Lozan Antlaşması Maddeleri (Alınan Kararlar) | Önemi | Sonuçları

Lozan Barış Antlaşması’nın maddeleri, alınan kararları nelerdir? Lozan Antlaşması’nın önemi nedir? Lozan Antlaşması’nın sonuçları nelerdir?

Lozan Antlaşması

LOZAN BARIŞ KONFERANSI (24 Temmuz 1923)

Konferansın Yapıldığı Yer:

İsviçre’nin Lozan şehri

Temsilcimiz:

İsmet İnönü’dür. Rauf Orbay, Mondros’u imzaladığından Lozan’a gitmek ve böylece bu eksikliğini telafi etmek istiyordu. Fakat İsmet Paşa’nın Mudanya’daki başarısından dolayı konferansa gönderilmesi kararlaştırıldı.

Konferansa Katılan Devletler:

Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya katıldı. Sadece Boğazlarla ilgili konularda Rusya ve Bulgaristan katıldı. ABD, görüşmelere katılmayıp sadece gözlemci gönderdi. Ticaret ve iskân konularında Belçika ve Portekiz katıldı.

Görüşmelerin Başlaması ve Kesintiye Uğraması

20 Kasım 1922’de başlayan görüşmelerde Sovyet Rusya, Boğazlar konusunda Türkiye’yi desteklemiştir. TBMM görüşmelerde; kapitülasyonlar ve Ermeni Devleti konularında hiçbir ödüne yanaşmamıştır. İki tarafında ödün vermemesi nedeniyle 4 Şubat 1923’te kesilen görüşmeler 23 Nisan’da yeniden başlamıştır. 24 Temmuz 1923’te antlaşma imzalanmıştır.

NOT:

İtilaf Devletleri, Lozan Konferansı’na Ankara Hükümeti’nin yanında Osmanlı Hükümeti’ni de çağırarak aralarındaki problemlerden yararlanmak istedi. Fakat Mustafa Kemal 1 Kasım 1922 yılında saltanatı kaldırarak bu oyunu bozdu.

Antlaşmanın Nedenleri

  • Yunanlıların Büyük Taarruz sonucunda yenilmeleri,
  • Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın yapılması,
  • Osmanlı saltanatının kaldırılması,
  • İstanbul ve Boğazlar hariç bütün ülkenin TBMM’nin kontrolüne girmesi,
  • Sevr Antlaşması’nın yürürlüğe girmemiş olması,
  • Lozan’da taviz verilemeyecek konular;

– Kapitülasyonların kesin olarak kaldırılacağı,

– Doğuda bir Ermeni yurdunun kurulmayacağı,

– Misakımilli sınırlarının kabulü

LOZAN ANTLAŞMASININ MADDELERİ | ALINAN KARARLAR

1) Türkiye’nin Sınırları

a) Suriye Sınırı: Fransızlarla imzalanan Ankara Antlaşması esas kabul edildi.

b) Irak Sınırı: İngilizlerle Musul konusunda antlaşma sağlanamadı.  Bu konunun iki ülke arasında 9 ay içerisinde çözülmesine ve eğer çözülmezse Milletler Cemiyetinin vereceği karara bırakılması kararlaştırıldı.

c) Sovyet Sınırı: Kars Antlaşması’na göre çizildi.

d) Yunan Sınırı: Mudanya Ateşkes Antlaşması’na göre çizildi. Meriç Nehri sınır oldu. Doğu Trakya bize bırakıldı. Yunanistan’dan Karaağaç savaş tazminatı olarak alındı.

NOT:

Diğer sınırlarımız, daha önce yapılan antlaşmalara göre çizilmiştir. Lozan da gündeme gelmedi. Bunlar; Bulgaristan ile sınırımız, 1913 İstanbul Antlaşması ile, İran ile sınırımız Kasr-ı Şirin Antlaşması ile çizilmiştir.

2-) Adalar

Bozcaada ve Gökçeada Türkiye’ye verildi. On iki ada ve Meis İtalya’ya bırakıldı. Diğer Ege adaları Yunanistan’a bırakıldı. Türkiye’ye yakın olan adalar silahsızlandırılacaklardı kuralı benimsenmiştir.

3-) Kapitülasyonlar

Yabancı ülke vatandaşlarının Osmanlı Devleti’nden kazandıkları her türlü adli ve mali kapitülasyonlar kaldırılmıştır.

4-) Dış Borçlar

Osmanlı’dan ayrılan devletler arasında paylaştırılmıştır. Türkiye, payına düşen borçları taksitler halinde Türk lirası veya Fransız frangı olarak ödemeyi kabul etmiştir. -ı Umumiye (Genel Borçlar) İdaresi kaldırılmıştır.

5-) Boğazlar

Boğazlar, başkanlığını bir Türk’ün yapacağı uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecektir. Boğazlar’ın her iki tarafında belirlenen alanlar, silahtan ve askerden arındırılacaktır.

Ticaret gemileri Boğazlar’dan serbestçe geçebilecek, savaş gemileri ise zaman ve tonaj bakımından sınırlandırılacaktır.

Savaş zamanında savaş gemilerinin geçişi Türkiye’nin isteğine göre düzenlenecektir. Boğazlar’a bir saldırı olursa, Milletler Cemiyeti’nin kararıyla gerekli önlemler alınabilecektir.

6-) Savaş Tazminatları

Yunanistan’ın savaş tazminatı olarak Karaağaç’ı Türkiye’ye vermesi kararlaştırılmıştır.

İtilaf devletleri Türkiye’den savaş tazminatı istemişlerdir. Osmanlı Devleti’nin Almanya’da rehin bulunan beş milyon altını ile parası ödendiği halde İngilizlerin vermedikleri iki savaş gemisi İtilaf devletlerince tazminat olarak kabul edilmiştir.

7-) Ermeni Sorunu

Doğu Anadolu’da kurulması kararlaştırılmış olan Ermeni Devletin’den vazgeçilmiştir.

8 -) Azınlık Sorunları

Bütün azınlıklar Türk vatandaşı kabul edildi. Yunanistan’daki Türkler ile İstanbul’daki Rumlar yer değiştirecekler. Azınlıklara kendi kiliselerini, okullarını açma hakkı verildi. Kendi dilleri ile eğitim yapabilecekler, gazete çıkarabilecekler. Türkiye’de azınlık olarak Rum, Ermeni ve Yahudiler kabul edilmiştir.

9-) Nüfus Mübadelesi (Değişimi)

İstanbul dışında Türkiye’de yaşayan Rumların Yunanistan’a, Batı Trakya dışında Yunanistan’da yaşayan Türklerin de Türkiye’ye gönderilmesi kararlaştırılmıştır.

10-) Patrikhane

Patrikhane’nin, siyasi yetkilerden arındırılması kaydıyla İstanbul’da kalması kararlaştırılmıştır.

11-) Yabancı Okullar

Türkiye’deki yabancı okulların öğreniminin Türk Hükümeti tarafından düzenlenmesi kararlaştırılmıştır.

LOZAN ANTLAŞMASININ ÖNEMİ

  • Yeni Türk devletinin varlığı tüm dünya tarafından kabul edildi.
  • Birçok devlet tarafından imzalandığından en uzun süreli anlaşma olup hâlâ geçerliliğini korumaktadır.
  • Misakımilli sınırları büyük bir ölçüde gerçekleşti. Osmanlı Devleti’nin sona erdiği kabul edildi.
  • Lozan Antlaşması’yla Sevr geçerliliğini yitirdi.
  • Lozan’da çözülemeyen sorunlar; 1923 – 1939 yılları arasında çözüldü.
  • Lozan Antlaşması; Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya, Japonya, İspanya, Portekiz ve Belçika tarafından imzalandı.
  • Türk dış politikasının esasları belirlenmiştir.
  • Kapitülasyonların kaldırılması ekonomik bağımsızlığı sağlamıştır.
  • Sömürge uluslara örnek olmuştur.
  • Birinci Dünya Savaşı’nı sona erdiren antlaşmaların en sonuncusudur.

LOZAN ANTLAŞMASI’NIN SONUÇLARI

  • Askeri Zaferler, siyasi zafere dönüştürülmüştür.
  • Yeni Türk Devleti’nin varlığı uluslararası alanda tanınmıştır.
  • Lozan Antlaşması, uluslararası eşitlik anlayışına göre yapılmıştır.
  • İnkılapların yapılmasına ortam hazırlamıştır.
  • Dış barışın ve dış politikaların esasları belirlenmiştir.

9 comments

  • ALKAN YILDIZAY

    bogazlarımızla ilgili bir madde göremedim bunu neden yazmadınız sanki cok basarılı olmus gibi gösterilmeye calısılmıs. biz bu savası alcakca ve adice hazırlanmıs bir metinden dolayı kaybetmis olarak biliyoruz ve tarih bunu imzalayanları affetmeyecektir.

    • MESUT

      ALKAN sonuna kadar katılıyorum sana arkadaşım millet bu lozan antlaşmasında kayettiği şeylerin farkına yeni yeni varıyor

    • mehmet

      kardeşim cahilmisin montrö imzalandı boğazlar anlaşmasının sonuncusu

  • ALKAN YILDIZAY

    5. madde de yazılmıs bogazlar konusu fakat detaylı olarak yazılmamıs bunun sonucu veya onemi acıklanmamıs bunu kimin yararına oldugunu belirtseydiniz insallah kanal istanbulda bunu geri kazanıcaz.

    • Mahir Yiğit

      Lozan antlaşmasının önemi kısmında….. Lozan’da çözülemeyen sorunlar; 1923 – 1939 yılları arasında çözüldü… demiş … yani konferansta diretilen bazı konular akıllıca genel çerçeveye oturtulmuş… ve zaman içinde çözülmüş halledilmiştir… bazı şeyleri anlayabilmek için kıt zekalılıktan kurtulmak gerekir…

  • Can

    Bazi kor cahiller atip tutmuslar. Donemi degerlendirirken o gunku sartlari goz onunde bulundurmaniz lazim. O sartlarda elde edilebilecek en iyi anlasma.

  • Erdem

    Bazı yarım akıllılar kendini tarihçi sanmış, lozanı eleştireceğinize sevr ve Mondros un maddelerine bakın. Boğazlar 1936 yılında möntro ile Türkiye kontrolüne bırakılmıştır.

  • Batuhan

    Acaba kaynakça nedir Performans ödevim bu kaynakçada lazım

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir