Bilimsel Çalışma Yöntemleri Nelerdir?

Bilimsel çalışma yöntemleri nelerdir? Bilimsel çalışma basamakları fizik konu anlatımı.

Bilimsel Çalışma Yöntemleri

Fiziksel olaylarla ilgili bilgi edinmeye çalışan bilim insanları, bu bilimsel bilgilere ulaşırken planlı ve sistemli bir şekilde çalışırlar. Bu sistemli çalışmalarında izledikleri yola bilimsel çalışma yöntemi denir.

Bir bilimsel problemin çözümüne ait izlenecek bilimsel çalışma yönteminin basamakları aşağıdaki gibidir.

  1. Problem belirlenir.
  2. Problemle ilgili gözlemler yapılarak veri toplanır.
  3. Hipotez kurulur.
  4. Hipoteze dayalı tahmin yapılır.
  5. Kontrollü deneyler ve nicel gözlemler yapılır.
  6. Kontrollü deneyler ile nicel gözlemlerin sonucunda elde edilen bilgilerle hipotez karşılaştırılır. Hipotez doğrulanırsa devam edilir. Hipotez doğrulanmaz ise tekrardan yeni bir hipotez kurulur ve aynı işlemler tekrarlanır.
  7. Deney sonuçlan analiz edilerek yorumlanır. Bunların sonucunda teori oluşturulur.
  8. Teoriler ite ortaya çıkan sonuçlar açıklanarak diğer insanların bilgisine sunulur.

bilimsel yöntem basamakaları

Fizikte Gözlem

Fizikçiler, fiziksel olayları açıklayabilmek için deneylerden ve gözlemlerden yararlanırlar. Bir olayla ilgili olarak bilim insanlarının duyu organları ya da ölçme araç ve gereçleriyle yaptıktan incelemelere gözlem denir. Gözlem nitel gözlem ve nicel gözlem olmak üzere iki çeşittir.

Nitel Gözlem

Sadece beş duyu organının kullanılmasıyla yapılan gözlemlerdir. Örneğin içinde su bulunan bir bardağa dokunan iki kişi suyun sıcaklığı hakkında bilgi edinebilirler. Fakat gözlemi yapan bu iki gözlemci kişisel farklılıklarından dolayı suyun sıcaklığını aynı olarak algılayamayabilir. Bundan dolayı nitel gözlemlerde kesin bir sonuca ulaşılmaz. Kişiden kişiye göre ulaşılan sonuçlar değişir.

Nicel Gözlem

Duyu organları ile birlikte ölçme araç ve gereçlerinin de kullanılmasıyla yapılan gözlemlerdir. Bir bardağın içindeki suyun sıcaklığını termometre kullanarak gözlemleyen biri nicel bir gözlem yapmış olur. Nicel gözlemlerde daha kesin ve objektif bir sonuca varılır.

Hipotez Kurulması

Bilimsel bir problemin çözümüne yönelik, eldeki verilere dayanarak kurulan geçici çözüm yoludur.

Hipotezin özellikleri

  • İncelenen probleme cevap verebilmeli
  • Eldeki bütün verileri içermeli
  • Bir takım deneylerle devamlı doğruluğu test edilebilmeli
  • Kontrollü deneyler sonucunda hipotez değiştirilebilmeli
  • Deney ve gözlemlere açık olmalı

Tahminlerin Yapılması

Hipotezin doğruluğunu araştırmak için kontrollü deneylere baş-lamadan önce hipoteze dayanarak deney sonuçlarıyla ilgili mantıklı sonuçlar çıkarılır. Bu sonuçlara tahmin denir. Tahminlerin doğrulanması hipotezinde doğrulanması anlamına gelir.

Kontrollü Deneylerin Yapılması

Deneye etki eden faktörlerin birinin değişken olup, diğerlerinin sabit tutulması şeklinde gerçekleştirilen deneylere kontrollü deney denir. Bu deneylerde bir kontrol grubu oluşturulur. Üzerinde hiçbir değişikliğin yapılmadığı gruba kontrol grubu, diğerlerine ise deney grubu denir. Kontrollü deneylerde amaç hipotezi sınamaktır. Eğer yapılan deneyler hipotezi doğrulamazsa hipotez yanlış demektir. Bu durumda 3. aşamaya yani hipotez kurma aşamasına geri dönülerek yeni bir hipotez kurulur. Eğer yapılan bütün deney ve gözlemler hipotezi doğrularsa hipotez teoriye dönüşür.

Bilimsel Teori

Doğa olayları ile ilgili birçok bilim insanının yapmış olduğu bilimsel çalışmalar sonucunda ispatlanmış hipotezlerle ilgili varılan sonuçların genellemesine teori denir. Işık teorileri, izafiyet teorisi, atom teorisi vs. fizikteki bazı teorilerdir. Teorinin doğruluğu büyük ölçüde kabul edilmiş fakat deney ve gözlemler sonucunda tamamının ya da bir kısmının çürütülme olasılığı bulunabilir.

Bilimsel (Kanun) Yasa

Deneylere dayanarak doğruluğu kanıtlanmış varsayımlardır. Bilimsel yasa, ayca gözlenen doğa olayları ile ilgili yapılan açıklamalara dayalı bilimsel yargılardır.

Bilimsel teoriler ile bilimsel yasalar birbirinden farklı kavramlardır. Teori ve yasa birbirinin devamı olmayan iki kavramdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir