Tanzimat ve Islahat Fermanı Önemli Maddeleri | Sonuçları Nelerdir?

Tanzimat fermanı önemli maddeleri nelerdir? Tazminat Fermanının sonuçları nelerdir? Islahat Fermanının önemli maddeleri nelerdir? Islahat Fermanının sonuçları nelerdir?  

Tanzimat Fermanı (3 Kasım 1839)

  • Abdülmecit döneminde Mustafa Reşit tarafından hazırlanmıştır.
  • Gülhane Hattı Hümayunu’da denilmiştir.

Amaç:

  • Devleti çöküntüden kurtarma,
  • Halkın devlete bağlılığını artırma,
  • Mısır Sorunu’nda Avrupa’nın desteğini alma,
  • Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışmasını önleme amacıyla ilan edilmiştir.

Tanzimat Fermanı’nın Önemli Maddeleri

  • Din, dil, ırk ve mezhep farkı gözetmeksizin herkesin canı ve malı devletin güvencesi altında olacak,
  • Rüşvet ve iltimas önlenecek, vergiler herkesin gelirine göre toplanacak,
  • Müsadere kaldırılacak, herkes malına ve mülküne sahip olacak ve miras bırakabilecek,
  • Mahkemeler herkese açık olacak ve hiç kimse haksız yere cezalandırılmayacak,
  • Askerlik işleri düzene konularak, askerlik vatan görevi haline getirilecek gibi kanunlar yer almıştır.

Tanzimat Fermanı’nın Sonuçları

  • Kanun üstünlüğü ilkesi esas alındığı için Osmanlı Devleti’nde anayasallaşma sürecinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.
  • Padişah, ilk kez kendi gücünün üstünde kanun gücünün olduğunu kabul ederek yetkilerini kısıtlamıştır.
  • Din, dil, ırk ayrımı gözetmeden halk arasında eşitlik sağlanmaya çalışılmıştır (Osmanlıcılık fikri doğmuştur.)

NOT: Osmanlı Devleti Tanzimat Fermanı’nı ilan ederek “Mehmet Ali Paşa İsyanı” ve “Boğazlar Sorunu” konularında Avrupalıların desteğini sağlamış fakat, Avrupalı devletlerin iç işlerine karışmasını engelleyememiştir.

Islahat Fermanı

  • Sultan Abdülmecit döneminde ilan edilmiştir.

Islahat Fermanı’nın İlanında;

  • Paris Konferansı’nda Avrupalı devletlerin desteğini alma,
  • Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışılmasını önleme,
  • Azınlıkların devlete bağlılığını artırma amaçlamıştır.

Islahat Fermanı’nın Önemli Maddeleri

  • İltizam sistemi kaldırılacak,
  • Vergiler herkesin gelirine göre toplanacak,
  • Cizye kaldırılacak, azınlıklardan askerlik yükümlülüğü karşılığında bir defaya mahsus nakdi bedel (peşin para) alınacak,
  • Azınlıklar okul, kilise vb. tamir veya yeniden inşa edebilecek, azınlıklara karşı küçük düşürücü sözler kullanılmayacak,
  • Gayrimüslimler, devlet memuru olabilecek ve istedikleri okula girebilecekler ayrıca gayrimüslimler il meclislerine üye olabilecek,
  • Yabancı uyruklular, vergilerini ödemek şartıyla Osmanlı ülkesinde mal ve mülk sahibi olabileceklerdi.

Islahat Fermanı’nın Sonuçları

  • Gayrimüslimlerin ayrıcalıklı hale gelmesi Müslümanların tepkisini çektiği için toplumsal huzursuzluklar artmıştır.
  • İl meclislerine üye olmaları gayrimüslimlerin çoğunlukla olduğu yerlerin yönetimlerine ele geçirmelerine ortam hazırlamıştır.
  • Islahat Fermanı’nı bahane eden Avrupalı Devletler, Osmanlı Devleti’nin iç işlerine daha fazla karışmışlardır.
  • Azınlıklara verilen ayrıcalıklar kötüye kullanıldığı için Osmanlı Devleti’nin parçalanma süreci hızlanmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir