Saltanatın Kaldırılmasının Nedenleri ve Sonuçları

Saltanatın kaldırılmasının nedenleri nelerdir? Saltanatın kaldırılmasının sonuçları nelerdir? Saltanatın kaldırılması kısa (özet) bilgi.

Saltanatın Kaldırılmasının (1 Kasım 1922)

Nedenleri

İtilaf Devletleri ve Japonya, İstanbul Hükümeti ile TBMM Hükümeti ile Lozan’da toplanacak kongreye davet etmişlerdi. Sadrazam Tevfik Paşa konferansa katılmak için girişimlerde bulunmaya başladı.

Başkomutan, Mustafa Kemal’e başvurarak Lozan’a gidecek heyetin tespit edilmesi için yetkili birinin İstanbul’a gönderilmesini istedi.

TBMM kurulduğu günden beri milli egemenlik ilkesini uyguluyordu. Saltanatın varlığı bu ilkeye ters düşmesine rağmen, kamuoyunun hazır olmaması nedeniyle saltanata dokunulmamıştı,

İstanbul Hükümeti ve padişah Kurtuluş Savaşı boyunca Kuyay-ı Milliye hareketini bölmeye çalışmış, Padişahlık makamının devam etmesi uğruna İtilaf Devletleri ile işbirliğini sürdürmüştü.

İtilaf Devletleri’nin Lozan Konferansına Osmanlı Devletinin de temsilci göndermesini istemelerinin amacı Türk tarafında ikilik yaratmak ve Türk tarafını güçsüz bırakmaktı.

İstanbul Hükümet’i Lozan’a katılmak istemesi saltanatın kaldırılmasının temel nedenidir. Bu durumu fırsat bilen Mustafa Kemal, 1 Kasım 1922’de saltanatı kaldırmıştır.

TBMM Hükümeti saltanatı kaldırırken, halifeliğe dokunmamıştır. Çünkü Türk kamuoyu hilafetin kaldırılmasına henüz hazır değildir.

Lozan Konferansına İstanbul Hükümeti’nin temsilci göndermesini sağlayamayan İngiltere padişah Vahdettin’in 11 Kasım 1922’de kendisini sığınması “Müslümanların halifesinin kendisine sığındığını, Müslümanların koruyucusunun bundan böyle kendisi olduğu” yolunda propagandalara da ağırlık verecektir.

TBMM ise bunun üzerine Osmanlı hanedanından Abdülmecit Efendi’yi halife olarak görevlendirecek ve İngiltere’ye böyle bir fırsat vermeyecektir.

Sonuçları

  • Milli egemenliğin gerçekleşmesi yönünde önemli bir adım atılmıştır.
  • Laikliğin ilk aşaması gerçekleştirilmiştir.
  • Sadrazamın başkanlığındaki Osmanlı Hükümeti istifa etmiştir.
  • İtilaf Devletleri’nin Lozan Konferansı’nda ikilik çıkarma planı bozulmuştur.
  • TBMM’nin milli iradenin gerçek temsilcisi olduğu görülmüştür.
  • Altı yüz yıldan beri süregelen Osmanlı Devleti yıkılmıştır.
  • Son Osmanlı padişahı Vahdettin ülkeyi terk etti.
  • İstanbul’da TBMM yönetimi kuruldu.
  • TBMM Osmanlı soyundan Abdülmecit Efendiyi halife seçti.

NOT:

  1. TBMM’nin yaptığı tek inkılap saltanatın kaldırılmasıdır. Laikliğe geçişin ilk aşaması ve “Cumhuriyetçilik” ilkesi doğrultusunda yapılmış bir yeniliktir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir