Beş Hececiler Özellikleri | Kimlerdir?

Beş hececilerin özellikleri nelerdir? Beş hececiler topluluğuna dâhil olan sairler kimlerdir?

BEŞ HECECİLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Milli edebiyat akımından şekil ve içerik olarak etkilenmişlerdir.</li>\r\n <li>Sanat anlayışlarının temelini Ziya Gökalp’in 1917 yılında yazdığı “Sanat” adlı şiiri oluşturmuştur.
  • Sade bir dil kullanarak heceyle şiirler yazmışlardır.
  • Topluluğa dâhil sanatçıların hepsi ilk şiirlerini aruzla yazmış ama daha sonra heceye geçmiştir. Halit Fahri Ozansoy’un “Aruza Veda” adlı şiiri adeta bunun bir göstergesidir.
  • Hecenin özellikle 11’li, 14’lü kalıbını kullanmışlardır.
  • Sadece dörtlüklerle şiir yazmamışlar, yeni şekillerin arayışına girerek uzun şiir denemeleri yapmışlardır. Hatta heceyle serbest müstezat yazmayı da denemişlerdir.
  • Konuşma diliyle yazı dili arasındaki uçurumu ortadan kaldırmak istemişlerdir. Düzyazıdaki cümle yapısını da şiire sokmuşlardır.
  • Anadolu’yu realist bir tarzda anlatmak isterlerken romantizme sürüklenmişlerdir.
  • Memleket sevgisi, kahramanlık, yiğitlik temalarını coşkun bir şekilde işleyerek halka moral vermek istemişlerdir. Ancak yaşanan savaşların etkisiyle Anadolu’yu basmakalıp (kalıplaşmış) ve yüzeysel ifadelerle ele almaları “Sığ Memleketçi Edebiyat” olarak adlandırılmalarına sebep olmuştur.
  • Faruk Nafiz Çamlıbel’in 1926 yılında yazdığı “Sanat” adlı şiiri bu topluluğun adeta bildirgesi gibidir.

BEŞ HECECİLER VE EDEBİ ÖZELLİKLERİ

Faruk Nafiz Çamlıbel (1898 – 1973)

  • Beş Hececiler içerisinde en genci olmasına rağmen en tanınanıdır.
  • Akbaba dergisinde “Çamdeviren” ve “Deli Ozan” mahlasıyla mizahi şiirler yazmıştır.
  • İlk şiirlerinde bireysel temaları ve aşkı işlemiş, 1922 yılından sonra toplumsal temalara yönelmiştir.
  • Cenap Şahabettin ve Yahya Kemal Beyatlı’dan etkilenmiştir.
  • Aruzla şiir yazmaya başlayan sanatçı daha sonradan heceye geçmiştir. Her iki ölçüyü de başarılı bir şekilde kullanmıştır.
  • “Çoban Çeşmesi, Han Duvarları ve Sanat” adlı şiirleri meşhur olan sanatçının “Kıskanç” adlı şiiri de bestelenmiştir. “Han Duvarları” şiirinde Kayseri’den Ulukışla’ya at arabasıyla mart ayında yaptığı üç günlük seyahati anlatmıştır. Bu şiiriyle Anadolu’yu gerçekçi gözlemlerle anlatan ilk sanatçı olmuştur.
  • Cemal Reşit Rey tarafından bestelenen “Onun Yıl Marşı”nı 1933’te Behçet Kemal Çağlar’la yazmıştır.
  • “Sanat” adlı şiiri meşhurdur ve âdeta bu topluluğun bildirgesi gibidir.

Eserleri

Şiir:

Şarkı Sultanları (Aruz), Gönülden Gönüle (Aruz), Suda Halkalar (Aruz), Dinle Neyden, Çoban Çeşmesi, Bir Ömür Böyle Geçti, Elimle Seçtiklerim, Akarsu, Tatlı Sert (Mizahi Şiirler), Akıncı Türküleri, Heyecan ve Sükûn, Zindan Duvarları, Han Duvarları

Tiyatro:

Yayla Kartalı, Kahraman, Canavar (Manzum Tiyatro), Akın, Özyurt

Roman:

Yıldız Yağmuru

Adaptasyon:

İlk Göz Ağrısı

Orhan Seyfi Orhon (1890 – 1972)

  • Birinci Dünya Savaşı yıllarında serbest müstezat tarzında yazdığı “Fırtına ve Kar” şiiriyle tanınmıştır.
  • Aruzla şiir yazmaya başlamış ve heceye geçmiştir.
  • Hece ölçüsüyle divan edebiyatı nazım şekillerini kullanmıştır.
  • Aşk, kadın gibi bireysel temaları duru, akıcı ve yalın bir dille işlemiştir.
  • İstanbul Türkçesini şiirlerinde kullanan sanatçının dili kusursuz ve başarılıdır.
  • Peri Kızı ile Çoban Hikâyesi manzum bir masaldır.
  • En meşhuru “Veda Busesi” olan yirmi civarında şiiri bestelemiştir.

Eserleri

Şiir:

Fırtına ve Kar, Peri Kızı ile Çoban Hikâyesi, Gönülden Sesler, O Beyaz Bir Kuştu, Kervan, İşte Sevdiğim Dünya

Makale:

Dün Bugün Yarın

Fıkra:

Kulaktan Kulağa

Roman:

Çocuk Adam

Hikâye:

Düğün Gecesi, Asrî Kerem

Düzyazı:

Fiskeler, Hicivler, Gençlere Açık Mektup

Halit Fahri Ozansoy (1891 – 1971)

  • İlk şiirlerinde Fecr-i Âti sanat anlayışına bağlıyken daha sonradan Beş Hececiler topluluğuna dâhil olmuştur.
  • Şiirlerinde karamsarlık ve melankoli hâkimdir.
  • Aşk, kadın gibi bireysel temaları işlemiştir.
  • Aruzla şiir yazmaya başlayan sanatçı “Aruza Veda” adlı şiiriyle hece ölçüsüne geçmiştir. Dörtlüğün haricinde sone dâhil birçok nazım şeklini denemiştir.

Eserleri

Şiir:

Aruza Veda, Rüya, Efsaneler, Cenk Duyguları, Zakkum, Bulutlara Yakın, Gülüstanlar, Harabeler, Paravan, Balkonda Saatler, Sulara Dalan Gözler, Hep Onun İçin, Sonsuz Gecenin Ötesinde

Roman:

Sulara Giden Köprü, Âşıklar Yolunun Yolcuları

Tiyatro:

Baykuş, Sönen Kandiller, Hayalet, Bir Dolaptır Dönüyor, İki Yanda, Nedîm, İlk Şair, On Yılın Destanı

Hatıra:

Edebiyatçılar Geçiyor, Darülbedayi Devrinin Eski Günleri, Eski İstanbul Ramazanları

Enis Behiç Koryürek (1891 – 1949)

  • İlk şiirlerini aruzla yazan sanatçı sonradan heceye geçmiştir.
  • Heceyle yazdığı şiirlerinde arzu ettiği başarıyı yakalayamamıştır.
  • Hecenin birden fazla kalıbına yer vererek yeni anlatım teknikleri geliştirmeye çalışmıştır.
  • Aşk temasını işleyen sanatçı, daha çok kahramanlık ve Kurtuluş Savaşı’nı konu edinen epik şiirleriyle tanınmıştır.
  • “Gemiciler” şiiri meşhurdur. “Eski Korsan Hikâyeleri” adlı manzum hikâyeleriyle de ilk defa Türk denizciliğini ve zaferle dolu mücadeleleri destansı tarzda işlemiştir.
  • 1946’ten sonra tasavvufa yönelerek aruza ve divan edebiyatına dönüş yapmıştır. Bu dönem ürünü olan “Varidat- Süleyman”ı, Çedikçi Süleyman Efendi adında bir Mevlevi”nin ruhuyla konuşarak yazdığını ifade eder.

Eserleri

Şiir:

Güneşin Ölümü, Varida-ı Süleyman, Miras

Yusuf Ziya Ortaç (1895 – 1967)

  • Ziya Gökalp’le tanıştıktan sonra heceyle şiirler yazarak Hecenin Beş Şairi arasında yerini aldı.
  • Aşk, tabiat ve kahramanlık temalarını sade bir dille işledi.
  • Asıl ününü kırk yıl boyunca çıkardığı “Akbaba” adlı mizahi dergide Çimdik imzasıyla yazdıklarıyla kazandı.
  • “Binnaz” adlı tiyatrosu edebiyatımızda heceyle yazılmış ilk başarılı piyes kabul edilir.

Eserleri

Roman:

Kürkçü Dükkânı, Şeker Osman, Göç, Üç Katlı Ev

Şiir:

Akından Akına, Âşıklar Yolu, Cenk Ufukları, Yanardağ, Bir Selvi Gölgesi, Kuş Cıvıltıları (Çocuk Şiirleri), Bir Rüzgâr Esti

Tiyatro:

Kördüğüm, Latife, Nikâhta Keramet, Binnaz

Mizah – Fıkra:

Sarı Çizmeli Mehmet Ağa, Şen Kitap, Beşik, Ocak, Gün Doğmadan

Hatıra:

Portreler, Bizim Yokuş

Gezi:

Göz Ucuyla Avrupa

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir