Göç Nedir? | Nedenleri | Sonuçları | Çeşitleri

Göç nedir? Göç nedenleri nelerdir? Göç sonuçları nelerdir? Göç çeşitleri (türleri) nelerdir?

Göç Nedir?

İnsanların yaşadıkları yerlerden başka bir yere geçici veya kalıcı süreyle gitmelerine göç adı verilir. Bir yerde nüfusun değişmesinde göçlerin payı büyüktür.

Göçün Nedenleri Nelerdir?

Göç nedenleri dörde ayrılır. Bunlar:

a-) Doğal Nedenler

Erozyon, aşırı kuraklık, deprem, sel, heyelan, volkanizma, çölleşme.

b-) Siyasi Nedenler

Savaşlar, mübadele, ihtilal, sınır değişiklikleri.

c-) Ekonomik Nedenler

İş İmkânları, doğal kaynakların varlığı, gelir dağılımındaki bozukluklar, tarım topraklarının bölünmesi.

ç-) Sosyal Nedenler

Eğitim, sağlık, güvenlik, hızlı nüfus artışı

Göç Çeşitleri Nelerdir?

Göçler iç göçler ve dış göçler olmak üzere iki gruba ayrılır.

A-) İç Göçler

İç göçler genel olarak kırsal kesimlerden kentlere yapılmaktadır. Bu durumun ana nedeni, genel olarak kentlerde çekici güç olarak kabul edilen ekonomik ve sosyal olanakların fazla olması ve kırsal kesimdeki itici güç olarak kabul edilen çeşitli olumsuzluklardır.

İç Göçün Nedenleri

  • Kırsal kesimlerde, nüfusun hızla artmasıyla geçim kaynaklarının yetersiz kalması,
  • Tarım topraklarının miras yoluyla bölünmesi ve tarımsal verimin azalması,
  • Tarımda makineleşmeyle işsizliğin artması,
  • Erozyonla tarım topraklarının daralması veya veriminin azalması,
  • Kırsal kesimlerde eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlerin yetersiz olması,
  • Şehirde iş olanaklarının daha fazla olması,
  • Kuraklık, deprem, sel, çığ ve heyelan gibi doğal afetler.

Türkiye’de iç göçler sürekli ve geçici (mevsimlik) olmak üzere ikiye ayrılır.

1-) Sürekli Göçler

Sürekli göçlerde, insanlar ikamet ettiği yerleri terk ederek başka bir yerde kalıcı olarak yerleşirler. Göç veren başlıca bölge ve iller: Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgeleriyle İç Anadolu’nun bölgeleri göç alan bölgelerdir. Antalya, Adıyaman, Şanlıurfa, Kocaeli, İstanbul, Ankara, Bursa, Adana, Yalova, Tekirdağ ve İzmir göç alarak nüfusu artan illerdendir.

İç göçlerle ülke nüfusun değişim meydana gelmez. Ancak ülke içerisinde nüfusun dağılışında değişim gerçekleşir.

2-) Mevsimlik Göçler

Mevsimlik göçler, yıl içerisinde belli dönemlerde yapılan geçici göçlerdir. Bu geçici göçler işçi göçü, turizm ve yaylacılık etkinlikleri şeklinde yapılır.

İşçi göçü:

İş olanaklarının yetersiz olduğu kesimlerden büyük şehirlere veya tarımın yoğun yapıldığı yerlere (Çukurova gibi) yapılan göçlerdir. Bu göçlerde belli bir süre çalıştıktan sonra tekrar geri dönülmektedir. Çukurova’ya pamuk, Ege Bölgesi’ne pamuk ve tütün, Doğu Karadeniz Bölümü’ne fındık ve çay toplama dönemlerinde mevsimlik işçi göçleri olmaktadır. Bununla birlikte inşaat dönemlerinde, başta Doğu Anadolu’dan olmak üzere, büyük kentlere işçi göçleri de olmaktadır.

Yayla göçleri:

Yaz mevsiminde tarım ve hayvancılık faaliyetleri için yüksek yerlere gidilir. Yaylacılıkta ekonomik etkinlik olarak hayvancılık daha çok ön plana çıkmaktadır. Yaylacılık, Karadeniz, Akdeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygın olarak yapılmaktadır. Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarında turizm etkinliklerine bağlı olarak kurulmuş yerleşim merkezlerinde nüfus mevsimden mevsime değişir.

İç Göçlerin Sonuçları

  • Şehirlerin nüfusu artar ve kapladığı alan genişler.
  • Kentlerde plansız kentleşme ve gecekondu sorunu artar.
  • Nüfusun dağılışındaki dengesizlik artar.
  • Belediye hizmetleri (yol, su, elektrik, kanalizasyon) yetersiz kalır.
  • Okullar yetersiz kalır ve kapasitelerinin üzerinde öğrenci alır.
  • Kırsal kesimlerdeki yatırımlar, nüfusun azalması nedeniyle, verimsiz hale gelir.
  • Çevre kirliliği artar.
  • Zamanla kent merkezlerinde elemana duyulan ihtiyaç azalır.
  • Sanayi tesisleri kent merkezi içinde kalır.

B-) Dış Göçler

Ülke sınırları dışına geçici veya kalıcı olarak yapılan göçlere dış göçler denir. Çalışma amacı ile geri kalmış ülkelerden gelişmiş ülkelere yapılan işçi göçleri, beyin göçleri, savaş ve baskılar nedeniyle göç edenler dış göçlere örnektir.

Dış Göçün Nedenleri

  • Uluslararası antlaşmalarla yapılan nüfus değişimleri,
  • Ekonomik etkinliklerle işçi göçleri,
  • Çeşitli nedenlere bağlı olarak zorunlu göçler,
  • Savaşlar,
  • Doğal afetler,
  • Dini, siyasi ve kültürel nedenler

Dış Göçün Sonuçları

  • Göç gönderen yerlerde iş gücünde azalma, göç alan yerlerde ise artma görülür.
  • Ülke nüfusu değişir.
  • Göç eden nüfus genelde erkek olduğundan göç alan ülkelerde erkek nüfusunda artış görülür.
  • Göç eden nüfus genelde 30 yaşın altında olduğundan gidilen ülkenin çalışan nüfusunun yaş ortalaması düşer.
  • Göç gönderen ülkeler orada çalışan işçileri vasıtasıyla döviz girdisi sağlarlar.
  • Ülkeler arası kültürel, ekonomik ilişkiler gelişir.
  • Dini sorunlar, kültür çatışmaları ortaya çıkar.

15 comments

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir