Akdeniz Anemisi (Talasemi) Nedir? | Tedavisi | Belirtileri

Akdeniz Anemisi (talasemi) nedir? Akdeniz Anemisi nasıl tedavi edilir? Akdeniz Anemisi belirtileri nelerdir? Akdeniz Anemisi kimlerde görülür?

Akdeniz Anemisi (Talasemi) Nedir?

Akdeniz ülkelerinde yaşayan kişilerde görülen ve genetik etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan Akdeniz Anemisi, bir çeşit kansızlık hastalığı olarak biliniyor.

Akdeniz Anemisi, doğuştan gelen bir hastalıktır. Kan hücrelerinde bulunan hemoglobinin, yapısında ki globülin zincirinde ki eksikliğinden kaynaklanan bir hastalıktır.

Bir Talesemi hastası sağlıklı bir kişiyle evlenirse çocukları taşıyıcı olabilir. Akdeniz anemisi bulaşıcı bir hastalık değildir. Cinsiyetler arasında da fark yoktur.  Kız ve erkek çocuklarda eşit oranda görülür. Bir çocukta eğer hastalık yoksa hayatın ileriki dönemlerinde de görülmez.

Akdeniz Anemisi genel olarak halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi gibi belirtilerle ortaya çıkar. Akdeniz Anemisinin iki çeşidi vardır. Bunlardan biri talasemi minör diğeri talasemi majördür. Minör olan hastalığın taşıyıcısıdır. Hasta olan ise talasemi majörlü olandır. Talasemi majör tedavisiz bırakılırsa ölümlere neden olur. Tedavi edilirse iyi sonuçlar alınabilir.

Kan transfüzyonları ve demir tedavileriyle kontrol altına alınan Akdeniz Anemisi, tedavi edilmediği durumlarda vücutta demir birikebileceğinden kalp, karaciğer ve böbreklerde hasarlara yol açabiliyor ve ölümcül sonuçlar doğuruyor. Uzmanların önerisi ise mutlaka evlenmeden önce kan testi yaptırılması ve iki taşıyıcı kişinin evlenmemesi.

Akdeniz Anemisi Belirtileri

  • Halsizlik,
  • Huzursuzluk,
  • Çabuk yorulma,
  • Baş dönmesi,
  • Karında şişlik,
  • Dalak büyümesi,
  • İştahsızlık,
  • Enfeksiyon,
  • Kansızlık,
  • Renk solgunluğu,
  • Sık sık ateşlenme,
  • Gelişme geriliği,
  • Elmacık kemikleri belirgin hale gelmesi.

Akdeniz Anemisi Kimlerde Görülür?

Akdeniz anemisi, İtalya, Yunanistan, İspanya, Fransa, Kuzey Afrika, Ortadoğu, Kafkasya, Pakistan Hindistan, Vietnam, Kamboçya, Kıbrıs gibi ülkelerde görülmektedir. Türkiye de bir Akdeniz ülkesidir. Bu nedenden dolayı Türkiye’de de Akdeniz Anemisi görülmektedir.

Talesemide hatalı, bozuk geni taşıyanları saptamak mümkündür. Böylece aileler çocuk sahibi olmadan uyarılabilir ve hastalık için önlem alınabilir.

Hastalık en sık Akdeniz Bölgesi olmak üzere Ege ve Marmara’nın Trakya ve kıyı bölgelerinde yaygındır. Bu yüzden bu bölgelerde doğmuş ve yaşayan kişiler evlenmeden önce tahlil yaptırmalıdır. Kişinin bu hastalığın taşıyıcısı olduğunu bilmesi doğacak çocuklar için önlem almayı kolaylaştırır.

Akraba evlilikleri talasemi gibi az görülen kalıtımsal, ırsi hastalıkların toplumda yayılmasını sağlar.

Akdeniz Anemisi (Talesemi) Taşıcılığı Nedir?

Kişinin talasemi taşıyıcı olup olmadığı bir kan testi yapılarak öğrenilebilir. Kan testi yapılmadan taşıyıcının meydana çıkması imkânsızdır. Talasemi taşıyıcısı olan kişinin, her hangi bir tıbbi tedaviye ihtiyacı olmaz. Sadece hafif derecede kansızlık sorunu olabilir. Bu durumda kansızlık tedavisi yapılabilir. Halsizlik, çabuk yorulma, çarpıntı, uyuşma gibi belirtiler olabilir.

Talesemi taşıyıcılarında demir seviyesi yüksek olabilir. Taşıyıcı kişiye demir içeren diyetler verilmesi zararlı etki yapabilir.

Akdeniz Anemisi İçin Önlemler

Talesemi önlenebilen bir hastalıktır. Bu tür kalıtsal hastalıklardan korunmanın en etkili yöntemleri; toplum eğitimi, taşıyıcıların taranması ve genetik danışmadır. Doğum öncesi tanı, bebek doğmadan hastalığın olup olmadığını öğrenmek için yapılan testlerdir.

Gebeliğin 8-22 haftalar arasında değişik yöntemlerle alınan örnekte DNA incelemesi yapılır. Eğer bebek sağlıklıysa gebelik normal sürer. Eğer bebek hastaysa anne baba onayıyla gebelik düşükle sonlandırılır.

Akdeniz Anemisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tüm kronik hastalıklarda olduğu gibi hem talesemi hastaları hem de ebeveynleri duygusal strese, baskıya maruz kalırlar. Bunun sonucu depresyon, sinirlilik, kendine güven eksikliği, çaresizlik gibi duygular ortaya çıkarabilir.

Pozitif bir yaklaşım ve aile fertlerinin birbirine desteği çok önemlidir. Tedavi edilmesi gereken bir durum olup olmadığının anlaşılması için doktora danışılmalıdır.

Talesemi hastalarına yönelik özel bir diyet yoktur. Fakat, hastalar demirden zengin yiyeceklerden uzak durmalıdır.

Alkollü içeceklerden de uzak durulmalıdır. Zaten yorgun olan karaciğer kolaylıkla zarar görebilir.

Talesemi hastaları birçok spor faaliyetine katılabilir. Mutlaka doktor tavsiyesi ve kontrolüyle yapılmalıdır.

Talesemi hastaları seyahatten önce gidecekleri yere en yakın talesemi tedavisi sağlayabilecek tıp merkezinin yerini öğrenmelidir. Gidilen bölge veya ülkeye bağlı olarak karşılaşılabilecek enfeksiyonlara karşı mutlaka doktora danışılmalı ve önlem alınmalıdır.

Talesemi hastaları evlenebilir ve çocuk sahibi olabilir. Çocuğun hasta veya taşıyıcı olup olmadığı kan testleriyle öğrenilebilir. Doktorun tedavi uygulamalarına ve kendine özen gösteren hastalar nerdeyse normal ve mutlu bir yaşam sürebilir.

Akdeniz Anemisi Tedavisi   

Akdeniz anemisi hastaları, hayat boyu düzenli tedaviye muhtaçtır. Hastalıkla ilgili şikâyetlerin başladığı 2 ile 4 yaşlarından itibaren hastalara yaşamları boyunca kan nakli yapılması gereklidir. 3-4 haftada bir yapılması gereken kan nakli sonucu, vücutta fazla demir birikimi olabilir. Biriken bu fazla demir, başta kalp olmak üzere pek çok organda hayatı tehdit eden hasarlar yaratabilir. Ciltle anormal renklenmeler olabilir. İleri dönemlerde dalağın alınması gerekebilir. Enfeksiyonlara yakalanma riski artar. Tüm bu durumlar karşısında doktorunuz size uygun tedavi belirleyecektir.

Akdeniz anemisi hastalığı ağır, hastanın yaşama süresini kısaltan ve yaşam kalitesini düşüren zor bir hastalıktır. En etkin çözüm ise çocuk sahibi olmadan önce basit bir kan tahliliyle anne, babanın Akdeniz anemisi taşıyıcısı olup olmadığını öğrenmesi ve çocuklarının hastalıklı doğmasını önlemektir.

Talesemi olan bir hastanın kesin tedavisi kemik iliği nakliyle mümkündür. Bu şansa sahip hasta sayısı çok azdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir