Guatr Nedir? | Belirtileri | Nedenleri | Tedavisi

Guatr hastalığı nedir? Guatr belirtileri nelerdir? Guatr nasıl tedavi edilir? Hangi besinler tiroit hastaları için yararlı ve zararlıdır?

Tiroit bezi, boynumuzun ön kısmında yer alan, kıkırdağın altında bulunan endokrin bir organdır.

Guatr Hastalığı Nedir?

Guatr, tiroit bezinin büyümesi demektir. Guatr, nodüllü denilen veya halk arasında ki adıyla yumrulu ya da nodülsüz guatr şeklinde olabilir. Genetik yatkınlıklar, iyot eksikliği bölgesinde bulunmak, karalahana gibi besinlerin sık tüketilmesi guatr’ın başlıca nedenleridir.

Guatr, toplumumuzda %40 civarında görülmektedir. Bunun en büyük nedeni de iyot eksikliğidir. Tiroit bezi, aldığımız gıdalar da yeteri kadar iyot bulamazsa daha fazla hormon sentezleyebilmek için büyür.

Guatr’ın oluşması her zaman hormon dengesinin bozulacağı anlamına gelmez. Bazen tiroit büyük olur ama hormonu normal olarak yapabilir. Guatr’ı değerlendirirken kişiye herhangi bir zarar verip vermediğini, hormon dengesini bozup bozmadığına, çevre dokulara bası yapıp yapmadığına bakılır. Bunlara göre tedavinin nasıl olacağına karar verilir.

Her guatr’lı insana, mutlaka bir ilaç tedavisi uygulanacak veya ameliyat edilecek gibi bir şey söz konusu değildir. Gereklilik halinde en uygun tedavi ameliyattır. İyot eksikliğine bağlı oluşan guatrlarda, tiroit hormon ilacıyla guatr geriletebilmekte ve rahatlıkla kontrol altına alınabilmektedir.

Zehirli Guatr Nedir?

Tiroit bezi, vücudumuzda önemli fonksiyonları yerine getirdiği için aşırı veya az çalıştığında insanda hayati tehlikeye varabilen sorunlara neden olabilir. Aşırı çalıştığı zaman buna zehirli guatr denir. Bu durum, tiroit hormonlarının kanda aşırı olması nedeniyle vücutta yarattığı sorunlar sonucu ortaya çıkan bir tablodur.

Zehirli guatrda, tiroit hormonu çok yüksek seviyede olduğu için vücutta bütün fonksiyonlar hızlı çalışmaktadır.

Zehirli guatr tedavisinde, tiroit hormonlarının etkilerini ortadan kaldırabilecek ve uzun vadede tiroit hormonlarının salgısını azaltacak olan ilaçlarla kontrol altına alınması gereken bir durumdur.<

Guatr Belirtileri Nelerdir?

Guatr belirtileri, tiroit fazlalığıyla veya azlığıyla seyredip seyretmemesine bağlı olarak, hormon dengesinde bozulmanın getirdiği etkiler olabilir.

Tiroit eksikliği etkileri;

  • Halsizlik,
  • Kilo artışı,
  • Cilt kuruluğu,
  • Saçlarda matlaşma,
  • Kabızlık hissi,
  • Uyku hali,
  • Depresif duygu durumu,
  • Adet gecikmesi ya da daha erken olması,
  • Adet kanama miktarının daha fazla olması

Tiroit fazlalığı etkileri;

  • Çarpıntı,
  • Terleme,
  • Kalpte ritim bozuklukları,
  • El titremesi,
  • İstemsiz kilo kaybı,
  • Saç dökülmesi,
  • Adetlerin daha erken ve daha sık olması,
  • Adet kanama miktarının azalması söz konusu olabilir.

Boyun bölgesinde gözle görülür bir büyüme, yutkunurken takılma hissi, uzanıldığında nefes borusuna baskı hissi gibi belirtiler guatr’a işaret edebilir.

Guatr Nasıl Teşhis Edilir?

Guatr tanısı, el tanısı veya ek görüntüleme yöntemleriyle konur. Ek görüntüleme yöntemlerinden en sık kullanılan tiroit ultrasonografisidir. Gerektiğinde sintigrafi denilen başka bir yöntemden de yararlanılabilir.

Guatr olan hastalar bazen kendileri boynundaki şişliği fark ederek doktora gidebilirler bazen de genel bir muayene sırasında hekimin yaptığı el muayenesi sırasında ortaya çıkabilir. Bu durumlardan hangisi ortaya çıktıysa tanı ona göre konur.

Guatr olan insanların ayrıca kan testleri yapılarak tiroit hormonu dengeleri değerlendirilmesi ve gereğinde guatr’a yol açabilecek mekanizmaları değerlendirmek için ek kan testlerinin yapılması uygun olur.

Guatr Nedenleri Nelerdir?

  • Sigara,
  • Tiroit nodülleri,
  • Enfeksiyon,
  • İyot eksikliği,
  • Radyasyona maruz kalmak,
  • Aşırı iyot alımı,
  • Bağışıklık sistemi bozukluğu

Tiroit Hastaları Nasıl Beslenmelidir?

Tiroit hastalığı, zayıflama sürecinde en çok karşılaşılan sorunlardan biridir. Bu, metabolizmayı etkilediği için kişi açısından önem teşkil etmektedir. Kişi, mutlaka günlük beslenmesinde karbonhidrat, yağ ve protein dengesine dikkat etmelidir.

Tiroit hormonu için en önemli olan minerallerden biri selenyumdur. Selenyum seviyesini kanda dengede tutmak için bazı besinlere önem verilmelidir. Bunlar;

  • Ceviz,
  • Fındık,
  • Deniz ürünleri,
  • Sakatatlar,

Bunların yanı sıra doymamış yağ asitlerinden önemli olan omega3’te beslenme açısından önemlidir. Omega3’ün en önemli kaynakları deniz ürünleridir. Doymamış yağ asitlerinden dengeli beslenmemiz için beyaz et ürünlerine yer verilmelidir.

Tam tahıl ürünleri ve kurubaklagillerede dikkat edilmelidir. Haftada iki gün mutlaka beslenmenizde kurubaklagilleri tüketebilirsiniz.

Hangi Besinler Tiroit Hastaları İçin Zararlıdır?

Tiroit hormonunun çalışmasını etkileyen bazı sebzeler bulunmaktadır.  Bunlar; brokoli, turp, lahana, karnabahar gibi sebzeler tiroit hormonunu olumsuz yönde etkilemektedir. Bu sebzeleri çiğ olarak salatalarınızda tüketmemelisiniz. Pişirerek tüketilirse tiroit hormonu açısından olumsuz etki kalkmış olur.

Çay, kahve, sigaradan uzak durulmalıdır. Bunlarda tiroit açısından kötü etki oluşturmaktadır. Yağdan gelen enerjisi yüksek besinlere dikkat edilmelidir. Çünkü bu besinler, tiroit hastaları için kilo problemi oluşturur. Yağ oranı düşük besinleri tüketmeye özen gösterilmelidir.

Çikolata, dikkatli tüketilmelidir. Çünkü çikolatada hem yağ oranı yüksek hem de kadmiyum minerali yüksektir.

Kadmiyum minerali, tiroit için önemli olan selenyum mineralinin vücuttan atılımına neden olur.

Hangi Besinler Tiroit Hastaları İçin Yararlıdır?

E vitamini, tiroit hastalığı için önemli bir yere sahiptir. Sıvı yağlar E vitaminince zengindir. Bu yağlar; fındık yağı, ayçiçek yağı, zeytinyağıdır. Ayrıca, tiroit hastalığı açısından önemli olan bu yağlar, vücuttaki iyodun emilimini artırıcı özelliğe sahiptir.

Tiroit hastaları bolca sebze ve meyve tüketmelidir. A, C, E vitaminlerinden zengin olan antioksidan meyvelere dikkat edilmelidir. Lif oranından zengin besinlere dikkat edilmelidir. Beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek tüketilmelidir.

Doymamış yağ asitleri tiroit hastaları için önemlidir. En önemlilerinden biri omega3’tür. Bununda kaynağı balıktır.

Balığın haftada 2 kere tüketilmesi tiroit hastaları açısından olumlu etki gösterir.

Guatr Nasıl Tedavi Edilir?

Guatr’ın tedavisini iki açıdan değerlendirmek gerekir. Bunlardan birincisi tiroit hormon dengesinin bozulup bozulmadığına bakılmasıdır. Tiroit hormon yapımında artış veya azalma var mı? Eğer bunlar varsa öncelikle bunları düzeltmek gerekir. Artmış yapımı durdurarak ya da eksik yapılanı yerini koyarak düzeltmek gerekir.

Kitle olarak büyüklüğünün yaptığı etkileri düzeltmek için orada bazı faktörleri dikkate almak gerekir. Eğer çevre dokulara bir baskı yoksa veya kişi görünen büyüklükten, basıdan rahatsız olmuyorsa guatr sadece izlenebilir. Belli aralıklarla muayeneler, kan testleri ve ultrasonografiyle takip edilebilir. Ancak görüntü bozukluğu varsa, yemek borusu, nefes borusu gibi dokulara, damarlara baskı yapıyorsa bu durumda cerrahi yöntem uygulanabilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir