Anal Fissür (Makatta Çatlak) Nedir? | Neden Olur? | Tedavisi

Makat çatlağı (anal fissür) nedir? Makatta çatlak neden olur? Makat çatlağı nasıl tedavi edilir? Makat çatlağının belirtileri nelerdir? Makat çatlağı tedavi edilmezse ne olur?

makat çatlağı

Anal Fissür (Makatta Çatlak) Nedir?

Anal fissür, makat çatlağı veya makat yırtığı makat bölgesinde meydana gelen yırtılmalara denir. Özellikle, kronik kabızlık sonrasında sert olan dışkının o bölgeden geçmesi esnasında meydana getirdiği yırtıklardır. Kişi, dışkılama esnasında kanamadan, ağrıdan ve kaşıntıdan yakınır. Diğer bir neden ise uzun süreli ishallerdir. Bölgede oluşan sızının fazla olması sonucu büzme kasları, duruma tepki olarak aşırı kasılarak spazma girer. Bu minik yara spazma girince iyileşeceği yerde derinleşmeye başlar ve olay kronik bir hal alır. Yırtık günden güne derinleşir, bazen başlangıçta 1 mm olan yırtık, 10 mm’ye kadar derinleşebilir.

Makat Çatlağının Belirtileri Nelerdir?

Makat çatlağının çeşitli belirtileri bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

  • Dışkılama sırasında anüste yırtılma hissi,
  • Makatta ağrı,
  • Az miktarda kanama,
  • Çok şiddetli ağrı,
  • Kaşıntı,
  • Akıntı gibi belirtiler gösterir.

Makat Çatlağı Neden Olur?

Anal fissür, genellikle makatın çok zorlanmasından dolayı meydana gelebilir. Bunlar; kronik kabızlık, kronik ishal veya hamilelik, loğusalık sonucu oluşabileceği gibi makattan bir cinsel temas yapılması durumunda ya da iltihabi bağırsak hastalıkları sonucu oluşabilir. Bu gibi değişik nedenlere bağlı olarak makat yırtığı problemi ile karşılaşılabilir.

Makat Çatlağı İle Basurun Farkı Nedir?

Makat çatlağı ile basur (hemoroid) hastalığı, birbirinden farklı durumlardır. Makat çatlağı, genellikle makatın çıkışında ufak bir yırtığın meydana gelmesi sonucu ile oluşur. Şiddetli ağrı, tuvalet kâğıdına damla şeklinde kanama ve ağırlıklı olarak kaşıntı ile kendini belli eder. Basur ise makatın dışında belirgin bir şişlik ya da kaşıntı, daha yoğun kanama, akıntı gibi yakınmalara neden olur. Basur, sadece pıhtılaşma olduğu zaman şiddetli ağrı yapar, bunun dışında basurda sıklıkla yoğun bir ağrı gözlenmez.

Makat Çatlağı Kimlerde Daha Çok Görülür?

  • Kronik kabızlık çeken kişilerde,
  • Dışkılama alışkanlığı düzensiz olanlarda,
  • Az su ve lifli gıdalar tüketen kişilerde,
  • Gebelik yaşayanlarda daha sık görülebilir.

Makat Çatlağı Tekrarlar mı?

Makat çatlağı sorunun tekrarlaması hastalar için en önemli noktadır. Makat çatlağında ameliyatsız teknikler uygulandığı zaman % 10 ile % 50 arasında tekrarlama söz konusudur. Ameliyat yöntemlerinde ise ortalama % 5 civarında tekrarlama görülür. Tekrar olmamasında hastanın alacağı bazı önlemlerin (diyete dikkat edilmesi, lifli gıdaların tüketilmesi gibi) yanında doktorun konu hakkında ki deneyimi oldukça önemlidir. Makat çatlağı tedavileri genel cerrahi uzmanları tarafından yapılır.

Makat Çatlağı Hangi Hastalıklarla Karıştırılabilir?

Makat çatlağı, makat bölgesindeki birçok hastalıkla karışabilir. Bunların en başında basur gelir. Diğer hastalıklar ise şöyledir: makat fistülü, makat apsesi, makat siğilleri, makat kanseri gibi sorunlarla karıştırılabilir.

Tedaviyi yapacak hekimin makat veya bağırsak hastalıkları konusundaki deneyimi oldukça önemli bir noktadır.

Makat Çatlağı İçin Zararlı ve Yararlı Gıdalar Nelerdir?

Makat çatlağı için zararlı gıdaları şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Acılı, ekşili, baharatlı gıdalar,
  • Pizza, lahmacun, kebap,
  • Alkol,
  • Ketçap,
  • Turunçgiller,
  • Turşu gibi gıdaların tüketilmesi halinde makat çatlağı yakınmalarında artış yaşandığı bilinmektedir.

Yararlı gıdalar:

Yararlı olan gıdalar lif içeriği yüksek olanlardır. Bunlar;

  • Tahıllı ekmek,
  • Bakla, nohut, fasulye, mercimek, bezelye vb.
  • Şalgam, kabak, ıspanak,
  • Havuç, elma, muz, kayısı, kuru incir, ıspanak gibi gıdalar makat çatlağı yakınmalarına karşı iyi geldiği bilinmektedir.

Makat Çatlağı Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Makat çatlağının ameliyat sonrası iyileşme süreci oldukça hızlıdır. Kanama çok az denilebilecek bir oranda veya hiç görünmeyebilir. Hastanın hissettiği ağrı hafif bir sızı ya da yanma şeklinde olabilir.

Makat Çatlağında Evde Yapılacaklar

Tıbbi tedavi olarak:

  • Bir hafta süre ile günde 2 – 3 defa ılık suya oturma banyosu yapılmalı (hekiminin önerisine göre),
  • Uygun nötr krem (bepanthen, vazelin gibi) ile anüs içine masaj uygulanmalıdır (hekimin önerisine göre).

Makat Çatlağı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Makat çatlağı tedavi edilmezse kronikleşir. Makat çatlaklarında ilk 3 ay akut dönem, üç aydan sonraki dönem ise kronikleşmiş olarak kabul edilir. Kronikleşen makat çatlaklıklarında çatlak, iç makat kası seviyesine kadar derinleşmiş, ağrı oranı şiddetlenmiştir ve bu hastalarda nüks ve tekrarlama oranı yüksektir.

Makat Çatlağı Tedavisi

Hastanın muayenesi, hastaya ayrılan özel odalarda, hasta mahremiyetine özen gösterilerek, ağrısız bir yöntemle tanı konulur. Muayene sonrasında % 50 anal fissür hastasında ilaçla tedavi mümkün olabilmektedir. Hastalar, ilk 1 haftada ağrıdan kurtulmakta ve sonraki 2 – 3 hafta içerisinde tamamen tedavi olmaktadır. Makat çatlağı ameliyatı, basur gibi ameliyatlara nazaran daha rahat uygulanabilen bir ameliyat türüdür. Makat bölgesindeki yırtık alanı temizlenip, bölgede gelişen spazm giderilir. Ameliyat, kısa süren ve hastanın aynı gün evine dönebildiği bir ameliyattır. Makat çatlağı genellikle kronik kabızlık sonucunda oluştuğu için beslenmeye özen göstermeli, bol lifli ve sıvı gıdalarla beslenmek engelleyici bir etki gösterir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir