Jeolojik Zamanlar ve Özellikleri Nelerdir?

Jeolojik zamanlar nelerdir? Jeolojik zamanların kısaca özellikleri nelerdir?

20150928_155551

JEOLOJİK ZAMANLAR

Yerkabuğunun üst bölümlerinde bulunan kayaçlar, fosil içeriklerine ve radyometrik yöntemlerle saptanan yaşlarına göre, değişik süreli bölümlere ayrılır ve böylece çok uzun geçmişi olan yer tarihi zamanlara, devirlere, devrelere ve çağlara bölünür. Bu sınıflama sonucu elde edilen cetvele jeolojik zaman cetveli denir.

İlkel Zaman (Prekambrien)

  • İlk denizler oluşmuştur. Kanada, Grönland ve İskandinavya bölgelerinde kıvrım dağları oluşmuştur. Bakteriler, algler ve su yosunları ortaya çıkmıştır.

Birinci Zaman (Paleozoik)

  • Yer kabuğundaki şiddetli kırılma ve kıvrılmalarla kıta çekirdekleri büyümüştür.
  • En eski kıvrım sistemleri oluşmuştur. (Kaledortien, Hersinien) Bu sistemde Amerika’da Apalaş, Asya’da Ural, Altay dağları düşmüştür.
  • Sıcak ve bol yağışlı iklim döneminde gür bitki toplulukları oluşmuştur.
  • Taşkömürü yatakları oluşmuştur. Mercanlar gelişmiştir.

Bu dönemde Türkiye’nin büyük bir bölümü Tetis Denizi halindeydi. Deniz diplerinde biriken tortullar zamanla yan basınçların etkisinde kalarak kıvrılıp su yüzüne çıkmaya başlamıştır. Bu çıkıntılar günümüzde Anadolu’nun temelinde bulunan büyük sert kütleIerdir. Bunlara masif denir. Masif: Kıvrılma özelliğini kaybetmiş, sert yaşlı, oturmuş kütlelerdir.

İkinci Zaman (Mezozoik)

  • Yer kabuğu faylarla parçalanarak ayrı kıtalara bölünmeye başlamıştır.
  • Dinozorlar bu dönemde yaşamıştır.
  • Dış kuvvetlerin etkisi iç kuvvetlerden daha fazladır.
  • Şiddetli birikme dönemidir. Üçüncü zamanda meydana gelecek olan Alp-Himalaya kıvrım sistemine 3 hazırlık dönemi.

Üçüncü Zaman (Neozoik)

  • Alp-Himalaya kıvrım sistemi oluşmuştur.
  • Linyit petrol, tuz, bor yatakları oluşmuştur.
  • Şiddetli volkanik olaylar olmuştur. Orta ve Doğu Anadolu’daki volkan konileri oluşmuştur.
  • Atlas ve Hint okyanusları oluşmuştur.
  • Karadeniz ve Akdeniz çukurluğu çökmüştür.

Dördüncü Zaman (Kuaterner)

  • En kısa zamandır.
  • Buzul dönemleri oluşmuş Batı Avrupa ve İskandinav ülkeleri buzullar altında kalmıştır.
  • Deniz seviyesi alçalmıştır.
  • Buzul sonrası dönemde sıcaklık artmış iklim bugünkü şatlara erişmiştir.
  • Egeid karasının çökmesiyle Ege denizi oluşmuştur.
  • Buzul erimeleriyle sular yükselmiş İstanbul ve Çanakkale Boğazları oluşmuştur.
  • İnsan ortaya çıkmıştır.
  • Türkiye epirojenik hareketlerle toptan yükselmiş, akarsular aşındırmayla derin vadiler içerisine yerleşmiştir.
  • Türkiye’de yüksek ova ve platolar oluşmuştur.
  • Anadolu bugünkü görünümünü kazanmıştır.

Eski oluşumlu arazilerde görülen özellikler

  • Yer kabuğu oturmuştur.
  • Depremlere az rastlanır.
  • Volkanik olaylar azdır.
  • Akarsular denge profiline ulaşmıştır.
  • Yeryüzü şekilleri peneplenleşmiştir.
  • Antrasit ve taşkömürü yatakları vardır.

Yeni oluşundu arazilerde görülen özellikler

  • Yer kabuğu oturmamıştır.
  • Depremler çoktur.
  • Volkanik olaylar fazladır.
  • Akarsuların aşındırma gücü fazladır.
  • Yeryüzü şekilleri engebelidir.
  • Linyit ve turba yatakları vardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir