Wilson İlkeleri Nelerdir? | Kısa | Özet

Wilson ilkeleri nelerdir? Wilson ilkelerinin önemi nedir? Wilson ilkeleri kısaca, özet.

WİLSON İLKELERİ (8 OCAK 1918)

1917 yılının ortalarından itibaren Avrupa devletleri savaştan bıkmış ve barış ortamı arıyordu. Bu durumu gören ABD Başkanı Wilson yapılacak barışın esaslarını belirtmek amacıyla 8 Ocak 1918’de 14 maddelik bir program yayınladı. ABD’nin desteğine muhtaç olan İngiltere ve Fransa bu programı kabul etti.

WİLSON İLKELERİ

  • Yenilen devletlerden toprak ve savaş tazminatı alınmayacak,
  • Uluslararası gizli antlaşmalar yapılmayacak,
  • Uluslararası ekonomik engeller, kaldırılacak,
  • Kara suları dışında savası barışta denizlerde serbestlik olacak,
  • Silahlanma bırakılarak sadece iç güvenlik seviyesine indirgenecek,
  • Sömürgecilik yapılmayacak,
  • Rusya’nın işgal edilen toprakları boşaltılarak kendini geliştirmesine imkânlar sağlanacak,
  • Belçika toprakları boşaltılacak, egemenlik haklarına dokunulmadan yeniden kurulacak,
  • Almanya Alses-Loren’i Fransa’ya geri verecek,
  • İtalya sınırları ulusal esaslara göre düzeltilecek,
  • Denize kıyısı bulunan bir Polonya Devleti kurulacak,
  • Romanya, Sırbistan ve Karadağ toprakları boşaltılacak. Balkan Devletlerinin siyasal, ekonomik, bağımsızlık haklarıyla sınırlarının dokunulmazlığı için uluslara garantiler verilecek,
  • Büyük ve küçük ulusların siyasi bağımsızlıklarının ve toprak bütünlüklerinin karşılıklı güvenliğinin garanti altına alınabilmesi için Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) kurulacak,
  • Osmanlı Devleti’nin Türk olan bölgelerinde Türklere kesin egemenliği altında yaşayan diğer uluslara (azınlıklara) kendi kendini yönetme hakkı tanınacak. Boğazlar bütün devletlerin gemilerine açık olacak ve bu durum bütün milletlerin garantisi alınacaktı.

WİLSON İLKELERİNİN ÖNEMİ

  • Belirtilen 14. madde ile Osmanlı milliyet esasına göre bağımsız devletle bölünmek istenmiştir.
  • İtilaf devletleri ABD desteğini sağlamak amacıyla bu ilkeleri kabul ettiler. Ancak savaş sonunda bu ilkeleri dikkate almayıp, onarım adı altında savaş tazminatı ve manda yönetimi kurmuşlardır.
  • Dünyada sömürgeciliğin yıkılması teorisini Wilson ortaya atmış, uygulanmasını Türkiye göstermiştir.
  • Bu İlkeler; İttifak Devletlerimi ümitlendirdi ve barış eğilimlerini artırdı. Wilson ilkelerinin etkisiyle Ermeniler, Rumlar, Araplar devlet kurmak için hazırlıklara başladılar.
  • Wilson ilkeleri dünyadaki ilk silahsızlanma çağrısı niteliğindedir.
  • Bu ilkeler Osmanlı Devleti’nin parçalanması için yapılmış olan gizli antlaşmaları meşru olmayan belgeler olarak kabul etmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir