Boyalar ve Bileşenleri

Hayatımızda kimya boyalar ve bileşenleri.

BOYALAR ve BİLEŞENLERİ

Binlerce yıldan bu yana insanlar binaların İç ve dış yüzeylerini, kullandıkları eşyaları, iplikleri ve kumaşları ya da ciltlerini farklı maddeler ile boyamışlardır. Bu boyama işlemini kimi zaman maddeleri diş etkilerden korumak için, pimi zaman da maddeleri süslemek ve daha güzel görünmesini sağlamak için yapmışlardır.

– Bir maddenin yüzeyini ya da tümünü farklı bir madde ile kaplanmasına boyama denir. Bu işlem sırasında kullanılan maddeler ise boya olarak nitelendirilir.

– Boyalar, bir yüzey üzerinde tatbik edildiğinde, dekoratif ve koruyucu bir tabaka oluşturan kimyasal malzeme olarak da tanımlanabilir. Bu malzeme belli prensipler dâhilinde, formüle edilen ve bünyesinde çözücüler, bağlayıcılar ile örtücü ve renklenip dinciler olmak üzere üç temel bileşen bulunan kimyasal bir karışımdır.

A-) Çözücüler

– Boyanın uçucu kısmını oluşturan kimyasal maddelerdir. Kullanılan boyanın özelliklerinde değişiklik yapmadan boyanın akışkanlığını artıran ve daha seyreltik hâle getiren sıvılardır. Boyanın üretilmesi ve uygulaması safhasında katılabilirler Boyanın akışkanlığını uygun seviyeye getirmek için kullanılırlar Yani fırça ya da rulo ile uygulama sırasında işlemi kolaylaştırmak esastır.

NOT:

Boyaların temel bileşenlerinden biri olan çözücüler inceltici sıvı ya da solvent olarak da adlandırılırlar.

Kullanılan çözücülerin türüne göre boyalar iki sınıfa ayrılır.

Su Bazlı (Plastik) Boyalar

– Çözücüsü su olan boyalardır. Ev ve işyerlerinin özellikle iç duvarlarının boyanmasında kullanılırlar. Su zararsız bir çözücü olduğundan bu tür boyalar sağlıklıdır.

Özellikle uygulandıkları yüzeyin dışarıdan hava almasını sağlarlar. Su bazlı boyaların kuruması da kolaydır.

Yağlı (Sentetik) Boyalar

– Çözücüsü tiner, alkol, tolüen, ksilen, aseton gibi organik maddeler olan boyalardır. Bu boyaların uygulanması ve kuruması sırasında keskin bir koku oluşur. Boyanın uygulandığı mekân kapalı ise birkaç gün havalandırılması gerekir. Çözücü olarak kullanılan tiner, alkol ve tolüen gibi maddeler oldukça zararlı ve tehlikeli kimyasallardır.

– Yağlı boyalar su bazlı boyalara göre daha parlak görüntü oluşturulan Diğer yandan yağlı boyalar uygulandıkları yüzeyi çok iyi kapatırlar. Bu nedenle yüzeyin hava geçirmesini engeller.

Bu durum sağlık açısından tavsiye edilen bir durum değildir.

B-) Bağlayıcılar

– Çözücülerin uçması sonucu sıvı hâlden katı hâle dönüşerek boya filminin oluşmasını sağlayan sıvılardır. Bağlayıcıların katılaşmasında kimyasal reaksiyonlar da gerçekleşebilir. Boyaya sertlik, sağlamlık, parlaklık, yapışma, hava koşullarına ve kimyasallara karşı direnç kazandırır.

– Bağlayıcı maddeler, boyanın temel bileşeni olup tipine göre boyaya ismini verir. Bir boyanın karakteristik özelliklerini belirleyen maddelerdir.

C-) Örtücü ve Renklendiriciler

– Boyanın uygulandığı yüzeyi örtmesini ve renklendirilmesini sağlayan maddelerdir. Renklendirici maddeler doğal maddelerin saflaştırılması veya kimyasal tepkime sonucu yapay yöntemlerle elde edilir.

Örtücü ve renklendirici maddeler genellikle boya içinde küçük katı tanecikler hâlinde bulunurlar.

Örtücü ve renklendiriciler boyaya,

  • Kendine özgü bir renk
  • Uygulandıkları yüzeyi kaplama
  • Parlaklık
  • Fiziksel olaylara ve kimyasal maddelere karşı dayanıklılık

kazandırır.

NOT:

Boyaların temel bileşenlerinden biri olan örtücü ve renklendirici maddelere pigmentler adı verilir.

– Titanyum dioksit, çinko oksit ve demir oksit boyaya katılan renk verici pigmentlerdir. Çinko kromat ve çinko fosfat ise korozyonu önleyici pigmentler olarak boyaya katılır.

NOT:

Günümüzde boyaların yapısında üç temel bileşenin yanında birçok yardımcı katkı maddesi de kullanılmaktadır.

Bu maddeler çok değişik özelliklerde olan ve boyaya çok az miktarda katılan kimyasallardır. Katkı maddeleri boyanın özelliklerini iyileştirmek, istenmeyen, olumsuz değişimleri engellemek için kullanılır.

Kimyasal katkılar özellikleri bakımından, ısıtıcılar, matlaştırıcılar, kaymak kesici, çökme engelleyici, köpük kesiciler, UV ışınlarından koruyucular, optik beyazlaştırıcılar, şeklinde sınıflandırılırlar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir