Maviciler (Mavi Akımı) | Özellikleri | Sanatçıları

Maviciler (Mavi Akımı) özellikleri nelerdir? Maviciler (Mavi Akımı) sanatçıları hakkında bilgiler.  

MAVİCİLER (MAVİ AKIMI)

1 Kasım 1952’de Ankara Atatürk Lisesi öğrencileri aylık çıkardıkları dergilerine özgürlük ve barışın sembolü olduğunu düşündükleri Mavi ismini vermişlerdir. Yazı işleriyle Teoman Civelek’in ilgilendiği dergi, Mavi ismiyle 1 Ekim 1954’e kadar 24 sayı çıkarılmıştır. Bir aylık aradan sonra 1956’ya kadar Son Mavi ismiyle Özdemir Nutku 8 sayı daha çıkardıktan sonra derginin yayın hayatına son vermiştir.

GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Teoman Civelek’in Mavinin Düşündükleri başlıklı yazısı sanat amaçlarını ortaya koyan bir bildirge niteliğindedir.
  • Fikir ve sanatın sosyal bir sınıfın ya da grubun bayrağı yapılamayacağı görüşündedirler.
  • Maviciler kendilerini “kafa, ruh, et ve kemikleriyle” kısacası tüm benlikleriyle Atatürk inkılaplarının oluşturduğu yeni bir nesil olarak değerlendirmişlerdir.
  • Memleketin bütünlüğü, düşünce ve sanatın gelişmesi için bir asker gibi çalışacaklarını ifade etmişler, dergide yazmak isteyen kişilerden beklentilerini ise “Bu toprağı, insanları ile düşünce ve duyguları ile kaderi ile yani bütünü ile kavrayan fikir ve sanat adamları Mavi’nin saflarında yer alabilir.” şeklinde özetlemişlerdir.
  • Anadolu’yu işleyen şiirlerin ölümsüz olacağı düşüncesiyle Anadolu’yu eserlerinde sıkça işlemişlerdir. Halk edebiyatından etkilenen, divan edebiyatından uzak duran sanatçılar geleneksel şiir anlayışından yararlanmışlar ancak farklı bir çizgide yürümüşlerdir.
  • Attila İlhan’ın topluluğa katılmasıyla ölçü ve kafiye gibi şekil özelliklerinden uzak durarak serbest tarzda sosyalist gerçekçi şiirler yazmışlar, 1954’ten sonra Nâzım Hikmet’ten etkilenerek zamanla toplumcu gerçekçi anlayışa yönelmişlerdir.
  • Orhan Veli ve onun öncülüğünde gelişen Garip Akımının “Şiirde anlam açık olmalıdır.” görüşüne karşı çıkmışlar, şiiri düzyazıdan ayıran bir özellik olarak gördükleri anlam kapalılığını savunmuşlardır.
  • Hisarcılarla sanat görüşleri sebebiyle polemiğe girmişlerdir.
  • Orhan Duru ve Ferit Edgü daha ziyade düzyazı türlerinde eser vermiştir. Bu sebeple bu hareketin şiir alanında en önemli temsilcisi Attila İlhan’dır.

Temsilcileri

  • Atila İlhan, Ferit Edgü, Orhan Duru, Özdemir Nutku, Yılmaz Gruda, Ahmet Oktay, Demirtaş Ceyhun, Demir Özlü, Ece Ayhan, Tahsin Yücel

ATİLLA İLHAN

  • Şiire yeni bir ses, kendine özgü bir duyarlık getiren şairlerdendir.
  • İlk şiirlerini destansı bir hava ile yazmıştır. Nazım Hikmet’ten etkilenmiş ve Garipçilerie İkinci Yenicilere karşı çıkmıştır.
  • Romantik bir duyarlılıkla toplumcu gerçekçi anlayışta şiirler yazmış, halk ye divan şiiri geleneğinden yararlanmış ve çağdaş bir şiir anlayışı oluşturmuştur.
  • Birlerinde en çok aşk, intihar, içki, ölüm, kavga, kahramanlık, barış, özgürlük, insan sevgisi gibi temaları işlemiş; ulusal ve evrensel değerler üzerinde durmuştur.
  • 1952-1956 yılında çıkarmış olduğu “Mavi” adlı dergiyle “Maviciler (Orhan Duru, Ferit Edgü, Demir Özlü, Tahsin Yücel…) hareketinin öncüsü olmuş Bu topluluk, Garipçilerin sanat anlayışına karşı çıkmış; şiirin basit olamayacağını zengin benzetmeli, içli, derin oIması gerektiğini savunmuştur. Dergi otuz altıncı sayıdan sonra kapanmıştır.

Eserleri

Şiir: Duvar, Sisler Bulvarı, Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mecburum, Bela Çiçeği, Yasak Sevişmek, Tutuklunun Günlüğü, Böyle Bir Sevmek, Elde Var Hüzün, Ayrılık Sevdaya Dahil, Koekunun Krallığı, Kimi Sevsem Şensin

Roman: Sokaktaki Adam, Zenciler Birbirine Benzemez, Kurtlar Sofrası, Bıçağın Ucu, Sırtlan Payı, Yaraya Tuz Basmak, Dersaadet’te Sabah Ezanları, O Karanlıkta Biz, Gazi Paşa, Fena Halde Leman

Deneme-Eleştiri: Hangi Batı, Hangi Atatürk, Batı’nın Deli Gömleği, Sağım Solum Sobe, İkinci Yeni Savaşlan, Hangi Sol

Gezi yazısı: Abbas Yolcu

Senaryo: Kartallar Yüksek Uçar, Yıldızlar Gece Büyür, Yana Artık Bugündür

FERİD EDGÜ

  • Şiir yazarak sanat hayatına başlamıştır. İlk şiirini 1952’de Kaynak dergisinde ilk öyküsünü de 1954’te Yeni Ufuklar dergisinde yayımlamıştır.
  • Plastik sanatlara dair deneme, eleştiri ve tartışmaları merakla takip edilmiştir.
  • Romanlarında “Niçin” sorusundan ziyade “Nasıl” sorusu üzerinde durmuştur.
  • Roman ve hikâyelerinde çevresiyle uyum sorunu yaşayan bireyleri işlemiştir.
  • Onat Kutlar’ın senaristliğini, Erden Kıral’ın yönetmenliğini üstlendiği “0” adlı romanı “Hakkâri’de Bir Mevsim” ismiyle beyaz perdeye aktarılarak 1983’te 33. Berlin Film Festivali ve 1984’te 2. Akdeniz Kültürleri Film Festivali’nde ödüle layık görülmüştür.
  • Varoluşçuluk akımından etkilenen sanatçı felsefî boyutlu bir üslûpla yalın ve titiz bir dil kullanmıştır.

Eserleri

Roman: Kimse, O / Hakkâri’de Bir Mevsim, Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı

Hikâye: Kaçkınlar, Bozgun, Av, Bir Gemide, Çığlık, Binbir Hece, Doğu Öyküleri, İşte Deniz Maria, Do Sesi, Avara Kasnak, Nijinski Öyküleri, Yaralı Zaman

Senaryo: Hakkâri’de Bir Mevsim (O adlı romanından senaryo, Onat Kutlar ile birlikte)

Deneme: Tüm Ders Notları, Yazmak Eylemi, Şimdi Saat Kaç?, Yeni Ders Notları, Seyir Sözcükleri, Devam, Sözlü / Yazılı, İnsanlık Halleri

Şiir: Ah Min-el Aşk, Dağ Şiirleri

Hatıra: Görsel Yolculuklar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir