I. Meşrutiyetin Nedenleri ve Sonuçları

I. Meşrutiyetin ilanının nedenleri nelerdir? I. Meşrutiyetin sonuçları nelerdir?

I. MEŞRUTİYET İLANI (1876)

Abdülhamit tahta çıkınca verdiği söz gereği, bir Anayasa hazırlaması için çalışmaları başlattı. Bu sırada Balkanlarda karışıklıklar devam ediyordu. Büyük devletler, hem Sırbistan ve Karadağ’ın statüsünü belirlemek, hem de Osmanlı yönetimini yeni reformlar yapmaya zorlamak amacıyla İstanbul’da bir konferans topladılar. Tersane Konferansı adı verilen bu konferans çalışmalarına başladığı gün, top sesleri arasında ilk Osmanlı anayasası (Kanun-i Esasi) ilan edildi.

Anayasa’nın ilanında başrolü oynayan Mithat Paşa’nın amacı, Tersane Konferansı’nın birtakım bahanelerle Devletin iç işlerine karışmasını önlemekti. Nitekim Anayasa’nın ilanından sonra konferansın tüm önerilerini reddetti. Konferans, bir süre sonra başarısızlıkla sonuçlandı.

I. Meşrutiyetin İlan Edilmesinin Nedenleri

  • Fransız İhtilali sonucunda ortaya çıkan düşünce akımlarına karşı devletin parçalanmasına engel olma düşüncesi,
  • Avrupalı devletlerin azınlıkları kullanarak Osmanlı Devleti’nin içişlerine karışmasını önlemek,
  • Genç Osmanlılar Cemiyeti’nin II. Abdülhamit’e meşrutiyetin ilan edilmesi için baskı yapmaları,
  • Halkın padişahın yanında yönetime katılmasının sağlanarak Osmanlı Devleti’nin dağılmasının önlenmek istenmesi,
  • Balkan Bunalımını sona erdirme düşüncesi.

Kanun-i Esasi’nin Önemli Maddeleri

  • Ayan meclisi üyelerini padişah beliler. Mebuslar Meclisi üyelerini dört yılda bir yapılan seçimlerle halk seçer.
  • Kanun hazırlama ve padişahın onayına sunma, Ayan ve Mebuslar Meclisi’ne aittir.
  • Meclisi açma ve kapama yetkisi padişaha aittir.
  • Yürütme; başında padişahın olduğu Bakanlar Kurulu’na aittir.
  • Çıkarılan kanunlarda son söz söyleme yetkisi padişaha aittir.
  • Hükümet, icraatlarında padişaha karşı sorumludur.

Kanun-i Esasi’nin Önemi

  • İlk kez parlamento kurularak meşruti yönetime geçilmiştir.
  • Padişahın yetkileri Meclis’ten daha üstün tutulmuştur.
  • Osmanlı Devletinde halk, seçme ve seçilme hakkını kullanarak ilk kez padişahın yanında yönetime katılmıştır.

I. Meşrutiyetin Önemi

Yalnız Osmanlı tarihinde değil Türk tarihinde ilk kez bir anayasa hazırlanarak halk hükümdarın yanında yönetime ortak olmaya başladı. Sınırlı da olsa halk seçme, seçilme ve temsil yetkisine kavuştu. Anayasa’nın 113. maddesi gereğince Padişah olağanüstü durumlarda Anayasa’yı askıya alabilirdi.

I. Meşrutiyetin Sonuçları Nelerdir?

  • Özgürlükçü bir hava doğdu.
  • Osmanlı Devleti’nde halk sınırlı da olsa ilk defa seçme ve seçilme hakkını elde etmiştir.
  • Mutlak Monarşiden Meşruti Monarşiye geçilmiştir.
  • Osmanlı toplumunda azınlıklar ilk defa temsil edilme hakkını elde etti.
  • Azınlık toplumunun bağımsızlık istekleri hızlandı.

I. Meşrutiyet’in Sonu

Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit 1877 – 1878 Osmanlı – Rus Savaşını gerekçe göstererek meclisi 14 Şubat 1878’de kapattı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir