Fırtına Nedir? | Nasıl Oluşur?

Fırtına nedir? Fırtına nasıl oluşur, Fırtına hakkında bilgiler.

Fırtına Nedir

FIRTINALAR

Tropikal kuşakta ani basınç düşmesi ile oluşan çok şiddetli rüzgarlardır.  çoğu zaman güçlü hortumlar oluşturarak desteklerinden önemli miktarda can ve mal kaybına sebep olurlar.

Okyanuslar üzerinde oluşan bu tip kasırgalar karalara doğru ilerleyerek gittikleri yerlerde büyük yıkımlara neden olurlar.

Fırtınaların en hızlı gelişimi ve en yıkıcı olanı tropikal siklonik fırtınalar doğru. Bu fırtınaların oluşumunda sıcaklık ve nem iki önemli etkendir. Bu fırtınalara deniz suyu sıcaklığının 27 0C ve üzeri olduğu (deniz suyu sıcaklığı en fazla 30 0C’nin üzerine çıkabilir.) sıcak tropikal denizler üzerinde oluşmaktadır. Tropikal siklonlar ekvatorda merkezkaç kuvvetin 0 olmasından dolayı 5 ve 30 derece paralelleri arasında görülmektedir. Genellikle 300 ile 1000 kilometre çaplı bir daire içinde çevreden basıncın çok düşük olduğu merkeze doğru hareket eden sıcak nemli havanın yerin dönmesi sonucu saparak hızla yükselmesi sonucu fırtına başlar. Nemli havanın yükselip soğumasıyla oluşan büyük çaplı bulutlar rüzgârla birlikte şiddetli yağmur ve dolu yağışlarını da beraberinde getirmektedir.

Fırtına Nedir?

Fırtına, hızı saatte 63 km/saat ve daha fazla rüzgârla birlikte önemli doğa olaylarına neden olabilecek büyüklükte, şiddetli sağanak yağışları şimşek ve yıldırım gibi elektriksel olayları üretebilecek özelliklere sahip tehlikeli atmosfer kökenli afettir. Hızı saatte 120 kilometreyi bulan rüzgârlara kasırga denir. Hızlı bir şekilde dönerek hareket eden hava sütunlarının bulunduğu fırtına sistemine hortum denir.

Hint Okyanusu’ndaki fırtınalara siklon,

ABD, Karayipler, Meksika Körfezi ve Büyük Okyanus’ta Hurricanne, Ekvator’un kuzeyinde, Güney Çin denizinde Tayfun adı verilir.

Kasırga, tayfun, siklon kelimelerinin üçü de aynı olayı ifade eder.

Bu rüzgarlar kimi zaman evleri, binaları, barakaları, ağaçları, elektrik direklerini ve insanları fırlatıp savuracak kadar güçlüdür.

Özellikle güçlü Büyük Okyanus’taki tayfunlar, denizi de çalkalayarak dev dalgaların oluşmasına ve denizin aniden kabarmasına sebep olurlar. Fırtına dalgası olarak isimlendirilen bu olayda, dalgalar çok güçlü bir etkiyle kıyıdan karaya vurur. Bu, kimi zaman o bölgedeki karanın tamamen sular altında kalmasıyla sonuçlanabilir. Ayrıca tayfunla gelen yağmur, özellikle nehir alanlarında ciddi sellere yol açar.

Her yıl dünyada 50 ülkeden ortalama 20 000 kişi yaşamını tropikal fırtınalardan dolayı kaybetmektedir.

Dünyada büyük fırtınalardan bazıları

Kasım 1970 – Doğu Pakistan, Bangladeş – 200.000 Ölü

Nisan 1991 – Bangladeş – 131.000 Ölü

Ekim 1864 – Hindistan Kalküta – 70.000 Ölü

Ekim 1942 – Hindistan Bengal Körfezi – 40.000 Ölü

Mayıs 1963 – Doğu Pakistan, Bangladeş – 22.000 Ölü

Eylül 1906 – Hong Kong – 10.000 Ölü

Eylül 1959 – Japonya – 4464 Ölü

Eylül 1900 – Teksas-Gelveston – 8.000 Ölü

Eylül 1935 – Güney Florida – 1836 Ölü

Eylül 1979 – Karayip Adaları – 1200 Ölü

1900 yılında eylül ayında etkili olan kasırga dalgasında Gelveston’da (Teksas) 8000 kişi yaşamını yitirmiştir. Gelveston şehrinin yarısı sular altında kalmıştır.

1970 yılında Bengal Körfezi’nde Kasım ayında etkili olan kasırgada rüzgârın hızı saatte 125 km’ye çıkmış, 9 metreye varan dalgalar oluşmuş ve 200.000 kişi yaşamını yitirmiştir.

2005 yılında ABD’de görülen Katrina Kasırgası 1000’den fazla kişinin ölümüne yol açmıştır.

NOT:

Ülkemiz orta kuşakta yer aldığından kasırgalardan etkilenmez.

Meteoroloji haritaları rüzgârın hızını gösterir. Oysa birçok insan rüzgârın hızının doğaya ve insanlara etkilerinin ne olacağını öğrenmek ister.

1998’deki Mitch Kasırgası, Orta Amerika’nın tarihinde meydana gelen en kötü felaketlerden biridir. 26 Ekim 1998 tarihinde meydana gelen bu kasırga, Honduras ve Nikaragua’da 10.000’den fazla insanın ölümüne neden olmuştur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir