Enerji Kaynakları Nelerdir?

Enerji kaynakları nelerdir? Enerji kaynakları hakkında bilgiler.

Enerji kaynakları nelerdir

ENERJİ KAYNAKLARI

Sanayi Devrimi’nden sonra makine gücüne geçiş enerjinin önemini artırmıştır. Enerji kaynaklarının kullanıldığı bazı alanlar şunlardır:

  • Sani tesislerinde,
  • Ulaşım ve ulaştırmada,
  • Isıtmada,
  • Evleri ve caddeleri aydınlatmada

Dünya genelinde enerji kaynaklarına olan talep sürekli artmaktadır. Bunun nedenleri şunlardır:

  • Dünya nüfusunun artması,
  • Tüketimin artması,
  • Dünya ticaretinin büyümesi,
  • Üretimin artması,
  • Gelişen teknoloji

Enerjiye olan talep artarken, dünyamızdaki enerji kaynaklarının potansiyelinde bir artış olmadığı gibi azalış da söz konusudur. Bunun için özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarına olan talepte bir artış olmuştur.

Dünya genelinde tüketilen enerjinin %80’lik kısmını petrol, doğal gaz, kömür gibi fosil yakıtlar karşılar. Bu enerji kaynakları tükenen enerji kaynaklarıdır. %20’lik payı ise nükleer ve hidroelektrik santralleri ile rüzgâr, dalga, gelgit ve güneş enerjisi karşılamaktadır.

Sanayi Devrimi’nde enerji kaynakları içinde ilk kullanılan kömür olmuştur. Daha sonraları kömürün yerini petrol ve su almıştır. Günümüzde doğalgaz, nükleer gibi diğer enerji kaynakları da sanayiye enerji üretmede devreye girmişlerdir.

Gelecek yüzyıllarda fosil yakıtların tükenme ihtimalinin olması alternatif enerji kaynaklarını ön plana çıkartmaktadır.

Petrol = Rezerv ömrü (50 yıl)

Doğal gaz = Rezerv ömrü (70 yıl)

Kömür =  Rezerv ömrü (250 yıl)

1-) Hidroelektrik Enerjisi

Yeryüzündeki su potansiyelinin ancak üçte biri hidroelektrik üretiminde kullanılmaktadır. Havayı kirletmesi, sera gazlarını artırması gibi avantajlara sahip olan hidroelektrik santralleri dünya elektriğinin ancak %17’sini karşılamaktadır.

Hidroelektrik santrallerinin olumsuz tarafları şunlardır:

  • Bazı bitki ve hayvan türlerinin ortadan kalkması,
  • Önemli tarım alanlarının su altında kalması,
  • İnsanların topraklarını boşaltması,
  • Tarihi ve doğal güzelliklerin yok olması

2-) Nükleer Enerji

Uranyum ve toryum nükleer enerjinin ham maddesini oluşturur. Özellikle gelişmiş ülkeler enerjilerinin bir kısmını nükleer reaktörlerden karşılamaktadır. Nükleer teknolojiyle enerji üretilir. Ayrıca denizaltıların hareket ettirilmesi, tıp ve endüstri gibi alanlarda da nükleer teknolojiden yararlanılır.

Nükleer enerji için yüksek bir teknolojiye ihtiyaç vardır. Dünya genelinde petrol, doğalgaz gibi nerji kaynakları bakımından fakir olan Fransa, Japonya gibi ülkeler enerjilerinin bir kısmını nükleer ünitelerden karşılarlar.

3-) Alternatif Enerji Kaynakları

Fosil yakıtlara bazı enerji kaynakları doğal ortamı daha az kirletir. Güneş, rüzgâr, jeotermal, dalga, gelgit, karsu, hidrojen ve biyoenerji gibi enerji kaynakları çevre dostu olan enerji kaynaklarıdır. Bu enerji kaynaklarına olan talep sürekli artmaktadır.

a-) Rüzgâr Enerjisi

Yel değirmenleri geçmiş yüzyıllarda enerji üretiminde kullanılmıştır. Ancak modern yöntemlerle rüzgârdan enerji üretimi rügzar türbinlerinin yapılmasıyla gerçekleşmiştir.

Dünyada ilk rüzgâr türbini Danimarka’da yapılmıştır. ABD, rüzgârdan enerji üretimi yapan ülkelere önderlik yapmıştır.

b-) Gelgit Enerjisi

Okyanus kenarlarında gelgit çok şiddetlidir. Okyanus kıyısında yer alan Fransa, Çin, Kanada, ABD gibi ülkeler gelgitten elektrik üretmektedir. Örneğin; Fransa’nın Rance Haliç’inde 240 mwh elektrik üretimi yapılmaktadır.

c-) Jeotermal Enerji

Jeotermal enerji, yer kabuğunun zayıf ve kırıklı alanlarında fazladır. Yer’in derinliklerinde bulunan ısının oluşturduğu enerjiye jeotermal enerji denir.

Jeotermal enerjinin kullanıldığı bazı alanlar şunlardır:

  • Evleri, fabrikaları ve hastaneleri ısıtmada,
  • Elektrik üretiminde,
  • Tarımda

Dünya’da jeotermal enerjinin en çok kullanıldığı ülkelerden biri İzlanda’dır. Bu ülkedeki evlerin %85’i jeotermal enerji ile ısıtılmaktadır. İzlanda’nın başkenti Reykjavik’in tümünde jeotermal enerji kullanıldığı için Rekjavik dumansız şehir, deyimiyle anılmaktadır.

ABD’deki sebze kurutma tesisi, Yeni Zellanda’daki kâğıt ve kereste işletmeleri jeotermal enerjinin kullanıldığı sanayi tesislerine örneklerdir.

Yapılan araştırmalara göre dünya genelinde jeotermal enerjiyi kullanabilecek 40 ülkenin olduğu tespit edilmiştir. Ancak var olan jeotermal enerji potansiyeli birçok ülke tarafından yeterince kullanılmamaktadır.

ç-) Dalga Enerjisi

Okyanus kıyılarında dalga boyutu büyük olduğundan dalgalardan da elektrik üretilebilmektedir. ABD ve Fransa bu alanda önderdir. Yapılan araştırmalar dalgalardaki enerji potansiyelinin dünyadaki tüm su gücü kaynaklarından yedi kat daha fazla olduğu gerçeğini ortaya çıkarmıştır.

d-) Hidrojen Enerjisi

Suda oksijenle, metan gazında karbondioksitle bileşik halde bulunan hidrojen dünyada en yaygın elementlerin başında gelir.

Serbest haldeyken kokusuz ve tadı olmayan bir gazdır.

Hidrojen, gaz ve sıvı halde uzun mesafelere taşınabilir, taşınma sırasında kayıplar olmaz

Motor yakıtı olarak kullanıldığı gibi, konutların ısıtılmasında ve elektrik üretiminde de kullanılır.

e-) Biyoenerji

Doğal kaynakların çeşitli süreçlerden geçirilmesiyle elde edilen enerjiye biyoenerji denir. Başlıcaları şunlardır:

Biyokütle enerjisi

Bitkilerden veya hayvan atıklarından faydalanılarak üretilen enerjiye biyokütle enerjisi denir. Çöplerden elektrik üretme ya da hayvansal atıklardan enerji elde etme biyokütle enerjilerine örnektir.

Odun (ormanlar, çeşitli ağaçlar)

Yağlı tohum bitkileri (kolza, ayçiçeği, soya vb.)

Karbonhidratlı bitkiler (patates, buğday, mısır, pancar vb.)

Elyaf bitkileri (keten, kenaf, kenevir, sorgum, miskantus)

Protein bitkileri (bezelye, fasulye, buğday vb.)

Şehirsel ve endüstriyel atıklar

Hayvansal atıklar

Biyogaz (biyomass) enerjisi

Organik atıkların oksijensiz ortamda fermantasyonuyla oluşan enerjidir.

Biyodizel Nedir?

Biyodizelin ham maddesini evsel kızartma yağları ile hayvansal yağlar oluşturur. Biyodizel saf olarak kullanıldığı gibi kökenli dizel yakıtlara karıştırılarak da kullanılabilir.

f-) Güneş Enerjisi

Temiz bir enerji kaynağıdır.

Kullanımı iklim koşullarına bağlıdır.

Ekvator ve çevresinde Güneş enerjisinden yararlanma imkânı daha fazladır.

Güneş enerjisinin ısıtma işlevi olduğu gibi elektrik üretme (panellerle) özelliği de vardır. Ayrıca Güneş enerjisi ile çalışan arabalar da vardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir