Asit, Baz ve Tuz Nedir? | Özellikleri

Asit, baz ve tuz nedir? Asit, baz ve tuzun özellikleri nelerdir? Kuvvetli asit ve baz nedir? Zayıf asit ve baz nedir?

1-) ASİTLER

Sulu çözeltilerine H+ iyonu veren maddelere asit denir.

HCI(suda) –> H+(suda) + Cl(suda)

H2SO4(suda)  –> 2H+(suda) + SO2-4(suda)

Asitlerin Kuvveti

– Suda tamamen iyonlaşan asitlere kuvvetli asitler denir.

HCI, H2S04, HI,… gibi

– Suda az iyonlaşan asitlere de zayıf asitler denir.

HF, CH3COOH, HCN….. gibi

– Asitlerin iyonlaşma yüzdesi arttıkça çözeltinin elektrik iletkenliği de artar.

– Kuvvetli asitlerin iyonlaşma denklemi tek yönlü ok ile yazılırken, zayıf asitlerde çift yönlü ok kullanılır.

HCl –> H+(suda) + Cl(suda)

– Organik asitlerin hepsi zayıf asittir.

HCOOH, CH3COOH, H2C204 … gibi

– 7A grubunun oksijensiz asitlerinde asitlik kuvveti sırası

HI > HBr > HCI > HF şeklindedir. (Halojenin çapı arttıkça asitlik artar.)

– Bir asidin çok oksijenli durumu az oksijenli durumundan kuvvetlidir.

Örneğin,

HCIO4 > HCIO3 > HCIO2 > HCIO

ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Suya H+ iyonu verirler.
  • Suda iyonlaşarak çözünürler.
  • Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. (Elektrolittir.)
  • Turnusol kâğıdını kırmızıya çevirirler.
  • Tatları ekşidir.
  • Oda koşullarında sulu çözeltilerinin pH değeri 7 den küçüktür.
  • Soy metaller (Gu, Hg, Ag, Pt, Au) hariç diğer metallerle tepkimelerinden tuz ve H2 gazı oluşur.
  • Bazlarla nötrleşme tepkimesi verirler.
  • 1A ve 2A metallerinin karbonatlı bileşikleri bazik özellik gösterdikleri için asitlerle tepkimeye girerek tuz, su ve CO2 gazı açığa çıkarırlar.

Örneğin;

CaCO3 + 2HCl –> CaCl2 + H2O + CO2(g)

  • Bir asit molekülünün suda çözündüğünde verdiği H+ sayısına asidin tesir (etki) değerliği

Örneğin;

HCl –> H+ + Cl                 (1 değerli asit)

H2SO4 –> 2H+ + SO2-4      (2 değerli asit)

  • Asitin değerliği ile kuvveti arasında bir ilişki yoktur.

Örneğin;

H2C2O4   iki değerli asit  (zayıf asit)

HCl bir değerli asit  (kuvvetli asit)

Örneğin;

H2S04 iki değerli asit  (kuvvetli asit)

HF bir değerli asit (zayıf asit)

2-) BAZLAR

Sulu çözeltisine OH iyonu veren maddeler bazdır.

Bazların Kuvveti

Suda tamamen iyonlaşan bazlara kuvvetli bazlar denir. 1A metal hidroksitlerinin tamamı ve Ba(OH)2 kuvvetli bazdır. LiOH, NaOH, KOH, Ba(OH)2

Suda az iyonlaşan bazlara zayıf bazlar denir. AgOH, NH3, N2H4 gibi.

– Kuvvetli bazların iyonlaşma denklemleri tek yönlü ok ile yazılır. Zayıf bazların iyonlaşma denklemleri çift yönlü ok ile yazılır.

– NH3 zayıf susuz bir bazdır. İyonlaşma denkleri susuz yazılmaz. Asitlerle tepkimesinden sadece tuz oluşur.

– Metallerde bir grupta aşağı doğru inildikçe bazın kuvveti artar. Bunun nedeni atom çapının artmasıdır. KOH >NaOH > LiOH

BAZLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Suya OH iyonu verirler.
  • Suda iyonlaşarak çözünürler.
  • Sulu çözeltileri elektrolittir.
  • Turnusol kâğıdını maviye çevirirler.
  • Oda koşullarında sulu çözeltilerinin pH değeri 7den büyüktür.
  • Sadece amfoter metallerle tepkime vererek tuz ve H2 gazı oluştururlar.

Amfoter metaller: Al, Zn, Sn, Pb, Cr, Be

  • Asitlerle nötrleşme tepkimesi verirler.

Asit + Baz –> Tuz + Su + ısı

Örneğin;

HCl + NaOH –> NaCI + H20 + ısı

HCl + NH3  –> NH4CI + ısı

  • Bir baz molekülünün suda çözündüğünde verdiği OH- sayısına bazın tesir (etki) değerliği denir.

Örneğin;

NaOH –> Na+ + OH         (1 değerli baz)

Ca(OH)2 –> Ca2+ + 2OH    (2 değerli baz)

3-) TUZLAR

Baz katyonu ile asit anyonu içeren bileşiklere tuz denir.

HCI + NaOH –> NaCI + H2O

H2SO4 + 2KOH –> K2S04 + 2H2O

NH3 + HCI –> NH4CI

TUZLARIN ÖZELLİKLERİ

  • Tuzlar katı halde elektrik akımını iletmezler.
  • Sulu çözeltileri ve eriyikleri (sıvıları) elektrolittir.

Tuzlar;

  1. a) Asidik tuz
  2. b) Bazik tuz
  3. c) Nötr tuz
  4. d) Çift tuz
  5. e) Kompleks tuz

şeklinde beş bölümde incelenebilir.

a) Asidik Tuz

Kuvvetli asit ile zayıf bazın tepkimesinden oluşan tuzlara asidik tuz denir.

HCI  +            NH3          –>         NH4CI

Kuvvetli asit    Zayıf baz                Asidik tuz

Asidik tuzun sulu çözeltisi;

– [H+] > [OH]

– Turnusolu Kırmızıya boyar.

– Bazlar ile tepkime verir.

b) Bazik Tuz

Kuvvetli bazların zayıf asitlerle tepkimesinden oluşur.

HCN   +  KOH         –>           KCN  +  H2O

zayıfasit       kuvvetli baz            bazik tuz

Bazik tuzun sulu çözeltisi;

– [OH] > [H+]

– Turnusolu maviye boyar.

– Asitlerle tepkime verir.

c) Nötr Tuz

Kuvvetli asitlerle kuvvetli bazların tepkimesiden oluşan tuzlardır.

NOT:

Asit ve baz zayıf olursa, oluşan tuzla ilgili yorum yapmak için asit ve bazın iyonlaşma yüzdeleri bilinmelidir.

Nötr tuzların sulu çözeltisi;

– [H+] = [OH] dir.

– Turnusola etki etmez.

– Asit ve bazlarla tepkime vermez.

ç) Çift Hız

Aynı asit köküne sahip iki tuzun meydana getirdiği bileşiklerdir. Bazen yapılarında kristal suyu bulunabilir.

Örneğin;

K3Al(SO4)3.12H2O: Adi şap

KClMgCl2. 6H2O: Karnalit

Çit tuzlar suda iyonlarına ayrışırlar.

K3Al(SO4)3(k) –> 3K+(Suda) + Al3+(Suda) +3SO2-4(Suda)

d) Kompleks Tuz

Yapısında kompleks iyon bulunduran tuzdur. Kompleks yapı suda iyonlarına ayrışmaz.

Örneğin;

Fe3[Co(NO2)6]2(k) –> 3Fe2+(suda) + 2[Co(NO2)6]3(suda)

Kompleks iyon

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir