Türkiye’nin Coğrafi Bölgeleri ve Özellikleri | Özet

Türkiye’nin coğrafi bölgelerinin özellikleri nelerdir? Türkiye’nin coğrafi bölgelerinin özellikleri özet. Karadeniz, Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin özellikleri.     

TÜRKİYE’NİN COĞRAFİ BÖLGELERİ VE GENEL ÖZELLİKLERİ

1) Karadeniz Bölgesi

  • Bölgenin fiziki yapısını Karadeniz’e paralel uzanan Kuzey Anadolu Dağları oluşturur.
  • Batı, Orta ve Doğu Karadeniz diye üç bölümü vardır.
  • Doğu Karadeniz bölge içinde en dağlık, güneşlenme süresi en az, yağış miktarı en fazla olan bölümdür. Gelişmişlik düzeyi düşük olduğu için aşırı göç vardır.
  • Orta Karadeniz bölgenin diğer bölümlerine göre daha sadedir. Bu bölümde Bafra ve Samsun ovaları başta olmak üzere ovalar geniş alan kaplar. Yükselti ve yer yer şekilleri yağış miktarını azaltırken, ulaşımı kolaylaştırmıştır.
  • Batı Karadeniz; ormancılık, madencilik ve demir-çelik endüstrisinin gelişmesinde etkili olmuştur.
  • Karadeniz Gölgesi çay ve fındık tarımı ile kenevir üretiminde öndedir. Çay tarımı en çok Rize’de yapılır.
  • Manganez, bakır, taş kömürü bölgede çıkarımı en fazla olan madenlerdir.
  • Nüfus yoğunluğu kıyı kesimde fazladır.
  • Balıkçılık, arıcılık ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği önemli olan hayvancılık faaliyetleridir.
  • Türkiye’de yağışın en fazla düştüğü bölgedir.
  • Samsun, Trabzon, Zonguldak, Ordu, Ereğli, Karabük gibi şehirler bölgenin gelişmiş şehirleridir.

2) Marmara Bölgesi

  • Yükseltisi en az olan bölgedir.
  • Yer şekilleri sadedir. Bölgenin en önemi yükseltisini Uludağ oluşturur.
  • Çatalca-Kocaeli, Yıldız Dağları, Ergene ve Güney Marmara, Marmara Bölgesi’nin bölümleridir.
  • Güney Marmara’da ovalar geniş yer kaplar. Bu coğrafya da İznik, Ulubat, Kuş (Manyas) gölleri vardır.
  • Coğrafi konumundan dolayı iklimlerin geçiş alanında yer alır. Bölgede, Akdeniz, Karadeniz ve ılıman karasal iklimler etkilidir.
  • Diğer coğrafi bölgelere göre sanayi ve ticaret gelirleri daha fazla olan bölgede nüfus ve nüfus yoğunluğu en fazladır.
  • İstanbul, Kocaeli, Bursa, Adapazarı sanayinin, ticaretin geliştiği şehirlerdir.
  • İş imkânları çok olduğundan göç alır.
  • Pirinç ve ayçiçeği üretiminde öndedir.
  • Kümes hayvancılığı, ipek böcekçiliği ile besi hayvancılığı önemlidir.
  • Türkiye’de enerji tüketimin en fazla olduğu bölgedir.

3) Ege Bölgesi

  • Ege Bölgesi’nin fiziki özelliklerinin ana yapısını doğu-batı yönünde kıyıya dik uzanan dağlar oluşturur.
  • Ege Bölgesi’nin İç Batı Anadolu ile Kıyı (Asıl) Ege diye iki bölümü vardır.
  • Gediz, Bakırçay, Küçük ve Büyük Menderes nehirleri vardır.
  • Akdeniz ve ılıman karasal iklimler Ege Bölgesi’nde etkili olan iklimlerdir.
  • Bölgenin kıyısındaki İzmir, Aydın, Denizli, Manisa ve Muğla illerinde Akdeniz; Uşak, Kütahya ve Afyonkarahisar illerinde ise ılıman karasal iklim etkilidir. Bölgede maki, orman, bozkır gibi bitkiler vardır.
  • Marmara Bölgesi’nden sonra endüstrinin en fazla geliştiği ikinci bölgedir. Bölgede tarım, madencilik, turizm, sanayi ve ticaret önemlidir.
  • İzmir, bölgenin nüfusu en fazla olan şehirdir.
  • Kuşadası, Bodrum, Ayvalık, Marmaris, Efes, Milas ile Bergama, Pamukkale turizmin geliştiği yerlerdir.
  • Zeytin, üzüm, haşhaş, tütün ve incir gibi ürünler en çok Ege Bölgesi’nde yetiştirilir.

4) Akdeniz Bölgesi

  • Bölgenin fiziki yapısını kıyıya paralel uzanan Toros Dağları oluşturur.
  • Adana ve Antalya olmak üzere ikiye ayrılır.
  • Yer şekillerinin dağlık olduğu Akdeniz Bölgesi’nde ovalar ve platolar bölge yüz ölçümü içinde az bir yere sahiptir.
  • Çukurova, Amik Ovası ile Teke ve Taşeli platoları bölgenin önemli düzlükleridir.
  • Antalya Körfezi’nin kuzeyinde Göller Yöresi vardır.
  • Bölgenin kıyı kuşağında Akdeniz iklimi, iç kısımlarda ılıman karasal iklim etkilidir.
  • Çukurova, Mersin, Antalya Ovası nüfusun çok olduğu yerlerdir.
  • Pamuk, soya fasulyesi, mısır, turunçgil, muz, gül, anason, pirinç, yer fıstığı gibi ürünler yetiştirilir.
  • Bölgede yetiştirilen ürünlerin geneli bölgede işlenir. Bu nedenle tarıma dayalı sanayi gelişmiştir. Yağ sanayii, dokuma sanayii, gıda sanayii gibi.

5) İç Anadolu Bölgesi

  • Güneydoğu Anadolu hariç diğer bölgelerle komşudur.
  • Yukarı Sakarya, Yukarı Kızılırmak, Konya ve Orta Kızılırmak bölgenin bölümleridir.
  • İç Anadolu Bölgesi’nin fiziki yapısını etrafını çeviren dağlar ile bölge genelindeki ova ve platolar oluşturur.
  • Bölgenin kuzeyinde Kuzey Anadolu Dağları, güneyinde Toroslar yer alır.
  • Tuz gölü ve çevresi kapalı havza özelliğindedir.
  • Volkanik arazilerden dolayı peri bacaları Ürgüp-Göreme yörelerinde oluşmuştur.
  • Türkiye’nin en az yağış alan bölgesidir.
  • Ilıman karasal iklimin etkili olduğu bölgede kışlar soğuk, yazlar sıcak ve kurak geçer.
  • Ankara, Kayseri, Konya, Eskişehir nüfusu fazla olan şehirlerdir.
  • Bitki örtüsünün bozkır olması küçükbaş hayvancılığı olumlu etkilemiştir. Koyun, kıl keçisi ile tiftik keçisi yetiştiriciliği bölge genelinde yaygındır.
  • Kaya tuzu, lüle taşı, krom, linyit, demir bölgede çıkarılan yer altı kaynaklarıdır.

6) Doğu Anadolu Bölgesi

  • Yüz ölçümü en büyük bölgedir.
  • Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Hakkari ve Yukarı Murat-Van Bölümü olmak üzere dört bölüme ayrılır.
  • Türkiye’nin en yüksek bölgesidir. Bölge genelinde dağlar geniş yer kaplar.
  • Van Gölü’nün batısında aynı fay hattı üzerinde Nemrut, Süphan, Ağrı ve Tendürek volkanik dağları uzanır.
  • Baraj göllerinin fazla olduğu bölgede doğal göller de yaygındır.
  • Türkiye’de karasallığın en şiddetli yaşandığı yerler bu bölgededir. Bölge genelinde yükseltinin fazla, nemin az olması kışların soğuk ve uzun geçmesine neden olur.
  • Erzurum-Kars Bölümü en çok yağışı yaz aylarında aldığı için çayırlar geniş yer kaplar. Bu durum büyükbaş hayvancılığı olumlu etkiler.
  • Tarımsal nüfus yoğunluğu fazladır.
  • Bölge halkı için tarım ve hayvancılık önemlidir.
  • Doğu Anadolu Bölgesi’nde sanayileşme hızı çok düşüktür. Madenlerin ve enerji üretiminin fazlalığıyla çelişen bu durum, bölgenin ulaşım şartlarıyla açıklanabilir.

8) Güneydoğu Anadolu Bölgesi

  • Yüzölçümü en küçük bölgedir.
  • Orta Fırat ve Dicle olmak üzere iki bölüme ayrılır.
  • Yer şekilleri sadedir. Bölge genelinde ovalar ile platolar fazladır. Bölgenin kuzeyinde Doğu Anadolu Bölgesi ile sınır oluşturan Toroslar, ortasında Karacadağ volkan konisi vardır.
  • Bölgenin batısında Akdeniz, genelinde ise ılıman karasal iklim etkilidir.
  • Yazların en sıcak olduğu bölgedir.
  • Orman arazisi en az olan bölgedir.
  • Bölgede GAP ile birlikte sulama olumlu etkilenmiştir.
  • Yer şekillerinin sade olması tarımı olumlu etkilemiştir. Sulama koşullarının gelişmesiyle birlikte pamuk, ayçiçeği, pirinç, mısır gibi ürünler de yetiştirilmeye başlanmıştır.
  • Petrol, linyit, fosfat, doğalgaz bölgenin en önemli zenginlikleridir.
  • Petrol ve fosfat çıkarımında öndedir.
  • Gaziantep, Diyarbakır, Şanlıurfa bölgenin önemli şehirleridir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir