Anı (Hatıra) Nedir? | Özellikleri

Anı (hatıra) kısaca nedir? Anının özellikleri nelerdir? Anı hakkında bilgiler. Edebiyatımızdaki anı türü örnekleri.

ANI (HATIRA) NEDİR?

Bir sanatçının, devlet büyüğünün ya da toplumun ileri gelenlerinden olan bir şahsın başından geçen, hem kendisi için hem de toplum için önem taşıyan herhangi bir olayı kaleme aldığı yazı türüdür.

ÖZELLİKLERİ

  • Yaşanan olayların üzerinden zaman geçtikten sonra yazılır.
  • İnsanoğlunun yaşadıklarını paylaşma gereksiniminin doğal bir ürünü olan anılar aynı zamanda gelecek nesillere bırakılan bir hayat dersidir.
  • Yazar, kendi başından geçenlerin haricinde başkasından aktarılan olaylara da anılarda yer verebilir.
  • Anıların değeri, gerçekleri anlatmasından ve gerçeklere bağlı kalmasından kaynaklanır. Yani anılarda nesnellik esastır.
  • Yazarın anılarını yazarken içten ve doğal olması önemlidir.
  • Anı, olayların üzerinden zaman geçtikten sonra yazıldığı için yazar bazı kısımları hatırlamakta zorlanabilir. Bu gibi durumlarda yazar olayların gerçekleştiği zamana ait gazete, dergi, kitap ve mektup gibi kaynaklara başvurabilir.
  • Anılar, yazarın kişisel hayatını konu almasının haricinde – kesin ve bilimsel bir belge gibi kabul etmek doğru olmasa da yaşadığı döneme ayna tutar.
  • Göktürk Yazıtlarından Tonyukuk Yazıtı, anı türünün edebiyatımızda ilk örneğidir. Babür Şah’ın Babürnamesi gezi yazısı özellikleri gösterse de edebiyatımızda kitap olarak yazılmış ilk anı örneğidir.
  • Dünya edebiyatında ilk anı ünlü Hellen tarihçisi Ksenophon’un Anabasis adlı eseridir.

EDEBİYATIMIZDA ÖNEMLİ ANI YAZARLARI VE ESERLERİ

Akif Paşa: Tabsıra

Ziya Paşa: Defter-i Âmal

Namık Kemal: Magosa Hatıraları

Mualim Naci: Ömer’in Çocukluğu

Ahmet Rasim: Eşkâl-i Zaman, Falaka

Halit Ziya Uşaklıgil: Kırk Yıl, Saray ve Ötesi, Bir Acı Hikâye

Falih Rıfkı Atay: Çankaya, Zeytin Dağı, Ateş ve Güneş

Halit Fahri Ozansoy: Edebiyatçılar Geçiyor

Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Zoraki Diplomat, Gençlik ve Edebiyat Hatıraları, Anamın Kitabı, Batan Yolunda, Politikada 45 Yıl

Halide Edip Adıvar: Mor Salkımlı Ev, Türk’ün Ateşle İmtihanı

Hüseyin Cahit Yalçın: Edebi Hatıralar

Yusuf Ziya Ortaç: Portreler, Bizim Yokuş

Abdülhak Şinasi Hisar: Boğaziçi Yalıları, Boğaziçi Mehtapları, Geçmiş Zaman Köşkleri

Salâh Birsel: Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu

UYARI:

1-) Günlük ile anı karıştırılmamalıdır. Günlükleri anılardan ayıran, günü gününe yazılmasıdır. Anılarda ise yaşananlar, sonradan hafızada kalan biçimiyle yazıya aktarılır.

2-) Anı ile otobiyografi (öz yaşam öyküsü) karıştırılmamalıdır. Anı yazarı sadece kendi yaşamını yazmaz; yaşadığı dönemi ve çevresindeki kişileri de anlatır. Otobiyografi yazarı ise sadece kendi yaşamını anlatır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir