Ekonomik Faaliyetlerin Sınıflandırılması

Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması konu anlatımı.

EKONOMİK FAALİYETLERİN SINIFLANDIRILMASI

İnsanlar yaşamlarını sürdürmek ve ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli ekonomik faaliyet kollarında çalışmak zorundadırlar.

A. Birincil Faaliyetler (Tarım)

İnsan maddi ihtiyaç ve isteklerini karşılamak için tüketir. Bu tüketimi gerçekleştirebilmesi için de önce üretmesi gerekir, topraktan ve denizden elde edilen ürünlerin üretimindeki iş kollarına birincil faaliyetler denir.

Bunlar;

  • Tarım
  • Hayvancılık
  • Avcılık
  • Toplayıcılık
  • Ormancılık Madencilik vb. dir.

Bunlar topraktan ve denizden elde edilen ekonomik faaliyetlerdir.

Üretilen ürünlerin ihtiyaçtan fazla olanların ise gönderilerek ticareti yapılır. Yani ekonomik etkinlikler birbiriyle sıkı ilişki içindedirler.

B. İkincil Faaliyetler (Sanayi – İmalat)

Hammaddelerin işlendiği ekonomik değeri yüksek ürünlerin elde edildiği faaliyetlerdir. Bunlar her toplumda doğadan elde edilen hammaddeleri insanın kullanacağı şekillere sokan faaliyetlerdir. İmalat sanayisini oluşturan faaliyetlerin birbirinden çok farklı olması sınıflandırmada da güçlükler yaratmaktadır.

İmalat faaliyetleri için en sık rastlanan ayırım “ağır sanayi” ve “hafif sanayi” şeklindeki ikili ayrımdır.

Çok büyük miktarlarda hacimli ham maddelerin büyük tesislerde geniş çaplı ağır makineler kullanılarak işlenmesi (çelik, gemi inşa, savunma, demiryolu ekipmanları, çimento vb.) ağır sanayi faaliyetlerini oluştururken; daha sınırlı miktarda ham madde ve daha küçük çapta makineler kullanan imalat kolları da (elektrikli aletler, dokuma, oyuncak, kitap, dergi, giyim eşyası vb.) hafif sanayi olarak kabul edilir.

Bu gruptaki iş kollarına;

– Metal               – Otomotiv

– Makine            – Tekstil

– Kimya              – İnşaat

– Demirci           – Mobilyacı

– Fırıncı

örnek verilebilir.

İkincil faaliyetler kendi içinde gruplara ayrılabilir.

Tarıma dayalı ikincil faaliyetler; gıda, kâğıt, içki, dokuma, yem, orman vb.

İmalata dayalı ikincil faaliyetler; makine, otomotiv, beyaz eşya, elektrikli ev aletleri, elektronik aletler vb.

Taşa toprağa dayalı ikincil faaliyetler; cam, seramik, tuğla, çimento vb.

Kimyasal maddelere dayalı ikincil faaliyetler; ilaç, deterjan, gübre, petrol ürünleri vb.

Demirin işlenerek başka ürünlere dönüşmeli sanayine girmektedir.

C. Üçüncül Faaliyetler (Hizmet)

Bu faaliyetler mallardan çok hizmetlerin ticari yönünü içine almaktadır. Günümüzde milyonlarca kişi hizmet faaliyetleri denilen işlerde çalışmaktadır; Günümüzü modern şehirlerinde taksilerde, otobüslerde, bankalarda, hastanelerde, okullarda, marketlerde çalışanlar hizmet faaliyetlerinde çalışmaktadır. Kısaca Üçüncül faaliyetler insanların günlük hayatındaki işlerinin kolaylaştırıldığı faaliyetlerdir.

Bu iş kollarına,              

– Ticaret             – Turizm

– Eğitim               – Sağlık

– Bankacılık         – Ulaşım

– Muhasebe       – Güvenlik

– Eğlence             – İletişim

vb. sektörlerde çalışanlar katılır.

Demir, bakır, pamuk, gibi ürünlerin üretimi birincil faaliyetlere, metal, kumaş ve diğer parçaların birleştirilerek üretilen otomobil ikincil faaliyetlere, otomobillerin piyasaya sunumu üçüncül faaliyetlere örnektir.

Gelişmekte olan ülkelerde birinci faaliyet kollarında çalışan oranı azalırken ikincil ve üçüncül faaliyetlerde çalışanlar oranı artmaktadır.

Gelişmemiş ülkelerde birincil faaliyetlerde çalışan oranı daha yüksektir.

Gelişmiş ülkelerde ise ikincil ve üçüncül faaliyetlerde çalışan oranı daha fazladır.

Ekonomik Anlamda Gelişmiş Ülkelerin Özellikleri

  • Enerji tüketimi çoktur.
  • Sanayi ürünleri ihraç eder.
  • Hammadde alıp işlenmiş madde satar.
  • Doğum oranı azdır.
  • Yaşlı nüfus fazladır.
  • Ortalama ömür uzundur.
  • Nüfusun çoğu ikincil ve üçüncül faaliyetlerde çalışır.
  • Okur-yazar oranı yüksektir.
  • Yaşam standartları yüksektir.
  • Kişi ihtiyaçları kolayca karşılanır.
  • Sosyal hizmetler gelişmiştir.
  • Çalışma yaşı yüksektir.
  • Ulaşım – iletişim gelişmiştir.

Ekonomik Alanda Gelişmemiş Ülkelerin Özellikleri

  • Enerji tüketimi azdır.
  • Sanayi ürünleri ithal eder.
  • Hammadde satıp işlenmiş madde alır.
  • Doğum oranı fazladır.
  • Yaşlı nüfus azdır.
  • Ortalama ömür kısadır.
  • Nüfusun çoğu birincil faaliyetlerde çalışır.
  • Okur-yazar oranı düşüktür.
  • Yaşam standartları düşüktür.
  • Kişi ihtiyaçları kolayca karşılanamaz.
  • Sosyal hizmetler gelişmemiştir.
  • Çalışma yaşı düşüktür.
  • Ulaşım – iletişim gelişmemiştir.

Ekonomik anlamda gelişmiş                                    Ekonomik anlamda gelişmemiş

         ülkelere örnekler                                                        ülkelere örnekler

  • ABD                                                                     – Mali
  • İngiltere                                                               – Nijer
  • Almanya                                                              – Nijerya
  • Fransa                                                                 – Somali
  • Hollanda                                                              – Bangladeş
  • İtalya                                                                   – Kenya
  • Japonya                                                               – Madagaskar
  • Kanada                                                                – Tanzanya
  • İzlanda                                                                – Burkinafaso
  • Norveç                                                                 – Çad
  • Finlandiya                                                            – Nepal

Bu ülkelerde ortalama gelir                                       Bu ülkelerde ortalama gelir

20.000 $’ın üzerindedir.                                             2.000 $’ın altındadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir