Röportaj Nedir? | Özellikleri | Çeşitleri

Röportaj nedir? Röportajın özellikleri nelerdir? Röportaj çeşitleri nelerdir?

Röportaj Nedir?

Röportaj, herhangi bir yerin ya da kurumun gezilerek orada görülenlerin kişisel yorumlar ve fotoğraflarla desteklenerek kaleme alındığı yapıtlardır.

Bir yerin veya kurumun röportajı yapılabileceği gibi, bir ya da birkaç kişinin veya bir eşyanın da röportajı yapılabilir. Röportaj, gazete ve dergiyle ortaya çıkan bir yazı türüdür.

Röportajlar tek bir yazı olabileceği gibi yazı dizisi de olabilir. Böyle röportajlara “dizi röportaj” denir. Kimi röportajlar bir bölgeyi bütün olarak değişik yönleriyle tanıtmak amacıyla yapılır. Böyle bir çalışmanın ürünü olan ve dizi biçiminde yayımlanan röportajlara bölgesel röportaj denir.

Röportajın Özellikleri

  • Genellikle güncel konular seçilir.
  • Açık ve anlaşılır bir üslupla yazılır.
  • Tartışma, açıklama, öyküleme, betimleme, tanık gösterme gibi anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları kullanılır.
  • Çeşitli ses kayıtları, film, belge ve fotoğraflarla desteklenerek inandırıcılığı artırılır.
  • Röportaj yazarı ülkenin bir köşesini, bir sorunu gündeme taşır ya da herhangi bir kurum ve kişi hakkında okuyucularına bilgiler sunar.
  • Yazı dizisi halinde de yayımlanabilir.

Röportaj Çeşitleri | Türleri

Röportaj konularına ve sunuş biçimlerine göre çeşitlere ayrılır:

1) Konularına Göre Röportajlar

Yeri konu alan röportaj İncelenen yer tüm özellikleriyle fotoğraf ve insan kaynaklarıyla desteklenerek anlatılır.

Eşyayı konu alan röportaj: Röportaja konu olan eşyalar her yönüyle incelenir, bilinmeyen yönleri belirlenir.

İnsanı konu alan röportaj: Toplumun ilgisini çeken insanlar ilginç yönleriyle anlatılır.

2) Sunuş Biçimine Göre Röportajlar

Amerikan Röportajı: Okuyucuyu şaşırtmak için en son söylenmesi gereken ifadenin en başta söylendiği röportaj çeşididir.

Alman Röportajı: Yazarın konuyu işlerken kendini işin içine kattığı ben eksenli röportaj çeşididir.

Dünya Edebiyatında Röportaj

Dünya edebiyatında Jack London, Ernest Hemingway, Jean Paul Sartre önemli röportaj yazarlarıdır.

Türk Edebiyatında Röportaj

Ziya Paşa’nın Londra’da mülakat tarzında yazdığı “Rüya” adlı eseri edebiyatımızda röportaj türünün ilk örneği kabul edilir.

Türk edebiyatında Ruşen Eşref Ünaydın, Falih Rıfkı Atay, Yaşar Kemal, Dursun Akçam röportaj örneği vermiş önemli sanatçılardır.

Yaşar Kemal: Yanan Ormanlarda 50 Gün, Çukurova Yana Yana, Peribacaları, Bu Diyar Baştan Başa, Bir Bulut Kaynıyor, Allahın Askerleri, Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün

Dursun Akçam: Analar ve Çocuklar, Doğu’nun Çilesi

Röportaj ile Haber Yazıları Arasındaki Fark

Bununla birlikte röportaj ile haber yazısını karıştırmamak gerekir. Röportaj, haber yazısının daha geniş biçimde ele alınması ve fotoğraflarla desteklenmesinden oluşur. İkisi arasında en önemli ayrılık, röportaj yazarının yazısında kişisel düşüncelerini koymasıdır. İkinci ayrılık, röportaj yazarının okuyucuda bir inanç uyandırmaya çalışmasıdır.

Mülakat ile Röportaj Arasındaki Fark

Mülakat ve röportaj türündeki yapılar içerik ve yapı olarak birbirine çok benzediğinden bazen birbirleriyle karıştırılabilmektedir. Mülakat, kişilerle yapılan konuşmalardan oluşan yazılarken; röportaj ise daha çok, gezilen görülen yerlerin tanıtılmasını amaçlayan yazılardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir