Marmara Bölgesi Hakkında Bilgi

Marmara Bölgesi hakkında bilgiler. Marmara Bölgesi’nin özellikleri nelerdir?

MARMARA BÖLGESİ

Denizi’nin çevresinde yer alır. Bölgenin Karadeniz Bölgesi ile olan sınırı Sakarya Nehri’nin doğusundaki yüksek alanlardan geçer. Bölgenin güneyinde Ege Bölgesi yer alır. Trakya’da Yunanistan ve Bulgaristan sınırına kadar devam eder. Bölgenin coğrafi konumu yönünden en önemli özelliği, Avrupa ve Asya Kıtası arasında bağlantıyı sağlayan İstanbul ve Çanakkale boğazlarının bulunmasıdır.

Yüzey Şekilleri

Bölgenin yüzey şekilleri bölümlerine göre değişir. Trakya bölgenin en az engebeli alanıdır. Burada kıyıya paralel uzanan Yıldız Dağları’nın yüksekliği Mahya Tepesi(1031) dışında 1000m’nin altındadır. Marmara Denizi’nin doğusunda doğu – batı yönünde uzanan I dağlar ve bunların arasında göl ve ovaların bulunduğu oluklar yer alır. Belli başlı dağlar; Işıklar Dağı, Koru Dağı, Samanlı Dağı, Biga Dağları, Kazdağı, Uludağ ve Domaniç dağlarıdır.

Bölgenin başlıca ovaları; Adapazarı, Bursa, Karacabey, İnegöl, Yenişehir, Kemalpaşa, Balıkesir ve Gönen ovalarıdır. Bu ovalar tektonik hareketlere bağlı olarak oluşmuş çöküntü ovalarıdır.

İklimi

Marmara Bölgesi’nin iklimi Karadeniz ve Akdeniz iklimi arasında bir geçiş özelliği gösterir. Bölgenin sıcaklık ve yağış durumunu önemli ölçüde mevsimlere göre bölgeyi etkisi altına alan hava kütleleri tayin eder.

Bölgenin Karadeniz kısmında Karadeniz, Marmara Denizi kısımlarında Akdeniz, iç kesimlerde ise karasal iklim etkilidir.

Marmara Bölgesi’nde yağışların dağılımını büyük ölçüde dağların uzanış doğrultusu ile yükselti belirler. Bölgede en fazla yağış alan yerler Yıldız Dağları’nın Karadeniz’e hakim yamaçları ve Güney Marmara Bölümü’ndeki dağların kuzeye bakan yamaçlarıdır. Yağış Ergene Havzası ve Marmara Denizi’nin doğu ve güney kesimindeki çukur alanlarda azdır. Genelde en fazla yağış kış, en az yağış da yaz mevsiminde düşer.

Yıllık ortalama sıcaklık kıyı kesimde 13°C – 14°C arasındadır. Ocak ayı sıcaklık ortalaması ise 4°C 5°Cİ civarındadır. Ancak kişin Trakya’nın iç kesimlerinde sıcaklık kıyılara göre daha düşüktür. Kıyılarda 25°C civarında olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı iç kesimde ise 1-2°C daha yüksektir.

Yıldız Dağları’nın Karadeniz’e bakan yamaçları, tamamen geniş yapraklı gür ormanlarla kaplıdır. Güney Marmara Bölümü’nde yüksek dağların kuzeye bakan yamaçlarının alt seviyelerinde geniş yapraklı ormanalar, üst kısımlarında iğne yapraklı ormanlar yer elifi Marmara kıyılarında maki toplulukları yaygındır. Ergene Havzası’nda ise otsu bitkiler (antropojen bozkır) geniş yer tutar.

Akarsuları ve Gölleri

Bölgenin başlıca akarsuları Bulgaristan’dan kaynağını alan Türkiye-Yunanistan sınırını takip ettikten Sonra Ege Denizi’ne dökülen Meriç’le birleşen Ergene Irmağı’dır. Bunun yanında Gönen, Susurluk ve Biga çayları da yer alır.

Başlıca gölleri; Sapanca, İznik, Ulubat ve Kuş Gölü’dür. Bunlar tektonik hareketlere bağlı olarak oluşmuştur. Ayrıca suları tatlıdır. Büyük ve Küçük Çekmece gölleri ile Duruşu (Terkos) Marmara’da yer alan kıyı set gölleridir, Güney Marmara Bölümü kaplığa yönünden zengindir. Kaplıcalar Bursa, Yalova ve Gönen çevresinde yer alır.

Nüfus ve Yerleşme

Türkiye’de nüfusun en yoğun ve en fazla olduğu bölgedir. Bölgenin nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının oldukça üzerindedir. Bölge, Türkiye nüfusunun dörtte birini barındırmaktadır.

İstanbul, İzmit-Adapazarı arası ve Bursa çevresi nüfusun yoğun olduğu alanlar arasında yer alır.

Ergene Havzası ve Biga Yarımadası’nın batısında nüfus yoğunluğu azdır. Kentleşme oranının en yüksek olduğu bölgedir.

Kentler Marmara Denizi çevresinde özellikle dağların eteklerinde ve ovalar üzerinde yer alır. Başlıca kentleri; İstanbul, Bursa, İzmit, Adapazarı ve Edirne’dir. Kırsal yerleşmeler Karadeniz kıyı kesimleri Ergene ve Güney Marmara’nın yüksek kesimlerinde görülür.

Tarım ve Hayvancılık

Marmara Bölgesi’nde tarım çok gelişmiştir. Modern tarım tekniklerinin kullanılması sayesinde tarımsal alanlardan yüksek verim sağlanır. Tarım alanları; Ergene Havzası, Adapazarı, Karacabey, Mustafa Kemalpaşa, Bursa, Balıkesir ve Yenişehir ovalarında yaygındır.

Bölgede üretilen başlıca tarım ürünleri; ayçiçeği, buğday, zeytin, tütün, şeker pancarı, çeltik, mısır, üzüm, çeşitli sebze ve meyvelerdir.

Bölgede hayvancılık faaliyetleri, genel olarak besi ve ahır hayvancılığı şeklinde yapılır. Kümes hayvancılığı şeklinde ve balıkçılık da bölgede yapılan ekonomik faaliyetlerdendir.

Başlıca yer altı kaynakları; bor mineralleri, volfram, demir, doğal gaz ve mermerdir.

Bölgede gelişen başlıca sanayi kolları; petrokimya, otomotiv, elektrik, elektronik, şişe cam, hazır giyim, da, kâğıt, gemi yapımı, ilaç, orman ürünleri, lastik, vagon, metal ve çimentodur.

Sanayi daha çok Çatalca Kocaeli Bölümü’nde, Güney Marmara’da Bursa çevresinde yoğunlaşmıştır. Bölgede yer şekillerinin sade, iklim şartlarının elverişli, önemli boğazlara sahip olması ve denizlerin varlığı nedenlere bağlı olarak ulaşım gelişmiştir.

Marmara Bölgesi, yüzey şekilleri beşeri ve ekonomik özelliklerine göre dört bölüme ayrılmıştır.

  • Yıldız Dağları Bölümü
  • Ergene Bölümü
  • Güney Marmara Bölümü
  • Çatalca Kocaeli Bölümü

Yıldız Dağları Bölümü

Bölüm, Yıldız Dağları’nın bulunduğu alanı kaplar.

Bölümün yer şekillerim Yıldız Dağları oluşturur. En yüksek yeri Mahya Tepesi’dir. Yüksekliği 1031 m’dir. Bölümde dağların denize bakan kesimlerinde Karadeniz iklimi etkilidir. Buna karşılık dağların iç kesimlerinde ise karasal iklim şartları etkilidir.

Fazla yağış alan Yıldız Dağları’nın kuzey yamaçları genellikle kayın ormanları ile kaplıdır. Buna karşılık, aynı dağın az yağış alan güney eteklerinde meşe ormanları yaygındır.

Yıldız Dağları’nın batı bölümünde yüksekliği 600-700 arasında değişen az engebeli arazilerde, tarımsal faaliyetler gelişmiştir. Başlıca tarım ürünleri; tahıl, ay-çiçeği, şeker pancarı, mısır, fasulye, patates, üzümdür.

Bölümde hayvancılık ve ormancılık faaliyetleri de yapılır. Bölümde tarıma dayalı sanayi tesisleri yer alır. Süt ürünleri fabrikası, bitkisel yem fabrikası, cam ye çimento fabrikaları bölümde yer alan sanayi tesisleridir.

Bölümün en önemli yerleşim merkezi Yıldız Dağları’nın güneyinde kurulmuş olan Kırklareli’dir. Bunun yanında Vize, Saray ve Pınarhisar diğer yerleşim merkezleridir. Bölümde nüfus önemli ulaşım yollarına sapa kalması nedeniyle seyrektir.

Kuzeyde Yıldız Dağları, güneyde Gelibolu Yarımada- arasında bir çöküntü alanında yer alır.

Bölümde yer şekilleri fazla engebeli değildir. Etrafı orta yükseklikteki dağlarla çevrilidir. Kuzeyde Yıldız Dağları, güneyde Koru Dağları yer alır. Bölümde Karasal iklim şartları etkilidir. Kışlar oldukça soğuk, yazlar ise sıcak geçer. Marmara kıyılarında ise bozulmuş Akdeniz iklimi görülür.

Bölümde bozkırlar geniş alan kaplamakla birlikte yer yer meşelerden oluşan ağaç toplulukları görülür. Bölümde tarım oldukça geniş alan kaplar. Tarım ve hayvancılık da gelişmiştir. Türkiye’de en fazla ayçiçeği bu bölümde yetiştirilir. Bunun yanında tahıl, şeker pancarı, susam, kavun, karpuz da yetiştirilir. Ergene Bölümü’nde besi ve ahır hayvancılığı gelişmiştir. Bunun yanında küçükbaş hayvancılık ve balıkçılık da yapılmaktadır.

Bölümde nüfus daha çok ulaşım yolları üzerinde toplanmıştır. Bölümün en kalabalık kenti Edirne’dir. Diğer şehirleri Tekirdağ, Çorlu, Çerkezköy, Malkara, Lüleburgaz, Babaeski ve Keşan’dır.

Bölümün en önemli yer altı kaynakları linyit ve doğal gazdır. Bölümde dokuma, beyaz eşya ve içki sanayisi gelişmiştir. Bölümde doğal gazla çalışan Hamitabat termik santrali yer alır. Yer şekillerinin engebesiz olmasına bağlı olarak ulaşım gelişmiştir.

Güney Marmara Bölümü

Bölüm kuzeyde İzmit Körfezi ve Gelibolu Yarımadası ile güneyde Ege Bölgesi arasında yer alır. Gökçeada ve Bozcaada da bu bölüm içinde yer alır.

Bölümde birçok körfez ve yarımada bulunur. Yarımadalar Armutlu, Kapıdağı, Gelibolu ve Biga’dır. Körfezler ise Erdek Körfezi, Gemlik Körfezi ve Saroz Körfezi’dir.

Bölümün başlıca yer şekillerini Uludağ, Biga, Domaniç, Kazdağları oluşturur. Bölümün ovaları Bursa Yenişehir, Karacabey, İnegöl, Kemal Paşa, Balıkesir, Gönen ve Pamukçuova oluşturur. Bunlar oluşum itibariyle tektoniktir. Bölümde genel olarak Akdeniz iklimi görülür. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır.

Bölümde dağlarda gür ormanlar yer alırken Ege ve Marmara kıyılarında zengin maki örtüsü yer alır.

Bölümün en önemli akarsuyu Susurluk Çayıdır. Diğer önemli akarsuları Gönen ve Biga Çayı’dır. Bölümde İznik, Ulubat ve Manyas Gölü yer alır. Bunlar oluşum bakımından tektoniktir. Balıkesir, Bursa ve Yalova çevresinde kaplıcalar yer alır.

Bölümde tarım alanları geniş ve tarımsal ürün çeşidi fazladır. Ovalarda soğan, patates, domates, ayçiçeği, tütün, şeker pancarı ve çeşitli meyveler yetiştirilir. Biga Yarımadası, Balıkesir ve Gemlik çevresinde zeytin yetiştirilir. Bölümde besicilik ve ahır hayvancılığı da gelişmiştir. Bunun yanında ipek böcekçiliği de yapılır. Büyük kentlerin çevresinde kümes hayvancılığı gelişmiştir.

Bölümde, Susurluk çevresinde bor mineralleri, Biga ve Çan’da linyit, Bursa’da krom, Marmara Adası ve Bilecik’te mermer, Uludağ’da volfram madeni vardır.

Bölüm sanayide çok gelişmiştir. Sanayi daha çok Bursa ve çevresinde yoğunlaşmıştır. Çanakkale, İnegöl ve Balıkesir diğer önemli sanayi merkezleridir. Dokuma, otomotiv, çimento, seramik, mobilya, gübre, konserve ve bor işleme tesisi bölümde yer alan sanayi kollarıdır.

Çatalca Kocaeli Bölümü

Bölüm, İstanbul Boğazı’nın batısındaki ve Kocaeli’nin doğusundaki yarımadaları kaplar. Sınırları batıda Ergene Havzası ve Yıldız Dağları’ndan doğuda Sakarya Nehri’nin doğuşuna kadar uzanır. Yer şekilleri engebeli ve ortalama yükseltisi azdır. Bölüm alçak tepelerden oluşmuş bir plato görünümündedir. Bölümün doğusunda Adapazarı Oyası ve İzmit Körfezi-Sapanca Gölü’nün bulunduğu oluk yer alır. Bölümün Karadeniz’e bakan kuzey kesiminde Karadeniz iklim koşulları etkilidir. Çatalca-Kocaeli Yarımadası’nın güneyinde Akdeniz iklimi etkileri görülür.

Bölümün Karadeniz’e bakan kesiminde nemli ormanlar Marmara Denizi’ne bakan alanlarda ise Akdeniz’ bitkileri (maki, kızılçam) yaygındır.

Bölümün en önemli akarsuyu Sakarya’dır. Bölümde Sapanca, Büyük ve Küçük Çekmece ile Durusu gölleri yer alır.

Bölüm nüfus yönünden son derece kalabalıktır. Nüfus artış hızı da son derece fazladır. Bunda; sanayi, ticaret, ulaşım ve tarımın gelişmesinden dolayı sürekti göç alması etkili olmuştur. Başlıca kentleri İstanbul İzmit, Adapazarı, Gebze, Çatalca, Silivri ve Hereke’dir.

Nüfusun büyük bir bölümü boğazların çevresinde ve Marmara kıyısında yoğunlaşmıştır. Bölümün kuzeyinde Karadeniz kıyılarında nüfus seyrektir. Bölümde tütün, fındık, şeker pancarı, ayçiçeği, patates, mısır ve zeytin yetiştirilir. Bunun yanında çeşitli sebze ye meyveler de yetiştirilir.

Bölümün başlıca tarım alanları Adapazarı Ovası ile Çatalca Yöresi’dir. Bölümde mandıracılık, kümes hayvancılığı, besicilik ve küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Bölümde linyit, granit ve demir gibi madenler çıkarılmaktadır. Çatalca-Kocaeli Bölümü sanayinizin çok geliştiği bölümdür*; Sanayi daha çok İstanbul, İzmit ve Adapazarı çevresinde yoğunlaşmış Her türlü sanayi kolu bölümde yer alır; Otomotiv, petro-kimya, festik, elektrik, elektronik, dokuma, tekstil, cam, gemi yapımı, seramik, tarım aletleri gelişen başlıca sanayi kollarıdır.

BÖLGENİN TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ YERİ

Bölge Türkiye’nin sanayi ve ticaret alanında gelişmiş bölgesidir. Bunda yer şekillerinin ve iklim şartlarının elverişli olması etkili olmuştur.

  • Tarım alanlarının geniş yer tutması ve iklim koşullarının elverişli olması nedeniyle tarımsal üretim miktarı fazladır.
  • Kümes hayvancılığı mandıracılık ve ipek böcekçiliğinde ilk sırada yer alır.
  • Çeşitli madenler bakımından ülke ekonomisin katkıda bulunur. Bunların başında bor, mermer, linyit gelir.
  • Türkiye’deki sanayi tesislerinin çoğu bölgede yer alır. Buna bağlı olarak da iş imkânları fazladır.
  • Türkiye’de toplam vergilerin yarısından fazla bölgeden elde edilir.
  • Ulaşım bakımından önemli bir konumda yer alır. Hava yolu, deniz ulaşımı, kara ulaşımı ve yolu ulaşımı bakımından elverişli şartlara sahiptir.
  • Sanayide çalışan nüfusun büyük bir kısmı bu bölgede bulunur.

BÖLGENİN TÜRKİYE TURİZMİNDEKİ YERİ

  • Marmara Bölgesi’nin doğal güzellikleri ve tarihi zenginlikleri turizmin gelişmesine katkı sağlar.
  • Türkiye’ye gelen turistlerin yaklaşık yarısı bu bölgeye gelir.
  • Turizmden elde edilen gelir bakımından birinci sırada yer alır.
  • Bölge tarihi eserlerde önemli bir yer durumundadır. Bu tarihi eserlerin başında camiler ve saraylar gelir.
  • Bölgenin Marmara, Ege ve Karadeniz kıyılarında yaz turizmi faaliyetleri yapılmaktadır.
  • Bölge, kaplıcalar ve şifalı sular yönünden zengindir. En önemli kaplıcaları; Yalova, Çekirge, Oylat ve Gönen’dir.
  • Bursa Uludağ kış sporları merkezi alanıdır. Yaz mevsimi ise dinlenme ve sayfiye yeri olarak kullanılmaktadır.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir