Hacı Bektaş Veli Kısa Hayatı | Hakkında Bilgiler

Hacı Bektaş Veli kısa hayatı, Hacı Bektaş Veli hakkında kısa bilgiler.

Hacı Bektaş Veli Kısa Hayatı

HACI BEKTAŞ VELİ (1209 – 1271)

Asıl adı Seyyit Muhammet bin Ata olan Hacı Bektaş Veli, 1209 yılında Horasan Nişabur’da doğdu. Hoca Ahmet Yesevi’nin müridi Lokman Perende’nin öğrencisi olan Hacı Bektaş, Yeseviliğin halifesi kabul edilir. Ahmet Yesevi’nin işaretiyle, tasavvuf düşüncesini yaymak için Anadolu’ya gelmiştir. Kırşehir’in Sulucakarahöyük köyüne yerleşmiş ve pek çok derviş yetiştirmiştir.

Hacı Bektaş Veli, burada Yeniçeri Ocağı etrafında şekillenen “Bektaşilik” tarikatını kurmuştur. Kurduğu tarikat, Osmanlı İmparatorluğu’na yayıldıktan sonra Hacı Bektaş Veli, ilk Osmanlı padişahlarıyla çağdaş kabul edilmiştir. Bugün türbesiyle müzesinin bulunduğu ve Hacıbektaş adını almış kasabada, her yıl ağustos ayında anısına törenler düzenlenir. Hacı Bektaş Veli, aynı zamanda Yunus Emre’nin de hocasıdır. Sevgi, hoşgörü ve tasavvuf eserlerinin konusunu oluşturur. Tasavvuf yollarından bahsettiği dört kapı (Şeriat, Tarikat, Hakikat, Marifet) kırk makamı işleyen Makalat adlı Farsça bir eseri vardır. Ahlaki kuralları, hoşgörüyü ve tasavvuf anlayışını işleyen Makalat, kelime anlamı olarak makaleler anlamına gelir.

Hacı Bektaş Veli ömrü boyunca halka, doğru yolu göstermeye çalışmıştır. Hacı Bektaş Veli, hayatının çoğunu geçirdiği Sulucakarahöyük (Hacıbektaş) köyünde 1271 yılında vefat etti. Hacı Bektaş Veli’nin mezarı, Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde yer almaktadır.

ESERLERİ

Kitâbu’l-Fevâid, Makalat, Şerh-i Besmele, Şathiye, Makalat-ı Gaybiye, Kelimât-ı Ayniye adında eserleri vardır.

Hacı Bektaş Veli Sözleri

  • Adalet her işte, hakkı bilmektir.
  • Bir olalım, iri olalım, diri olalım.
  • Biri sevenlerin gönüllerinde biz oturur, dillerinde de biz konuşuruz.
  • Doğruluk dost kapısıdır.
  • Okunacak en büyük kitap insandır.
  • Kibrin aslı şeytan, tevazûnun aslı Rahman’dır.
  • İncinsen de, incitme! İnsan dilinin arkasında gizlidir.

Makalat

Hacı Bektaş-i Veli’nin İslam dininin genel hükümlerini Türklerin anlayabileceği bir yorumla işlediği kitabıdır. Makalat’ın bölüm başlıklarının bir kısmı, eserin kapsamını açıklamaya yeterlidir: Şeriat’ın makamları, tarikat’ın makamları, maarifet’in makamları, hakikat’in makamları; yani Alevî-Bektaşî inancındaki dört kapı ve kırk makam Makalat’ın konusudur ve konu ile ilgili 135 ayet’in Türkçe anlamı çok kısa sözcükler ve tümcelerle açıklanmıştır. Hacı Bektaş Veli’nin “dört kapı kırk makam” öğretisinin kökenlerinde eski Orta Asya, Orta Doğu ve Anadolu din ve inanışlarına kadar giden izleri bulmak olasıdır. Alevilik-Bektaşilik, “dört kapı kırk makam” öğretisi ile somutlaştırılmıştır. İnsan, olgunlaştırılma ve yetiştirilmeye yönelik evrelerden geçirilerek toplumsallaştırılmaya çalışılır. Bu yolla inanç, çeşitli kapı ve makamlara ayrılarak insanlar kurallara boğulmak istenmemektedir. Öğreti, insanların karşısına sayısız seçenekler sunarak inançsal, düşünsel ve ahlaksal yaşamı kolaylaştırmaya çalışmaktadır.

2 comments

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir