Ses Bilgisi Test | Soru Çözümleri | Örnek

Ses bilgisi test, Ses bilgisi soru çözümleri, Ses bilgisi konusu örnek soru ve çözümleri.

SORU 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün büyük ünlü uyumuna uymama gerekçesi, ötekilerden farklıdır?

A) Büyük bir tehlike atlattık, buna seviniyoruz.

B) Sinemadan çıkarken ona rastlamıştık.

C) Kalorifer kazanı dün gece arızalanmış.

D) Amcamgil ile karşılaşınca utandı babam.

E) Okuldaki program uygulanırken müdür değişti.

CEVAP 1

A, B, D ve E seçeneklerinde altı çizili sözcüklerde aykırı eklerin kullanımı büyük ünlü uyumunu bozmuştur. C’de ise “kalorifer” sözcüğü yabancı bir sözcüktür. Kökündeki hecelerde kalınlık-incelik bakımından tutarsızlığın olması büyük ünlü uyumunu bozuyor.

YANIT C

SORU 2

İnsan bilemez

Ne zaman, hangi kıyılara vuracağını.

Kıyılarındayım işte kum gibi,

İster eğil, avuçlarının arasına al,

İster ayaklarının altına.

Yukarıdaki dizelerde büyük ünlü uyumu kuralına uymayan kaç sözcük kullanılmıştır?

A) 1     B)2    C) 3    D) 4     E) 5

CEVAP 2

“İnsan, hangi” sözcüklerinde büyük ünlü uyumu yoktur.

YANIT B

SORU 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “küçük ünlü uyumu kuralına” aykırı bir sözcük kullanılmıştır?

A) Nerede o güzelim askerlik günleri?

B) Mahkumların bu konuda farklı düşünceleri var.

C) Bu geceden sonra kimse birbirini kırmasın.

D) Parkta oynayan çocukların sevincine ortak olurum.

E) Evin ortasında bulunan fıskiye oldukça güzeldi.

CEVAP 3

B’de geçen “mahkum” sözcüğü küçük ünlü uyumuna aykırıdır. Düz ünlüden sonra düz ünlü gelmesi beklenir.

YANIT B

SORU 4

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasını (değişim) örnekleyen bir sözcük kullanılmıştır?

A) İsviçreli bilim insanlarının yıllarca araştırma yaptıktan konu buydu işte!

B) Arkadaşlarını aldatmaktan ne haz alıyorsun, anlamıyorum.

C) Uyuşturucu kaçakçılarının sonunu getiren biri oldu sonunda.

D) Hemen her işin altından sen çıkıyorsun.

E) Doğal gaza yapılan zammın ardından halk isyan etti.

CEVAP 4

E’de geçen “ardından” kelimesinde kök “art” isim köküdür. Kökün sonundaki ses yumuşamasıdır.

YANIT E

SORU 5

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi örneklenmiştir?

A) Telefondan başını kaldırabilirse bize de zaman ayıracak!

B) Kullandığın kadar benzinin parasını ödeyeceğin bir sistemimiz var.

C) Sen burada otur, kitabını güzel güzel oku.

D) Bence de bugün onları ziyarete gitmemizde bir sakınca yoktu.

E) Ne diyeceksin bakalım bu konuda artık?

CEVAP 5

Bu gibi sorularda sözcüklerin kökleri belirlenir ve kök sonlarındaki ünsüzlerin sert ya da yumuşak oldukları bulunur. D seçeneğinde geçen “yoktu” sözcüğüne dikkatle bakıldığında “-du” ekinin başındaki yumuşak ünsüzün değiştiği ve sertleşerek “-tu” biçiminde okunduğu görülüyor.

YANIT D

SORU 6

Aşağıdaki dizelerin hangisinde iki farklı ünsüz değişikliği bir sözcükte örneklenmektedir?

A) Uçun kuşlar, uçun doğduğum yere.

B) Çocukların neşeli türkülerine eşlik ederiz.

C) Çiçeği kaptığı gibi adamın yüzüne fırlattı.

D) Hafta sonlarının en güzel yanı, sevdiklerimize zaman ayırabilmemizde

E) Neler geçti neler, bu yurdun koridorlarında başımızdan?

CEVAP 6

İki farklı ünsüz değişmesi denerek hem ünsüz yumuşaması hem de ünsüz benzeşmesinin yaşandığı sözcük isteniyor. Bu örneğe C’de rastlıyoruz, ‘kaptığı” sözcüğünün tahlili şu biçimdedir.

Kap – dık – ı

Görüldüğü gibi “-dik” ekinin başında sertleşme, sonunda yumuşama örneklenmiş.

E’de ise farklı iki sözcükte bu iki ses olayı örnekleniyor.

YANIT C

SORU 7

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlısı vardır?

A) Üsküdar’a giden taşıtların ücretini hatırlıyor musunuz?

B) Ben son yıllarda bu kampüsü hiç ziyaret etmedim.

C) Neden sonra 1955’de karşılaştık tekrar.

D) Yavrularına yaklaşıldığını görünce ayı öfkeye kapıldı.

E) İşçilerin derdini anlayacak kimse kalmadı mı burada?

CEVAP 7

Ünsüz sertleşmesi kuralına aykırı kullanımlar yazımı bozar. “1995’te” biçiminde telaffuz edilmesi ve yazılması gereken ifade eğer kurala aykırı olarak “1955’de” biçiminde yazılırsa yazım yanlışı olur.

SORU 8

Üçüncü kişi iyelik eki alan kelimelerin sonuna “ile” getirilince araya “y” koruyucu ünsüzü girer ve “ile”nin başındaki “i” ünlüsü düşer. Bu kelimeler büyük ünlü uyumuna uyar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala örnek olabilecek bir kullanım vardır?

A) Arabayla giderken daha dikkatli olmalıydın.

B) Kapıların kapanmaması neden kaynaklanıyor acaba?

C) Büyük bir gürültüyle içeri giren oymuş.

D) Anneyle kızı aynı evde oturuyorlarmış.

E) Bagajın kapağıyla kilit arasındaki parça özelliğini yitirmiş.

CEVAP 8

Soruda özellikle 3. tekil iyelik ekinden sonra kullanılan “ile” sözcüğünde yaşanan ünlü düşmesi istendiğinden cevap “E” olmalı. Bu cümlede geçen “kapak” sözcüğü önce iyelik eki almış, ardından “ile” sözcüğüyle birleşirken bir ünlü düşmesi örneklenmiştir. Diğer seçeneklerde örneklenen ses olayları öncülde beklenen ifadeyi tam olarak örneklemiyor.

YANIT E

SORU 9

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesi farklı bir nedenden kaynaklanmaktadır?

A) Bu ayın sonu gelmeden sanırım ekinler sararır.

B) Yazdığım oyunu şehrin en büyük tiyatrosunda sergilediler.

C) Nehrin suları tattı su balıklarının yaşamasına engel olacak kadar tuzlu.

D) Aklını kullansan başarılı olursun.

E) İlaç aldım, ama karnımın ağrısı geçmedi.

CEVAP 9

B’de “şehrin”, C’de “nehrin”, D’de “aklını”, E’de “karnımın” sözcüklerinde sözcüklerin köklerinde ikinci hecelerde bulunan dar ünlüler düşmüş ve buna birer “çekim eki” neden olmuştur. A’da ise “sarı” sözcüğü türetilerek bu isimden bir eylem elde edilmiştir. Bu “yapım eki” eklendiği sözcüğün sonundaki “-ı” sesinin düşmesine neden olmuştur. Bu yönüyle diğer örneklerden ayrılan “sararmak” eylemi cevap niteliğindedir.

YANIT A

SORU 10

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ünlü türemesi gerçekleşmiştir?

A) Bu karda kışta nereye sığınıveririm ben?

B) Dünkü arkadaşla her konuda anlaştık.

C) Telefon geldikten sonra hemen kayboldu.

D) Şiirleriniz oldukça ahenkli ve güzel.

E) Derslerini en kısa zamanda bitirmelisin.

CEVAP 10

A’daki cümlede “sığınıveririm” sözcüğünde kurallı birleşik eylem oluşurken “sığın-“ ve “ver-“ eylemlerin arasında ses türemiştir.

YANIT A

SORU 11

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması örneklenmemiştir?

A) Çocuğum mutlu olsun diye sıkıntılara katlandım.

B) Yıllardır aynı şeyi sayıklıyor.

C) Sen buralardan gideli yüreğim kanıyor.

D) Para henüz masada duruyordu.

E) Aradan ne kadar zaman geçtiğini bilmiyorum.

CEVAP 11

Seçeneklerde birçok ünlü daralması örneği bulunuyor. A’da “diye”, B’de “sayıklıyor”, C’de “kanıyor” ve E’de “bilmiyorum” gibi. D’de geçen “duruyor” sözcüğü ise bir ünlü türemesi örnekliyor.

YANIT D

SORU 12

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcük ek alırken bu sözcüğün ünsüzlerinden biri düşmüştür?

A) Daracık sokaklardan geçerek eve vardık.

B) Yazar, bu romanında çok fazla devrik cümle kullanmış.

C) Hepiniz sağlıcakla kalın, diyerek vedalaştı bizimle.

D) Bu konuda senin de fikrini almak istiyorum.

E) Otobüsümüz, adını bilmediğim büyükçe bir kasabayı geçti.

CEVAP 12

C’de geçen “sağlıcakla” sözcüğü “sağlık” sözcüğünden türetilmiş ve bu sırada aldığı yapım eki nedeniyle ünsüzünü yitirmiştir.

SORU 13

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesini örnekleyen bir sözcük kullanılmıştır?

A) Onun hakkında hep iyi şeyler düşünmüşümdür.

B) Halimize şükretmemiz gerekmez mi?

C) Beni zamanla daha iyi tanırsınız.

D) Sapasağlam duruyor hâlâ bu koca konak.

E) Duygularımı anlatmam o kadar kolay değil.

CEVAP 13

A’da geçen “hakkında” sözcüğünün kökünde yalnızca bir “-k” sesi bulunur. Ancak aldığı ekin başındaki ünlüyle bir arada okunamayan bu sözcük, arada bir sesin daha okunmasını gerekli kılmıştır. Burada bir ünsüz türemesi olmuştur.

YANIT A

SORU 14

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır?

A) Sözlerimde anlaşılmadık bir nokta var mı?

B) Ezan sesi çocukken eve dönmemiz için bir işaretti.

C) Onu duyabilmek için ayak parmaklarımızın üzerinde dikilirdik.

D) Mutfaktaki işleri bitirince ne kadar yorgun olurdu!

E) Akşam haberleri hiç kaçırılmazdı bizim evde.

CEVAP 14

C’de geçen “onu, üzerinde” sözcüklerinde birer kaynaştırma ünsüzü örneklenmiştir.

YANIT C

SORU 15

Üleştirme sayı sıfatı eki “-ar(er)” ünlüyle biten sayılara eklendiğinde araya “-ş” kaynaştırma harfi girer.

Aşağıdakilerin hangisinde bu kurala örnek oluşturan bir sözcük yoktur?

A) Defterinize ikişer cümle yazın.

B) Beşer kişilik gruplara ayrıldılar.

C) Masaya yedişer tabak koydu.

D) Yirmişer kişilik grup oluşturalım.

E) Üyelerden ellişer lira toplayın.

CEVAP 15

“beşer” sözcüğünde “-ş” sesi bir türeme örneği değil, sözcüğün köküne ait bir harftir.

SORU 16

Çevremden uzakta yaşadım bu duyguyu

Bebeklerin ulusu yok.

Onlar çiçeği insanlığımızın

Ve geleceğin biricik umudu

Bu şiirde aşağıda verilen ses olaylarından hangisi yoktur?

A) Ünlü türemesi             B) Ünlü daralması

C) Kaynaştırma ünsüzü    D) Onsta benzeşmesi

E) Ünlü düşmesi

CEVAP 16

“çevre” sözcüğünde ünlü düşmesi, (uzak – da) “uzakta” sözcüğünde ünsüz sertleşmesi, (o – n – lar) “onlar” sözcüğünde kaynaştırma ünsüzü, (bir – i – cik) “biricik” sözcüğünde ünlü türemesi örneklenmiştir. Dizelerde ünlü daralması yoktur.

SORU 17

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gerileyici ses benzeşmesi vardır?

A) Herkes istediği oyuncuyu seçebilecekti.

B) Salıları her akşam halamlarda toplanırız.

C) Matematik dersinde çember konusunu işleyeceğiz.

D) Ay sonunda büyük bir eve taşınacağız.

E) Hepsi de milli duygusu yüksek kimselerdir.

CEVAP 17

“Matematik dersinde çember konusunu işleyeceğiz.” cümlesinde geçen “çember” sözcüğünde gerileyici ses benzeşmesi görülmektedir. (Çenber) çember

YANIT C

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir