıtmaya çalışır. Eserde Jön – Türklerin faaliyetlerine de yer verilir.

Ateşten Gömlek’te Kurtuluş Savaşı yılları (İzmir’in işgalinden sonraki durum) anlatılır.

Vurun Kahpeye’de Anadolu’ya   öğretmenlik yapmaya giden bir genç kızın (Aliye), düşman işbirlikçileri tarafından linç edilişi öyküleştirilir.

Mor Salkımlı Ev Halide Edip Adıvar’ın hayatını kaleme aldığı anı kitabıdır.

Türk’ün Ateşle İmtihanı ise Milli Mücadele Döneminin anılarını içerir.

ESERLERİ

Roman: Handan, Heyula, Ateşten Gömlek, Yeni Turan, Seviye Talip, Raik’in Annesi, Son Eseri, Kalp Ağrısı, Mev’ud Hüküm, Vurun Kahpeye, Zeyno’nun Oğlu, Sinekli Bakkal, Tatarcık, Yolpalas Cinayeti, Sonsuz Panayır, Döner Ayna, Akile Hanım Sokağı, Kerim Ustanın Oğlu, Sevda Sokağı Komedyası, Çaresaz, Hayat Parçaları

Hikâye: İzmir’den Bursa’ya (Yakup Kadri, Falih Rıfkı, Mehmet Âsım Us’la birlikte), Harap Mabetler, Dağa Çıkan Kurt, Kubbede Kalan Hoş Seda

Tiyatro: Kenan Çobanları, Maske ve Ruh

Hatıra: Türkün Ateşle İmtihanı, Mor Salkımlı Ev

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir