Element Nedir? | Özellikleri | Kullanım Alanları

Element kısaca (özet) nedir? Elementin özellikleri kısaca nelerdir? Elementlerin sınıflandırılması, İlk 20 elementin özellikleri ve kullanım alanları nelerdir?

Element Nedir?

Yapısında tek cins atom içeren maddelere element denir. Tabiatta bilinen 92 çeşit element vardır. Yapay olarak elde edilenler ile birlikte günümüzde bilinen toplam 116 çeşit element vardır.

Elementlerin Özellikleri

  • Yapılarında tek cins atom içerdiklerinden saf ve homojendirler.
  • Sabit sıcaklık ve basınçta yoğunlukları (öz kütle) sabittir yani karakteristiktir.
  • Atomik veya moleküler yapılı olabilirler.
  • Hal değiştirme sıcaklıkları (erime ve kaynama) belirli ve sabittir.
  • Fiziksel ya da kimyasal yollarla kendilerinden daha basit maddelere ayrıştırılamazlar.
  • Elementler sembollerle gösterilirler. Element sembolleri yazılırken ilk harf her zaman büyük, varsa ikinci harf küçük yazılır.

Elementlerin Sınıflandırılması

Elementler metal, ametal ve yarı metal olarak sınıflandırılırlar.

1) Metallerin Genel Özellikleri

  • Yüzeyleri parlaktır.
  • Tel ve levha haline getirilebilirler.
  • Cıva hariç diğerleri oda koşullarında katıdır.
  • Kimyasal olaylarda daima elektron vererek pozitif değerlikli olurlar.
  • Erime ve kaynama sıcaklıkları genellikle düşüktür.
  • Oksijenli bileşiklerinin (oksitler) sulu çözeltisi genel olarak baz özelliği gösterir.
  • Ametallerle iyonik yapılı bileşikler oluşturur.
  • Serbest halde tek atomlu yapıdadırlar.
  • Kendi aralarında bileşik oluşturmazlar. Ancak alaşım adı verilen karışımları oluştururlar.

2) Ametallerin Genel Özellikleri

  • Yüzeyleri mattır.
  • Kırılgandırlar, işlenemezler, tel ve levha haline getirilmezler.
  • Grafit hariç ısıyı ve elektriği iletmezler.
  • Kendi aralarında kovalent bağlı bileşikler oluştururlar.
  • Bileşiklerinde pozitif (+) veya negatif (-) değerlik alırlar.
  • Oda koşullarında katı, sıvı ve gaz halinde bulunurlar.
  • Asitler ile tepkimeye girmezler.

3) Yarı Metallerin Özellikleri  

  • Periyodik sistemde hem metal hem de ametallerin özelliklerini içeren elementlere yarı metal denir.
  • Yarı iletken şeklinde de adlandırılırlar.
  • Fiziksel özellikleri ve görünüşleri yönünden metallere kimyasal özellikleri yönünden daha çok ametallere benzeyen elementlerdir.
  • Tel ve levha haline gelebilirler. Kırılgan değildirler.
  • Parlak ve mat görünümlü olabilirler.
  • Elektrik ve ısıyı metalleri az ametallerden çok iletirler.

İlk 20 Elementin Özellikleri ve Kullanım Alanları

1. Hidrojen (H)

  • Simge: H’dir.
  • Hidrojen doğada gaz halde bulunur.
  • Evrenin kütlesinde %75 oranda bulunur.
  • Renksiz, kokusuz, tatsız bir gazdır.
  • Elektron dizilimi: 1s1

Kullanım alanları:

Roket yakıtı, hibrit otomobil yakıtı, kaynak yapımında, petrolün işlenmesi kullanım alanlarından bazılarıdır.

2. Helyum

  • Simge: He’dir.
  • Hafiflik bakımından hidrojenden sonra gelir.
  • Renksiz, kokusuzdur.
  • Tepkimeye girmez (Soygaz olması nedeniyle).
  • Elektron dizilimi: 1s2

Kullanım alanları:

Zeplinlerde, uçan balonlarda ve soğutucu olarak (nükleer elektrik santrallerinde) kullanılır.

3. Lityum

  • Simge: Li’dir.
  • Oda koşullarında katı haldedir.
  • Yumuşak ve gümüşümsü beyaz bir metaldir.
  • Yoğunluğu en düşük olan metaldir.
  • Elektron dizilimi: 1s22s1

Kullanım alanları:

İlaç ve organik bileşik sentezi şarzlı piller de kullanılır.

4. Berilyum

  • Simge: Be’dir.
  • Alüminyumdan daha hafif ve daha serttir.
  • Elektron dizilimi: 1s22s2

Kullanım alanları:

Yay yapımında, uçak motorlarında, bilgisayar parçalarında ve uzay teknolojilerinde kullanılır.

5. Bor

  • Simge: B’dir.
  • Katı halli bir maddedir.
  • Elektron dizilimi: He 1s2 2s2 2p1
  • Görünüş: siyah/kahverengi

Kullanım alanları:

Nükleer santrallerde, ısıya dayanıklı camlarda, roket yakıtlarında ve çamaşır tozunda beyazlatıcı olarak kullanılır.

6. Karbon

  • Simge: C’dir.
  • Katı halde bulunur.
  • Atmosferin yaklaşık % 0,05’ini oluşturur.
  • Yerkabuğunun yaklaşık % 0,2’sini oluşturur.
  • Elektron dizilimi: [He] 2s2 2p2

Kullanım alanları:

Yakacak olarak, pil yapımında kullanılır.

7. Azot

  • Simge: N’dir.
  • Gaz halde bulunur.
  • Renksiz, kokusuz, tatsız bir gazdır.
  • Atmosferin yaklaşık %78’ini oluşturur.
  • Elektron dizilimi: 1s2 2s2 2p3

Kullanım alanları:

Laboratuvarlarda kullanılır.

8. Oksijen

  • Simge: O’dur.
  • Gaz halde bulunur.
  • Renksiz bir maddedir.
  • Elektron dizilimi: 1s2 2s2 2p4

Kullanım alanları:

Roket yakıtı, hava taşıtlarında, çelik, plastik ve tekstil üretiminde, oksijen terapisinde, denizaltılarında ve dalgıçlıkta kullanılır.

9. Flor

  • Simge: F’dır.
  • Gaz halinde bulunur.
  • Elektron dizilimi: 1s2 2s2 2p5

Kullanım alanları:

Teflon, diş macunu ve deodorantların yapımında kullanılır.

10. Neon

  • Simge: Ne’dir.
  • Gaz halinde bulunur.
  • Renksiz bir maddedir.
  • Elektron dizilimi: [He] 2s2 2p6

Kullanım alanları:

Renkli neon lambasında kullanılır.

11. Sodyum

  • Simge: Na’dır.
  • Katı halde bulunur.
  • Hafif, yumuşak, gümüşümsü beyaz renkte ve reaktif bir metaldir.
  • Elektron dizilimi: Ne 3s1

Kullanım alanları:

Boya endüstrisinde, sofra tuzunda, sabunlarda kullanır.

12. Magnezyum

  • Simge: Mg’dir.
  • Katımsı bir maddedir.
  • Gümüş beyazlığında bir metaldir.
  • Elektron dizilimi: [Ne] 3s2

Kullanım alanları:

Fotoğrafçılıkta flaş olarak, hava taşıtlarının yapımında, işaret fişeklerinde kullanılır.

13. Alüminyum

  • Simge: Al’dir.
  • Gümüş renkte sünek bir metaldir.
  • Katı halde bulunur.
  • Elektron dizilimi: Ne 3s1 3p1
  • Kıvılcım çıkarmaz.

Kullanım alanları:

Mutfak malzemelerinde, içecek kutularında, uzay ve havacılık sanayiinde kullanılır.

14. Silisyum

  • Simge: Si’dir.
  • Yarı iletkendir.
  • Katı halde bulunur.

Kullanım alanları:

Cam yapımında kullanılır.

15. Fosfor

  • Simge: P’dir.
  • İnsan vücudunda kalsiyumdan sonra en fazla bulunan kimyasal elementtir.
  • Katı halde bulunur.
  • Elektron dizilimi: 3s2 3p3

Kullanım alanları:

Kibrit taşı, patlayıcılarda kullanılır.

16. Kükürt

  • Simge: S’dir.
  • Katı halde bulunur.
  • Elektron dizilimi: [Ne] 3s23p4
  • Yer kürenin % 0,06’sını oluşturur.

Kullanım alanları:            

Meyve kurutmada, ağartıcı olarak, barut yapımında kullanılır.

17. Klor

  • Simge: Cl’dir.
  • Gaz halde bulunur.
  • Elektron dizilimi: Ne 3s23p5
  • Boğucu kokulu, yeşilimsi sarı renkli gazdır.

Kullanım alanları:

Dezenfektan olarak tıpta, benzin kalitesinde, kâğıt ve dokuma sanayinde kullanılır.

18. Argon

  • Simge: Ar’dir.
  • Renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır.
  • Elektron dizilimi: [Ne] 3s23p6

Kullanım alanları:

Eski ampullerde, kaliteli çelik üretiminde, çift camlarda ısı yalıtımının artırılmasında kullanılır.

19. Potasyum

  • Simge: K’dır.
  • Yumuşak, gümüş-beyaz renkli alkali bir metaldir.
  • Elektron dizilimi: Ar 4s1
  • Katı halde bulunur.

Kullanım alanları:

Patlayıcı yapımı, gübre sanayi, fotoğrafçılıkta, sıvı deterjanlarda kullanılır.

20. Kalsiyum

  • Simge: Ca’dır.
  • Metalik kalsiyum gümüş gibi parlaktır.
  • Elektron dizilimi: Ar 4s2
  • Elektriği iyi iletir.

Kullanım alanları:

Kireç, cam ve çimento sanayinde kullanılır.

 

One comment

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir