Küresel Isınma Nedir? | Nedenleri | Sonuçları | Zararları

Küresel ısınma nedir? Küresel ısınma nedenleri nelerdir? Küresel ısınmanın sonuçları nelerdir? Küresel ısınmanın zararları nelerdir?

Küresel Isınma

Küresel Isınma Nedir?

İnsanların çeşitli faaliyetleri sonucunda atmosfere verilen gazların sera etkisi yaraması ile Dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denir.

Atmosferdeki gazlardan biri de karbon gazıdır. Karbon gazı ısı dengesi açısından oldukça önemlidir. Dünyamızın genelinde son 200 yılda;

  • Fosil yakıt kullanımının artması,
  • Sanayi tesislerinin çoğalması,
  • Ormanların tahrip edilmesi gibi olaylar atmosferdeki karbon oranının artmasına neden olmuştur. Karbon oranının artmasıyla birlikte uzaya kaçması sera etkisini ortaya çıkarmıştır.

Küresel Isınma Neden Olur?

Sera gazlar olarak adlandırılan karbondioksit (CO2), metan (CH4), diazotmonoksit (N2O), kloroflorokarbonlar gibi gazlar Güneş ve yer radyasyonunu tutarak, atmosferin ısınmasında başlıca etken oluştururlar. Fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, hızlı nüfus artışı, toplumundaki tüketim eğiliminin artması gibi nedenlerle CO2’in atmosferdeki konsantrasyonu Sanayi Devrimi öncesine göre %25 daha fazladır ve her yıl %0,5 oranında artmaktadır.

Dünya’nın Örtüsü Neden Kalınlaşır?

Karbondioksit ve sera gazları, Dünya’nın ortalama sıcaklığının yaklaşık 150C seviyesinde kalmasını sağlar. Ancak fosil yakıtların tüketilmesi ve orman alanlarının yok edilmesi sonucunda atmosferdeki karbondioksit birimi % 30, metan gazı birikimi % 150 ve N2O birikimi % 17 aratarak en yüksek seviyeye ulaşmıştır.

Bilim çevreleri, atmosferde biriken sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik hiçbir tedbir alınmadığı takdirde, bu yüzyıl sonunda iklim değişikliği nedeniyle Dünya sıcaklık ortalamasının 2 derece artacağını öngörmektedir.

Küresel ısınma ve iklim değişimi birbirini tetiklemektedir. Buna bağlı olarak meydana gelebilecek felaketler zincirinin:

  • Buzulların erimesi,
  • Deniz suyu seviyesinin 60 cm kadar yükselmesi,
  • Taşkınlar, kıyı kesimlerde toprak kaybı,
  • Temiz su kaynaklarının denize karışması ve su sorunu,
  • Yüksek sıcaklık artışıyla görülen aşırı buharlaşma ve kuraklık,
  • Yangınlar,
  • Göl ve ırmak sularında % 20’lik azalma,
  • Bu değişikliklere dayanamayan bitki ve hayvan türlerinin yok olması ya da azalması,
  • Bazı bölgelerde aşırı ısınma nedeniyle virüs türlerinde değişiklik olması ve salgın hastalıkların gelişmesi,
  • Oluşacak göç dalgasıyla yerel ve global ölçekte taşıma kapasitesinin aşılması ve bunun sonucunda sorunların yaygınlaşması şeklinde seyredeceği ileri sürülmektedir.

İnsanların çeşitli faaliyetlerinin küresel ısınmaya katkısı şöyledir:

  • Enerji kullanımı % 49,
  • Endüstrileşme % 24,
  • Ormansızlaşma % 14,
  • Tarım %13’tür.

Küresel Isınmanın Etkileri | Sonuçları | Zararları Nelerdir?

  • Sıcaklık artışıyla kuraklık yaşanacak,
  • Yeryüzü ve troposferdeki sıcaklık artışı nedeniyle kar ve buz örtüleri alansal ve hacimsel olarak azalmıştır.
  • Deniz seviyesinde olabilecek yükselmeler nedeniyle, Dünya nüfusunun büyük bir bölümünün yaşadığı alçak kıyı ovaları ile deltalar sular altında kalacaktır. Örneğin; Deniz seviyesinde meydana gelecek 100 cm’lik bir atışla Hollanda’nın % 6’sı, Bangledeş’in % 17,5’i ve birçok adanın ya tümü ya da büyük bölümü sular altında kalacaktır.
  • Tatlı su kaynaklarıyla tuzlu su kaynakları karışacak,
  • Kıyıların su altında kalmasıyla toprak kaybı meydana gelecek,
  • Isınmayla birlikte okyanus ve denizlerden daha fazla su buharlaşarak ve dünya daha rutubetli olacaktır.
  • Sert ve devamlı rüzgârlar, suyun topraktan daha hızlı bir şekilde buharlaşmasına yol açacak, bu da bazı bölgelerdin eskiden daha da kurak olmasına neden olacaktır.
  • Doğal felaketlere bağlı olarak salgın hastalıkları artacaktır.
  • Yağış rejiminde değişikliğin görüldüğü yerler ile yağışın şiddetinde ve miktarında artış görülen yerlerde sel, çığ, kütle hareketleri gibi daha birçok doğal afetin sayısında ve şiddetinde büyük artış olacaktır.
  • Sıcak kuşağın kutuplara doğru kayması sonucunda mevcut ekosistemler kendilerini yeni koşullara uydurmak durumunda kalacak, belki de birçok canlı türü yok olacaktır.
  • Bazı bölgelerde yaygın olarak yaşanacak daha sıcak, nemli ve yağışlı iklim koşulları, zararlı mikroorganizmalarının üremesine ve çoğalmasına neden olacaktır.
  • Daha sık yaşanacak ekstrem sıcaklıklar (sıcak dalgaları, soğuk baskıları) insanlar başta olmak üzere bütün canlıların yaşamını olumsuz yönde etkileyecektir.
  • Mevsimler bazı bölgelerde daha uzun; kış ve gece sıcaklıkları, yaz ve gündüz sıcaklıklarından fazla artma eğiliminde olacaktır.
  • Kuzey ve güney ülkeleri arasındaki ekonomik uçurum daha derinleşecek, yoksul ülkeler daha da yoksullaşacaktır. Bunun sonucunda doğal kaynaklar fazla kullanılacak ve oluşacak doğal afetler daha çok can ve mal kaybına neden olacaktır.

Küresel Isınmanın Türkiye Etkisi

Türkiye küresel ısınmanın potansiyel etkileri açısından risk grubu ülkeler arasındadır. Türkiye’de küresel ısınmaya bağlı olarak meydana gelen bazı sonuçları şunlardır:

  • Kuraklık artmıştır.
  • Yer altı suları azalmıştır.
  • Göllerin seviyelerinde düşüşler olmuştur.
  • Akarsuların debilerinde azalma olmuştur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir