Vitamin Nedir? | Özellikleri | Çeşitleri

Vitamin nedir? Vitamin özellikleri nelerdir? Vitamin çeşitleri nelerdir?

VİTAMİN NEDİR?

Vitamin, yaşamsal faaliyetleri düzenleyici bileşiklerdir. C, H, O ve N elementlerinden oluşur. Enzimlerin, koenzim kısmını oluşturan ve aktivatör etki gösteren bileşikler iki’ye ayrılır. Bunlar:

  • Suda çözünen vitaminler
  • Yağda çözünen vitaminler

ÖZELLİKLERİ

  • Üreticiler tarafından inorganik moleküllerden sentezlenirler. Tüketiciler ise bazılarını ön maddelerden sentezleyebilirler.
  • Düzenleyici olarak kullanılan organik moleküllerdir.
  • Hücre zarından geçebilirler.
  • Hidrolize uğramazlar.
  • Yapı maddesi ve enerji kaynağı olarak kullanı
  • Enzimlerin yardımcı kısmı olan koenzimlerin, yapısına katı
  • Bağışıklığın güçlendirilmesinde rol oynarlar.
  • Yağda ve suda çözünenler olmak üzere ikiye ayrılırlar.

ÇEŞİTLERİ

Yağda Çözünen Vitaminler (A, D, E ve K)

Günlük besinlerle gereksinimden daha fazla alındıklarında karaciğerde depolanırlar. Bu nedenle eksiklikleri suda eriyen vitaminlere göre daha az, hissedilir.

Aşırı oranda tüketilmeleri vitamin zehirlenmesine neden olabilir.

A vitamini: Havuç ve balıkta boldur. Tereyağı, yumurta sarısı, ıspanak, çilekte bulunur. Ön madde (provitamin A) olan karoten, bitkisel gıdalarda bulunur ve karaciğerde A vitaminine dönüşür. Eksikliğinde gece körlüğü, görme bozuklukları ve sinir istemi rahatsızlıkları gözlenebilir.

D vitamini: Tereyağı, balık yağı ve yumurta sarısında bol miktarda bulunur. Ön maddesi, güneş ışınlarımın etkisiyle deri altında D vitaminine dönüşüp Eksikliği çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde ise kemik erimesine (osteoporoz) neden olabilir.

E vitamini: Tahıl kabuklarında ve yağlı tohumlarda bol bulunur. Eksikliği kısırlığa neden olabilir, ayrıca erken ve ölü doğumların oranı artar.

K vitamini: Yeşil sebzelerde ve balıkta bol miktarda bulunur. Kanın pıhtılaşmasında görev alır. Eksikliğinde, kanın pıhtılaşma süresi uzar. İnsanlarda kalınbağırsakta yaşayan bazı bakteriler tarafından sentezlenebilir.

Suda Çözünen Vitaminler (B ve C)

Günlük besinlerle alınan ihtiyaç fazlası olan B ve C vitaminleri, vücutta depolanmazlar ve idrarla atılırlar.

B kompleksi: Baklagillerin yapısında bol miktarda bulunur. Enzimlerin yardımcı kısmı olan koenzimlerin yapısına katılırlar. Eksiklikleri anemi (kansızlık), beriberi (sinir sistemi hastalığı) ve pellegra (deri hastalığı) gibi çeşitli hastalıklara yol açabilir. İnsanda kalınbağırsakta yaşayan bakteriler tarafından sentezlenebilirler.

C Vitamini: Turunçgiller, soğan ve kuşburnunda bol miktarda bulunur. İnsan vücudunda bağ dokunun gelişimini sağlar. Vücut direncinin oluşmasında etkilidir. Enfeksiyonlara ve zehirlenmelere karşı vücudu korur. Eksikliğinde diş etlerinde kanama ve dişlerindi dökülmesi şeklinde gözlenen skorbüt hastalığı görülebilir.

Uyarı:

Hücre zarında yağ miktarı fazla olduğu için yağda eriyen vitaminler, suda eriyen vitaminlere göre hücre zarından daha kolay geçer.

Uyarı:

Her vitamin yalnızca belirli reaksiyonların gerçekleşmesinde rol oynar. Bu nedenle bir vitaminin eksikliğini, başka bir vitamin gideremez.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir